Tibetan
ར་ལ། །དེ་ཉིད་སྣོད་དུ་བྱས་ན་ཆེ་ཡང་སྟེང་དུ་འཕྱོ་བར་འགྱུར། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཕན་ཆད་སྡུག་བསྔལ་མེད་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉིང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཡང་ན་མཐའ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་འཐོབ་པའི་བགེགས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དཔེར་ན་སྨྲ་བ་པོ་འདུན་ཁང་རྡིབ་ལ་ནམ་མཁའ་གྱིས་ཞེས་འཛེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཏུ་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་མ་ངེས་པས་མི་བརྗོད་དོ། །རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་ལ་གནས་བ་བསྒོས་པས་སྤང་པར་བྱ་བ་མ་ཟད་པ་མཆོག་ཏུ་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གསུམ་རྣམ་བཞི་ལས་གྲོལ་བ། །ཚེ་གཉིས་གསུམ་དུ་རིགས་ནས་རིགས། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ན་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་མམ་བཞི་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལྔས་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ལས་ནི་ཚེ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ནང་དུ་གཉིས་ཤིག་སྨོས་པ་ནི། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཕྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་ན་དེའི་གཉེན་པོ་ཟག་བ་མེད་པའི་དབང་བོ་ཐོབ་པ་ནི་མ་སྨོས་ ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གོང་མའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆེས་ཉུང་དུར་ཡང་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་འདི་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྤངས་ན་དྲུག་པ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྣམ་བ་གཅིག་གིས་ནི་བར་ཆད་གཅིག་པའི་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ལ་བགེགས་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཁམས་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བདེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་རིགས་གཉིས་སམ་གསུམ་དུ་འཁོར་ནས་ལྷའི་རིགས་དེའམ་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་མི་དག་གི་ནང་དུ་རིགས་གཉིས་སམ་གསུམ་དུ་འཁོར་ནས་གླིང་དེའམ་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འབྲས་བུ་ལ་གནས་བ་དེ་ཉིད། །རྣམ་པ་ལྔ་ཡི་བར་བཅོམ་པ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་ཞུགས་པ་ཡིན། །འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་གང་གིས་རྣམ་པ་གཅིག་ནས་ལྔའི་བར་དུ་སྤངས་བ་ཡིན་ན་དེའི་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་དྲུག་པ་ཟད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་སོང་ནས་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོད་བའི་ཕྱིར་འོང་བ་སྟེ། ཕན་ཆད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་བསྲབས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྱུང་པ་ནི་ཆུང་དུའི་རྣམ་པ་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད། །ཉིས་ཆ་བདུན་དང་བརྒྱད་ཟད་པ། །ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་དང༌། །གསུམ་པ་ལ་ནི་ཞུགས་པའང་ཡིན། །ཡང་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་བར་ཆད་གཅིག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་བ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེའི་གཉེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབང་བོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཚེ་གཅིག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདིའི་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་འབྲས་བུ་ལ་བགེགས་བྱེད་བར་ནུས་ཤེ་ན། ཁམས་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གོང་དུ་ལས་རྣམས་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་བགེགས་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་ས་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བར་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་བྱེད་པའོ། །དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་ཚེ་གཅིག་གིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བར་ཆད་གཅིག་ཡོད་པས་ན་བར་ཆད་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་བདུན་དང་བརྒྱད་སྤངས་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། སྔོན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་བཞི་སྤངས་པའམ། བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་སྤངས་པ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བའམ་བར་ཆད་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དགུ་ཟད་པས་ཕྱིར་མི་འོང༌། །འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་དགུ་སྤངས་པས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་སྤངས་པ་སྔོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བར་སྔོན་གཉིས་སམ་གསུམ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བར་སྐྱེས་འདུ་བྱེད་དང༌། །འདུ་བྱེད་མེད་སྤངས་མྱ་ངན་འདའ། །གོང་དུ་འཕོ་བ་རྣམས་འདི་བར་མདོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ན་བར་མ་དོར་ཡོངས
Chinese
ར་ལ། 如果将它作为容器，即使很大也会漂浮在上面。 “做到痛苦的尽头”的意思是，什么是痛苦的尽头呢？ 就是从此以后没有痛苦，不再连接痛苦的相续。或者说，尽头就是涅槃。 如何做到涅槃呢？ 就是为了消除获得涅槃的障碍，比如说话者在房屋倒塌时呼喊“变成天空”一样。 如果达到极致，还有第七种情况，但不确定，所以不说了。 暂时安住于果位，尚未完全断除应断之物，如果达到极致，第七种情况就是这样。 从三种或四种解脱。 在两三世中从种姓到种姓。 入流者以三种因缘从种姓到种姓转生，即从断除烦恼来说，是为了断除三种或四种烦恼的相状。 以五根来说，是为了获得对治有漏的无漏根。 从转生来说，是为了留下两三世。 在偈颂中只提到两种，是因为入流者后来断除烦恼，获得对治有漏的无漏根，即使不说也已经成立。 转生是因为如果与上界的福分相应，即使变得非常少，也会如此，所以才提到这个。 为什么不是因为断除了五种相状呢？ 因为如果断除了五种相状，第六种也必定会断除。因为其中的一种相状，就像一种障碍一样，不能对果位造成障碍，因为不会超出欲界。 从种姓到种姓的转生有两种：从天人的种姓到种姓的转生，就是在天人之中转生两三次，然后在那个天人的种姓或其他种姓中完全获得涅槃。 从人类的种姓到种姓的转生，就是在人类之中转生两三次，然后在那个洲或其他洲中完全获得涅槃。 安住于果位者。 断除了一到五种相状。 对于第二种来说，就是入流者。 安住于果位者，如果断除了一种到五种相状，那么他就进入了第二果位。
English
Ra la. If it is used as a container, even if it is large, it will float on top. "To make an end to suffering" means, what is the end of suffering? It is that from then on there is no suffering, and the continuity of suffering is no longer connected. Or, the end is nirvana. How is nirvana achieved? It is to eliminate the obstacles to obtaining nirvana, just as a speaker shouts "become the sky" when a house collapses. If one reaches the ultimate, there is also a seventh case, but it is uncertain, so it is not mentioned. For the time being, abiding in the fruit, not yet completely abandoning what should be abandoned, if one reaches the ultimate, the seventh case is like that. Liberated from three or four aspects. From lineage to lineage in two or three lives. An entrant to the stream is reborn from lineage to lineage by three causes, namely, from the abandonment of afflictions, it is to abandon three or four aspects of afflictions. In terms of the five faculties, it is to obtain the uncontaminated faculties that counteract the contaminated. In terms of rebirth, it is to leave two or three lives. Only two are mentioned in the verse, because if the entrant to the stream later abandons afflictions, obtaining the uncontaminated faculties that counteract the contaminated is already established even if it is not mentioned. Rebirth is mentioned because if it corresponds to the merit of the upper realms, it will become very little, so this is mentioned. Why is it not because the five aspects have been abandoned? Because if the five aspects are abandoned, the sixth will also inevitably be abandoned. Because one of its aspects, like an obstacle, cannot cause an obstacle to the fruit, because it will not go beyond the desire realm. There are two kinds of rebirth from lineage to lineage: rebirth from the lineage of gods, which is to be reborn two or three times among the gods, and then to completely attain nirvana in that lineage of gods or another lineage. Rebirth from the lineage of humans, which is to be reborn two or three times among humans, and then to completely attain nirvana in that continent or another continent. One who abides in the fruit. Having destroyed from one to five aspects. For the second, it is the entrant to the stream. One who abides in the fruit, if he has abandoned from one to five aspects, then he has entered the second fruit.
Chinese
应当了知。第六种已尽者，彼乃一来果。彼是获得第二果者，谓往诸天之中，于人间一来，是为一来果，是故此后无有生。所谓贪嗔痴皆已薄弱，是为微细之相残留之故。安住于果位者，二分之七和八已尽，一有间和一间者，也是入于第三果。又，一来果者，当知以三种因缘为一有间，谓烦恼之七或八品已断故，及彼之对治无漏根已得故，及一有已留故。如何此之一相能为果位作障耶？谓由超越界故，如前所说，业于三种位中为作障之故而安住。如业一般，烦恼亦当知如是，谓由超越异熟果和等流果之地故。所谓间者，是为间断者。彼之涅槃以一有而断故，或于不来果，以一烦恼品而断故，因此彼有一间，故为一有间。断七品和八品者，当知是为入于第三果。先前断三品和四品，或断第七品和第八品而得果者，若未现证殊胜果之道，则非于族姓族姓中生，亦非一有间。彼九品尽故，不复还来。当知安住于果位者，由断九品故，是不还果，谓不来欲界故。所谓与最后分相应之五品已断故，是为断之积聚，谓必定已断前二或三品。彼乃中般有行，及无行般涅槃。于上方转生者，此于中有完全般涅槃，故于中般有。
English
It should be known. The sixth type, having exhausted, is the once-returner. He is the one who has attained the second fruit, meaning he goes among the gods and returns once to the human world, hence the once-returner, therefore there is no further birth. The so-called weakening of desire, hatred, and ignorance is because a subtle aspect remains. The one who abides in the fruit, two parts of seven and eight have been exhausted, one interval and one intervening, is also entering the third fruit. Moreover, the once-returner should be known as having one interval due to three causes: because seven or eight categories of afflictions have been abandoned, and because the antidote to them, the undefiled faculty, has been attained, and because one existence remains. How can this one aspect obstruct the fruit? It is because it transcends the realm. As previously stated, actions abide as obstacles in three states. Just as with actions, afflictions should also be understood similarly, because they transcend the ground of the ripening result and the result of similarity. The so-called interval is the one who interrupts. Because his nirvana is severed by one existence, or in the non-returner fruit, it is severed by one category of affliction, therefore he has one interval, hence he is one with interval. The one who has abandoned seven and eight categories should be known as entering the third fruit. Previously abandoning three and four categories, or abandoning the seventh and eighth categories and attaining the fruit, if the path of the special fruit is not manifested, then he is not born into the lineage of the family, nor is he one with interval. Because those nine categories are exhausted, he does not return. It should be known that the one who abides in the fruit, by abandoning nine categories, is the non-returner, because he does not come to the desire realm. The so-called abandonment of five categories corresponding to the final part is the accumulation of abandonment, meaning that he must have abandoned the previous two or three categories. He is the intermediate arising with effort, and the non-effortless parinirvana. Those who transmigrate above, this one completely attains nirvana in the intermediate state, hence in the intermediate existence.