Tibetan
་ན་གནས་པ་གཉི་ག་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། བཙུན་པ་གང་དག་བདག་ཉིད་འགུམ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ་གཞན་གྱིས་གསོད་པ་ཡང་མ་ལགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གང་ལགས། ཤཱ་རིའི་བུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་གཞན་དག་ནི་བདག་ཉིད་འཆི་བ་ནི་རང་གི་ས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་གསོད་པ་ནི་ས་གོང་མའི་ཉེར་བསྡོགས་ཡིན་གྱི། དེ་ན་ནི་གཉི་ག་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་གྲག་གོ །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དེ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་ས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་གཞན་གྱིས་གསོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་མཐར་སྨོས་པས་དེ་ལ་སོགས་པ་གོའོ། །ལ་ལར་ནི་མཐའ་ཡང་དང་པོས་གོ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་དག་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་དང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལར་ནི་དང་པོ་ཡང་མཐས་གོ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འོད་གསལ་བའི་ལྷ་རྣམས་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་དཔེར་ན་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་འདི་ལས་ལྷག་མ་གོ་བར་ཡང་རིགས་ཏེ། དཔེའི་ཆོས་ནི་གང་གཅིག་ཡིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་ཡང་འདི་ན་མེད་པས་འདི་ནི་ཉེ་བར་སྦྱར་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ནི་སེམས་ཅན་ལུས་ཐ་དད་ཅིང་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་མི་རྣམས་དང་ལྷ་ཁ་ ཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཁོ་ནར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བས་ཆོག་གོ །སྲོག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མཚན་ཉིད་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང༌། །རྒ་དང་གནས་དང་མི་རྟག་ཉིད། །བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་འདི་དག་ཡོད་པའི་ཆོས་དེ་ནི་འདུས་བྱས་སུ་མངོན་ནོ། །བཟློག་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བས་ནི་ཆོས་དེ་སྐྱེད་པར་བྱད་དོ། །གནས་པས་ནི་གནས་པར་བྱེད་དོ། །རྒ་བས་ནི་རྙིངས་པར་བྱེད་དོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །མདོ་ལས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེར་བཞི་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེར་གང་ཞིག་མ་གསུངས། སྨྲས་པ། གནས་པའོ། །འོ་ན་ནི་གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རྒ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བའི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །མདོ་ལས་ནི་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་དག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དུས་འཕོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ཉིད་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་འོངས་པའི་དུས་ནས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །རྒ་བ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་གིས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནས་འདས་པར་ཏེ། ཉམ་ཆུང་ངུར་བྱས་ཏེ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཐིབས་པོར་ཞུགས་པའི་མི་ཞིག་ལ་དགྲ་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་ལས་གཅིག་གིས་ནི་ཐིབས་པོ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད། གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་གྲག་གོ །གནས་པ་ནི་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་དེ་དག་འཁྱུད་ནས་གནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མ་བཞག་གོ །འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མདོ་ལས་གནས་པ་དང་རྒ་བ་བསྡུས་ཏེ། གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཅེས་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གསུངས་སོ། །ཅི་དགོས་ཤེ་ན། འདི་དག་གི་ནང་ན་འདི་ནི་ཆགས་པའི་གཞི་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ དེ་ལ་མ་ཆགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་ནི་དཔལ་དང་འདྲ་བ་འདི་དང་རྣ་ནག་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་བཞི་ཁོ་ནའོ་སྙམ་མོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་དག་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་ལ་སོགས། །དེ་དག་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་བའི་རྒ་བ་དང༌། གནས་པའི་གནས་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཚན་ཉིད་བཞི་པ་དང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ཆོས་བརྒྱད་དང་གཅིག་ལ་འཇུག །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་འཇུག་གོ །འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། བྱེད་པ་སྟེ་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་ལོ། །སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་གཅིག་ལ་འཇུག་གོ །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཆོས་བདག་ཉིད་གཏོགས་པར་མཚན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་
Chinese
也不是两者都存在。又为什么经中说：诸位比丘，哪些有情自己也不会死亡，也不是被别人杀死的呢？舍利子，是那些进入无想无非想处的众生。如果这样说，那么其他的禅定和无色定，自己死亡是自己地界的圣道，被他人杀死是更高地界的逼近，但在那里两者都没有，是这样说的。如果是这样，那么在那里，其他地界的圣道不也是被他人杀死的吗？如果是这样，那么最后所说的就包括了那些等等。有些人认为，结尾也包含了开头，比如像梵众天的天神一样，这被说成是快乐的初生。有些人认为，开头也包含了结尾，比如像光明天神一样，这被说成是快乐的二生。在这里，像这样说的声音，就像是比喻一样，因此也可能理解为比这更多，因为比喻的法，即使只有一个，也能显示出与之相似的事物。像这样说的声音，在这里也没有，因此不能轻易地附加。如果像这样说的声音是比喻，那么也有众生身体各异，认知各异，比如像人类和一些天神一样，这在这里是无法获得的，因此应该只把它看作是近似的指示。太过分了，就到此为止。关于生命的解释结束了。特征是生、老、住、无常。这四者是组合法的特征，凡是具有这些的法，就被认为是组合法。相反的就是非组合法。其中，生能产生该法，住能使其存在，老能使其衰老，无常能使其毁灭。经中不是说这三者是组合法的特征吗？在那里，第四个也应该被提及。在那里，什么没有被说？回答说：住。那么，住其他的
English
Neither is both present. Furthermore, why does the sutra say: "Venerable monks, which sentient beings neither die by themselves nor are killed by others?" Shariputra, they are those who approach the sphere of neither perception nor non-perception. If it is said like that, then other meditations and formless absorptions, self-death is the noble path of one's own realm, and being killed by others is the approximation of a higher realm, but there, neither exists, so it is said. If that is the case, then in that case, isn't the noble path of another realm also killed by others? If that is the case, then what is said at the end includes those and so on. Some think that the end also includes the beginning, like the gods of the Brahma host, which is said to be the first birth of happiness. Some think that the beginning also includes the end, like the gods of clear light, which is said to be the second birth of happiness. Here, the sound of "like this" is like a metaphor, so it may be understood to be more than this, because the dharma of metaphor, even if it is only one, can also show things that are similar to it. The sound of "like this" is not here, so it cannot be easily added. If the sound of "like this" is a metaphor, then there are also sentient beings with different bodies and different perceptions, like humans and some gods, which cannot be obtained here, so it should only be regarded as an approximate indication. It's too much, so let's stop here. The explanation of life is finished. The characteristics are birth, aging, abiding, and impermanence. These four are the characteristics of compounded dharmas, and whatever dharma has these is considered a compounded dharma. The opposite is uncompounded dharma. Among them, birth produces that dharma, abiding makes it exist, aging makes it decay, and impermanence makes it perish. Doesn't the sutra say that these three are the characteristics of compounded dharmas? There, the fourth should also be mentioned. There, what was not said? It is said: abiding. Then, abiding others
Chinese
所谓“变异”就是指这个。这是衰老的别称，例如“出生的发生”和“无常本身的坏灭”一样。经部中，为了使人厌离，凡是那些为了使诸行的时间变迁而加入的法，都被称为自性。出生能使诸行从未来的时间产生到现在的时间。衰老和无常本身则使诸行从现在的时间变为过去，即通过削弱而摧毁。例如，一个进入稠密丛林的人有三个敌人，其中一个将他从丛林中带出，两个则要了他的命，就像这样说的。住留就像不愿分离一样，那些诸行拥抱并住留。因此，这没有被确立为有为法的自性。因为无为法也有安住于自性的缘故。其他人认为，经部中将住留和衰老合在一起，说“住留即是变异”，作为一个自性。为什么需要这样说呢？因为在这些之中，这是贪执的基础，因此，为了不贪执它，它与如同光辉的这个和黑耳母一起被展示。因此，我认为有为法的自性只有四种。如果说，出生等等也是有为法，因此会有其他的出生等等吗？确实有，即出生的出生等等。对于那些，也有出生的出生，衰老的衰老，住留的住留，以及无常本身的无常，这四个随顺的自性。如果对于那些也推及其他的出生等等，那么对于每一个都会有四种自性，并且会有没有尽头的过失，不是吗？不会有这种过失，就像这样，它们融入八法和一法。出生等等那些融入八法。所谓融入是什么意思呢？就是作用，即士夫的能力。出生的出生等等融入一法。如何融入呢？融入于法本身所包含的自性和随顺的
English
That which is called "change" refers to this. This is a synonym for aging, just like "the arising of birth" and "the destruction of impermanence itself." In the Sutra Pitaka, in order to cause aversion, all those dharmas that enter in order to cause the change of time of conditioned things are called characteristics. Birth causes conditioned things to arise from the future time to the present time. Aging and impermanence itself cause conditioned things to go from the present time to the past, that is, they destroy by weakening them. For example, a person who enters a dense forest has three enemies, one of whom takes him out of the forest, and two of whom take his life, so it is said. Abiding is like not wanting to separate, those conditioned things embrace and abide. Therefore, this is not established as the characteristic of conditioned phenomena. Because unconditioned phenomena also have abiding in their own nature. Others think that in the Sutra Pitaka, abiding and aging are combined, saying, "Abiding is change itself," as one characteristic. Why is it necessary to say this? Because among these, this is the basis of attachment, therefore, in order not to be attached to it, it is shown together with this one who is like splendor and the black-eared mother. Therefore, I think that the characteristics of conditioned phenomena are only four. If it is said that birth and so on are also conditioned phenomena, therefore there will be other births and so on? Indeed, there are, that is, the birth of birth and so on. For those, there are also the birth of birth, the aging of aging, the abiding of abiding, and the impermanence of impermanence itself, these four conforming characteristics. If other births and so on are extended to those as well, then for each one there will be four characteristics, and there will be the fault of having no end, will there not? There will be no such fault, like this, they merge into eight dharmas and one dharma. Birth and so on merge into eight dharmas. What does it mean to merge? It is action, that is, the ability of a person. The birth of birth and so on merge into one dharma. How do they merge? They merge into the characteristic and conformity contained in the dharma itself.
Tibetan
མཚན་ཉིད་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགུ་སྐྱེ་ལ། དེ་ལ་སྐྱེ་བས་ནི་བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་བརྒྱད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བས་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་ཁྱིམ་བྱ་མོ་ལ་ལ་ལས་ནི་ཕྲུ་གུ་མང་དུ་འབྲང་ལ། ལ་ལས་ནི་ཉུང་དུ་འབྲང་བ་དེ་དང་འདྲའོ། །གནས་པས་ཀྱང་བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་བརྒྱད་གནས་པར་བྱེད་ལ། གནས་པའི་གནས་པས་ནི་གནས་པ་དེ་ཁོ་ན་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒ་བ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གྲག་གོ །མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ན་རེ་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འདྲལ་བར་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལྟར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཚད་མ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་པ་འམ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་འམ། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།། འོན་གང་མདོ་སྡེ་ལས། འདུས་བྱས་སྐྱེ་བར་ཡང་མངོན་ནོ། །འཇིག་པར་ཡང་མངོན་ནོ། །གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡང་མངོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། ཚིག་ཤེས་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ཡིན་གྱི་དོན་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་དོན་ལ་བརྟེན་པར་གསུངས་སོ། །འདིའི་དོན་གང་ཞེ་ན། མ་རིག་པས་ལྡོངས་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་མོས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པས་མོས་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་འདུས་བྱས་ཉིད་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པར་ཟད་ཀྱི་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་མངོན་ནོ། །མི་མངོན་པ་དེ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ལས། འདུས་བྱས་སྐྱེ་བར་ཡང་མངོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་འདུས་བྱས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆུ་དང་ཆུ་སྐྱར་ལྟར་རམ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱི་བུ་མོའི་མཚན་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ནི་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ
Chinese
具有八种特征的同时产生九个（事物），其中产生能产生除了自身之外的其他八种法。产生的产生只能产生产生本身。例如，有些家养母鸡能孵出许多小鸡，有些则孵出很少，就像这样。住留也能使除了自身之外的其他八种法住留，住留的住留只能使住留本身住留。同样，衰老和无常也应根据情况进行类比，因此，据说不会变成无穷无尽的过失。经部师们说，这就像在空中行走一样，因为产生等有法的事物，并不像分析的那样是实有的。为什么呢？因为没有量，它们是实有的量，就像色等法一样，无论是现量、比量还是可信的圣言，都没有丝毫。
English
Nine (things) arise together with eight characteristics, among which arising produces eight other dharmas besides itself. The arising of arising only produces arising itself. For example, some domestic hens hatch many chicks, while others hatch few, just like that. Abiding also causes eight other dharmas besides itself to abide, and the abiding of abiding only causes abiding itself to abide. Similarly, aging and impermanence should also be applied analogously, so it is said that it will not become an endless fault. The Sutra masters say that this is like walking in the sky, because the things that have the characteristic of arising, etc., are not real as they are analyzed. Why? Because there is no valid cognition, and there is no valid cognition that they are real, just as there is no manifest perception, inference, or trustworthy scripture like the dharmas of form, etc.