Tibetan
དག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ། །ཁྲོ་བ་དང༌། ཁོན་དུ་འཛིན་དང་གཡོ་དང་ནི། །ཕྲག་དོག་འཚིག་འཆབ་སེར་སྣ་དང༌། །སྒྱུ་དང་རྒྱགས་དང་རྣམ་འཚེ་ནི། །ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུའི་ས་པ་རྣམས། །འདི་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ས་ཡོད་པས་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ས་པ་རྣམས་ཏེ། མ་རིག་པ་ཙམ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་ས་པ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་ཉེ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གི་ནང་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་འགྱོད་པ་དང་གཉིད་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པས། དེ་ལ་སེམས་གང་ཞིག་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དུ་ཞིག་གདོན་མི་ཟ་པར་འབྱུང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མ་འདྲེས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང༌། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང༌། མ་བསྒྲིབས་པ་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ། འདོད་པའི་དགེ་པའི་སེམས་ལ་ནི། །རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་གཉིས། །གདོན་མི་ཟ་པར་འབྱུང་སྟེ། ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང༌། དགེ་བའི་ས་མང་ པོ་པ་བཅུ་དང༌། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའོ། །ལ་ལ་དག་ཏུ་འགྱོད་པ་བསྣན། །དགེ་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གླགས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་འབྱུང་ངོ༌། །འགྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ངན་པར་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འགྱོད་པའོ། །འདི་ནི་འགྱོད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ལ་འགྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། མི་སྡུག་པ་ལ་དམིགས་པའི་མ་ཆགས་པ་ལ་མི་སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་གྲོང་ཐམས་ཅད་ལྷགས་སོ། །ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལྷགས་སོ་ཞེས་གནས་པ་སྟོན་པ་མཐོང་ལ། འགྱོད་པ་ཡང་ཡིད་ལ་གཅགས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་གང་མ
Chinese
名为“净”。那二者的体性将在下文阐述。忿怒、怀恨、狡猾以及嫉妒、恼怒、隐藏、悭吝以及虚诳、骄慢和损害，是小随烦恼。因为这些具有小随烦恼的处所，所以这些是小随烦恼的处所，仅仅通过无明和修习即可断除，并且仅仅与意地相应。这些将在近烦恼中进行阐述。这五种心所已经阐述完毕。还有寻、伺、后悔和睡眠等其他不定法。对此，应当说明在任何心中，必定会生起多少心所。首先，欲界的心有五种：善和不善两种，即不杂染和与其它烦恼相应；以及无记两种，即有覆无记和无覆无记。对此，首先，欲界的心必定与寻和伺相应，因此，对于此，对于欲界的善心，因为具有寻和伺，必定会生起二十二种心所，即十大地法、十大善法以及寻和伺。在某些情况下，会加上后悔。因为并非所有的善心都具有后悔，所以在具有后悔的心中，通过后悔本身来衡量，就会生起二十三种心所。所谓的后悔是什么呢？其自性就是恶作。这被称为以后悔为对境的法，即追悔。例如，以空性为对境的解脱门被称为空性，以不净为对境的不贪被称为不净。世间也常见到说“所有的村庄都聚集了”，“所有的地区都聚集了”，这显示了处所。后悔也是成为追悔的处所。或者，这是一种果上立因，例如经中说“应当了知这六种触处是过去的业”。那么，什么
English
It is called "pure." The characteristics of those two will be explained below. Wrath, resentment, deceit, jealousy, spite, concealment, stinginess, hypocrisy, arrogance, and harm are the minor disturbing emotions. Because these have the place of minor disturbing emotions, these are the places of minor disturbing emotions, which can be abandoned only by ignorance and cultivation, and are only associated with the mind-ground. These will be explained among the near disturbing emotions. These five mental factors have been explained. There are also other uncertain things such as investigation, analysis, regret, and sleep. Therefore, it should be stated in which mind, how many mental factors will inevitably arise. First, the mind that operates in desire has five aspects: two aspects of virtue and non-virtue, namely, unmixed and associated with other disturbing emotions; and two aspects of undeclared, namely, obscured and undeclared, and unobscured and undeclared. In this regard, the mind that operates in desire is necessarily accompanied by investigation and analysis, therefore, for this, for the virtuous mind of desire, because it has investigation and analysis, twenty-two mental factors will inevitably arise, namely, the ten all-pervasive mental factors, the ten virtuous mental factors, and investigation and analysis. In some cases, regret is added. Since not all virtuous minds have regret, in the mind that has regret, if it is measured by itself, twenty-three mental factors will arise. What is called regret? Its nature is remorse. This is called regret because it is a dharma that focuses on regret, that is, remorse. For example, the gate of liberation that focuses on emptiness is called emptiness, and non-attachment that focuses on ugliness is called ugliness. In the world, it is also common to see statements such as "all the villages have gathered" and "all the regions have gathered," which show the place. Regret is also the place of remorse. Alternatively, this is attributing the cause to the result, for example, it is said in the sutras that "these six sources of contact should be understood as past karma." So, what
Tibetan
་བྱས་པ་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་བྱས་པ་ལ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། བདག་གིས་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་ལེགས་པ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱོད་པ་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བ་མ་བྱས་པ་དང་མི་དགེ་བ་བྱས་པ་ནས་གདུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བཟློག་པ་ནི་འགྱོད་པ་མི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། མི་དགེ་བ་ནི་མ་འདྲེས་དང༌། །ལྟ་དང་ལྡན་ལའང་ཉི་ཤུ་འབྱུང༌། །མི་དགེ་བའི་སེམས་མ་འདྲེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་སེམས་ལས་བྱང་བ་ཉི་ཤུ་འབྱུང་སྟེ། ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དྲུག་དང༌། མི་དགེ་བའི་རྩ་པའི་ས་མང་པོ་པ་གཉིས་དང༌། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་གང་ལ་མ་རིག་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་མེད་པའོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་ཉི་ཤུ་འབྱུང་སྟེ། མ་འདྲེས་པ་ལ་གང་དག་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ། །ལྟ་བ་ལྷག་པའི་ཕྱིར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ས་མང་པོ་པ་ཁོ་ནའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བ་ལྟ་བ་དང་ལྡན་བ་ནི་གང་ལ་ལོག་ པར་ལྟ་བའམ། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཞི་དང་ཁྲོ་སོགས་དང༌། །འགྱོད་པ་དང་ནི་ཉི་ཤུ་གཅིག །མི་དགེ་བའི་སེམས་འདོད་ཆགས་ཀྱང་རུང༌། ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་རུང༌། ང་རྒྱལ་ཡང་རུང༌། ཐེ་ཚོམ་ཡང་རུང། ཉོན་མོངས་པ་བཞི་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་མ་འདྲེས་པར་བཤད་པ་ཉི་ཤུའོ། །ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་ཡང་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་འབྱུང་ངོ༌། །འགྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། འགྱོད་པ་དེ་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་མི་དགེ་བའི་སེམས་མ་འདྲེས་པ་དང༌། ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་བ་ལ་ཡང་ཉི་ཤུ་འབྱུང་ལ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་འབྱུང་ངོ༌། །བསྒྲིབས་ལ་བཅོ་བརྒྱད། འདོད་པའི་ཁམས་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང༌། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ནི་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཅོ
Chinese
那么，以未做之事为对象的后悔是什么样的呢？就是存在将未做之事说成已做之事的情况，例如，心想“我所未做之事是不好的”。那么，什么是善的后悔呢？就是对于未做善事和已做恶事而产生的痛苦。相反，后悔是不善的，因为这两者都依赖于彼此。不善分为不杂染和与见解相应两种，各有二十种。不善心中，凡是不杂染的，有二十种心所生起，即十大地法、六大烦恼地法、二不善根地法，以及寻和伺。所谓“不杂染”，是指心中只有无明，而没有贪欲等其他烦恼。不善心中，与见解相应的，也有二十种生起，与不杂染的情况相同。如果说因为有见解的增上，应该有二十一种生起，那是不对的。因为，所谓的见解，只是指大地法中智慧的一些差别而已。因此，不善心中与见解相应，是指心中存在邪见、见取见或戒禁取见。烦恼如寂静和愤怒等，以及后悔，共有二十一种。不善心中，无论是贪欲、嗔恚、我慢还是怀疑，凡是与这四种烦恼相应的，都有二十一种生起，即与该烦恼不杂染时所说的二十种。与如前所说的愤怒等近烦恼相应的，也有那二十种，以及该近烦恼，共有二十一种生起。与后悔相应的，也有二十一种生起，因为后悔本身就是那二十一种之一。总之，不善心中，不杂染的和与见解相应的，各有二十种生起；而与烦恼和近烦恼等相应的，则有二十一种生起。有覆无记有十八种。在欲界中，与萨迦耶见和边执见相应的心，是有覆无记的。在这种心中，有十八种心所生起。
English
Then, what is regret that takes as its object what has not been done? It is the case where what has not been done is said to have been done, such as thinking, "What I have not done is bad." Then, what is virtuous regret? It is the suffering that arises from not having done virtuous deeds and having done non-virtuous deeds. Conversely, regret is non-virtuous, because both of these depend on each other. Non-virtue is divided into the unmixed and the associated with views, each having twenty. In non-virtuous minds, those that are unmixed have twenty mental factors arising, namely, the ten pervasive mental factors, the six root afflictions, the two non-virtuous root mental factors, and investigation and discernment. "Unmixed" means that the mind only has ignorance and no other afflictions such as desire. In non-virtuous minds, those associated with views also have twenty arising, the same as in the unmixed case. If it is said that because of the increase of views, there should be twenty-one arising, that is not correct. Because, what is called a view is only some difference in wisdom among the pervasive mental factors. Therefore, in non-virtuous minds associated with views, it refers to those in which there is wrong view, view of holding views as supreme, or view of holding ethics and vows as supreme. Afflictions such as tranquility and anger, etc., and regret, there are twenty-one in total. In non-virtuous minds, whether it is desire, anger, pride, or doubt, whatever is associated with these four afflictions has twenty-one arising, namely, the twenty that were said when that affliction was unmixed. Those associated with the near afflictions such as anger, etc., as previously described, also have those twenty, and that near affliction, for a total of twenty-one arising. Those associated with regret also have twenty-one arising, because regret itself is one of those twenty-one. In short, in non-virtuous minds, the unmixed and those associated with views each have twenty arising; while those associated with afflictions and near afflictions, etc., have twenty-one arising. Obscured but unspecified has eighteen. In the desire realm, minds associated with the view of the aggregates as self and the view of clinging to extremes are obscured but unspecified. In such minds, there are eighteen mental factors arising.