Tibetan
བ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འོ་ན་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་གཞན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དང་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདི་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྩ་བ་གཉིས་ནི་དགེ་པའི་རྩ་བ་གཉིས་པོ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། གཏི་མུག་མེད་པ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ནི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པས་འདི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ནི་མི་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐོ་མི་འཚམས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བའོ། །དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ས་མང་པོ་ནི་ས་མང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་ཡོད་པས། འདི་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། རྨོངས་དང་བག་མེད་ལེ་ལོ་དང༌། །མ་དད་པ་དང་རྨུགས་དང་རྒོད། །ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་རྟག་ཏུ་འབྱུང༌། །དེ་ལ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་དང་མི་གསལ་བའོ། །བག་མེད་པ་ནི་དགེ་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་བསྒོམ་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་མི་མཐུན་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །ལེ་ལོ་ནི་སེམས་མངོན་པར་མི་སྤྲོ་བ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །མ་དད་པ་ནི་སེམས་མ་དད་པ་སྟེ། དད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །རྨུགས་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལྕི་བ་ཉིད་དང༌། །སེམས་ལྕི་བ་ཉིད་དང༌། ལུས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དང༌། སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །ཆོས་མངོན་པ་ལས་ལུས་ཀྱི་རྨུགས་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་རྨུགས་པ་ཞེས་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལུས་ཀྱི་ ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཇི་ལྟབ་བཞིན་ནོ། །རྒོད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མངོན་པ་ལས། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་རྨུགས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། མ་དད་པ་དང༌། ལེ་ལོ་དང༌། བརྗེད་ངས་པ་དང༌། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང༌། མ་རིག་པ་དང༌། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། ལོག་པར་མོས་པ་དང༌། རྒོད་པ་དང༌། བག་མེད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན
Chinese
如果问：这有什么矛盾呢？那么，凡是具有相同性质的事物，就不会成为一个目标了。由此，也会产生其他类似的类别，因此，凡是属于那种情况的道理，也应该在此处理解。知惭和有愧将在下文阐述。两种根本是指两种善的根本，即无贪和无嗔。虽然也有无痴，但那是智慧的体性。因为智慧是属于多个心所的，所以不能说这仅仅是善的多个心所。不害是指不进行任何损害。精进是指内心显现出欢喜。善的多个心所已经阐述完毕。多个心所是指多个心所。因为这些具有烦恼的多个心所，所以这些是烦恼的多个心所，也就是那些总是出现在具有烦恼之心的法。那么，总是出现在具有烦恼之心上的法是什么呢？愚昧放逸与懈怠，不信以及昏沉掉，常于烦恼心中生。其中的愚昧是指无明，也就是不了解和不清晰。放逸是指不修习善法，也就是与修习相违背的法。懈怠是指内心不欢喜，也就是与精进相违背的方面。不信是指内心不信任，也就是与信心相违背的方面。什么是昏沉呢？身体沉重以及内心沉重，身体不适于活动以及内心不适于活动，这些就是昏沉。在《阿毗达磨》中，如何解释身体的昏沉和内心的昏沉呢？既然是从心中产生的法，怎么会是身体的呢？就像身体的感受一样。掉举是指内心不寂静，这样看来，这六者就是烦恼的多个心所。在《阿毗达磨》中，难道不是这十个烦恼的多个心所吗？其中没有昏沉，而是不信、懈怠、忘失、散乱、无明、不正知、不如理作意、邪胜解、掉举和放逸。
English
If asked, what contradiction is there in this? Then, all things that have the same nature will not become a single object. From this, other similar categories will also arise, therefore, whatever the reason that belongs to that situation, it should also be understood here. Self-respect and conscientiousness will be explained below. The two roots refer to the two roots of virtue, namely non-attachment and non-hatred. Although there is also non-ignorance, it is the nature of wisdom. Because wisdom belongs to multiple mental factors, it cannot be said that this is only the multiple mental factors of virtue. Non-harming means not causing any harm. Diligence means that the mind manifests joy. The multiple mental factors of virtue have been explained. Multiple mental factors means multiple mental factors. Because these have multiple mental factors of affliction, these are the multiple mental factors of affliction, that is, those dharmas that always appear in the mind with affliction. So, what are the dharmas that always appear in the mind with affliction? Ignorance, carelessness, and laziness, disbelief, lethargy, and agitation, always arise in the afflicted mind. Among them, ignorance refers to unknowing, that is, not understanding and not being clear. Carelessness means not cultivating virtuous dharmas, that is, dharmas that are contrary to cultivation. Laziness means that the mind is not joyful, that is, the aspect that is contrary to diligence. Disbelief means that the mind does not trust, that is, the aspect that is contrary to faith. What is lethargy? Heaviness of body and heaviness of mind, unsuitability of body for activity and unsuitability of mind for activity, these are lethargy. In the Abhidharma, how are bodily lethargy and mental lethargy explained? Since it is a dharma that arises from the mind, how can it be of the body? It's like bodily feelings. Agitation means that the mind is not tranquil, so it seems that these six are the multiple mental factors of affliction. In the Abhidharma, aren't these the ten multiple mental factors of affliction? Among them, there is no lethargy, but disbelief, laziness, forgetfulness, distraction, ignorance, non-intelligence, improper attention, wrong understanding, agitation, and carelessness.
Tibetan
། འགྱུར་བ་ཤེས་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། འདོད་པ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་འདོད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗེད་ངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང༌། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། ལོག་པར་མོས་པ་རྣམས་ནི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དཔེར་ན་གཏི་མུག་མེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པར་ངེས་པར་མ་བཟུང་བ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དག་ཁོན་ཡིན་པར་ངེས་པར་མི་བཟུང་སྟེ། དྲན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཁོ་ན་བརྗེད་ངས་པ་ཡིན་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་དག་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་བ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མུ་བཞི་སྟེ། མུ་དང་པོ་ནི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། སེམས་པ་དང༌། འདུན་པ་དང༌། རེག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་མ་དང་པ་དང༌། ལེ་ལོ་དང། མ་རིག་པ་དང༌། རྒོད་པ་དང༌། བག་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་དྲན་པ་ལ་སོགས་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལྔ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །བཞི་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་གཞན་དུ་འདོད་དེ། དེ་དག་གི་མུ་བཞི་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །རྨུགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་བ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་བར་ལྡན་པར་འདོད་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དག་ཏུ་མ་བཏོན་བ་སུ་ཞིག་གིས་ཉེས། འདི་སྐད་དུ་གདོན་པར་བྱ་བ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མ་བཏོན་ཏེ། རྨུགས་པ་སྤྱོད་པ་ ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་མྱུར་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་རྒོད་པ་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་གྲག་གོ །གང་ཞིག་རྒོད་པ་མི་སྤྱོད་ལ་རྨུགས་པ་སྤྱོད་པ་ཡང་སུ་ཞིག་ཡོད། ཡང་ན་གང་ཞིག་རྨུགས་པ་མི་སྤྱོད་ལ་རྒོད་པ་སྤྱོད་པ་ཡང་སུ་ཞིག་ཡོད་དེ། འདི་དག་ནི་ནམ་དུ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་འདོར་བར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གང་ཞིག་གང་ལ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ནི་སྤྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་ས་ཆེན་པོ་པ་ནི་དྲུག་པོ་ཁོ་ནར་འགྲུབ་བོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་གི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་དགེ་ལ་ནི་ཁྲེལ་མེད་དང༌། །ངོ་ཚ་མེད་པའོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བས་ཆོས་འདི་ཉིད་ནི་མི་དགེ་བའི་ས་ཆེན་པོ་པ་
Chinese
知道变化是诸天欢喜的，知道欲望则不然。这里所说的欲望是什么呢？就是遗忘、散乱、非正知、不如理作意和邪信，这些都是多心地的缘故。例如，无痴是智慧的自性，因此它不被认为是善的多心地；同样，烦恼的多心地也不被认为是过失。认为有烦恼的忆念才是遗忘，有烦恼的禅定才是散乱等等。因此，如果某些是多心地，那么它们也是烦恼的多心地吗？有四句：第一句是受、想、思、欲、触。第二句是不信、懈怠、无明、掉举、放逸。第三句是如前所说的五种有烦恼的忆念等。第四句是除了这些之外。有些人认为心散乱不同于邪定，因此他们的第四句不是这样。认为昏沉与所有烦恼相应，那么谁会责怪它没有被列入烦恼的多心地中呢？虽然应该这样说，但因为它与禅定相似，所以没有列入。因为修习昏沉会迅速生起禅定，而修习掉举则不然。据说有人这样说。谁会不修习掉举而修习昏沉呢？或者谁会不修习昏沉而修习掉举呢？虽然这些永远不会舍弃一同修习，但应该知道，哪一个占优势，那就是修习。因此，烦恼的大心地只有六个才能成立。而且，这些也总是只在有烦恼的心中产生，而不是在其他心中产生。不善的则是无惭和无愧。无惭和无愧总是出现在不善心中，因此这些法是不善的大心地。
English
Knowing change is what pleases the gods, but knowing desire is not. What is desire here? It is forgetfulness, distraction, non-mindfulness, inappropriate attention, and wrong belief, because these are of many minds. For example, non-ignorance is the nature of wisdom, so it is not necessarily regarded as a virtuous many-mind; similarly, the many-minds of afflictions are not necessarily regarded as faults. It is thought that only afflicted mindfulness is forgetfulness, and only afflicted samadhi is distraction, and so on. Therefore, if some are many-minds, are they also the many-minds of afflictions? There are four possibilities: the first is feeling, perception, thought, intention, and contact. The second is lack of faith, laziness, ignorance, excitement, and carelessness. The third is the five afflicted mindfulness, etc., as previously described. The fourth is other than those. Some think that mental wandering is different from wrong samadhi, so their fourth possibility is not like that. If dullness is thought to be associated with all afflictions, who would blame it for not being included among the many-minds of afflictions? Although it should be said, it is not included because it is similar to samadhi. Because practicing dullness will quickly generate samadhi, but practicing excitement will not. It is said that some say this. Who would not practice excitement but practice dullness? Or who would not practice dullness but practice excitement? Although these will never abandon practicing together, it should be known that whichever is dominant is the practice. Therefore, only six great minds of afflictions can be established. Moreover, these always arise only in afflicted minds, and not in other minds. For the non-virtuous, there are shamelessness and lack of shame. Shamelessness and lack of shame always arise in non-virtuous minds, so these dharmas are the great minds of the non-virtuous.