Tibetan
་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་ནི་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོས་ནི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དག་ནི་དེ་སྙེད་ཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནོ། །ངག་གི་ཚིག་སྨྲ་བར་བྱ་བ་ལ་དབང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་པའི་ཁྱད་པར་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལག་པ་དང༌། རྐང་པ་དང༌། ལེན་པ་དང༌། འགྲོ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་དེ་དག་ཡིན་ཏེ། གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་ལེན་པ་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལག་པ་དང༌། རྐང་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་ལེན་ཞིང་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྐུབ་ཀྱང་རྟུག་པར་བྱ་བ་ལ་དབང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་རྫས་ལྕི་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་རླུང་གིས་ཀྱང་བྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོམས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བ་ལ་དབང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དགའ་བ་དེ་ནི་མོ་དང་པོའི་དབང་པོས་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྐོག་མ་དང༌། སོ་དང༌། མིག་གི་ལམ་དང་ཚིགས་རྣམས་ཀྱང་མིད་པ་དང༌། བཅའ་བ་དང༌། འབྱེད་པ་དང༌། འཛུམ་པ་དང༌། བསྐུམས་པ་དང༌། བརྐྱང་བའི་བྱ་བ་དག་ལ་དབང་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་འམ། རྒྱུར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་བྱ་བ་ལ་དབང་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ངག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཕོའི་དབང་པོ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སྲོག་གི་དབང་པོ་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་ནང་ཁོ་ན་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གི་ནང་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་དེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལུས་ཚོར་སིམ་པ་མ་ཡིན་གང༌། །སྡུག་བསྔལ་དབང་པོའོ། །སིམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སིམ་པ་ནི་བདེ་བའོ། །ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །སིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན། སེམས་ཀྱི་དེ་ནི་བདེ་དབང་པོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་དེ་ཉིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་མེད་དོ། །གཞན་ན་དེ་ཡིས་བདེ་བ་ཡིན། །བསམ་གཏན་
Chinese
是能作的根。安住是普知的根。具有普知的根便能亲近受用，是这么说的。因此，根有这么多，也正因为如此，它们的顺序也是这样。语言的词语表达并非根本身，因为要依赖学习的差别。手、脚、拿取、行走并非其他，因为它们本身就是那些，在不同情况下发生时，称为拿取和行走。就像蛇等没有手和脚，但也能拿取和行走。臀部也不是用来排泄的根，因为所有存在于空中的重物都会坠落，而且风也能吹动它们。阴部也不是用来普遍欢喜的根，因为欢喜是由最初的女性根所产生的。肛门、牙齿、眼道和关节等，以及吞咽、咬合、张开、 微笑、收缩和伸展等行为，如果是根本身，或者所有作为原因的事物都必然是自己行为的根，这样推论语言等是根本身是不合理的。其中，眼睛等与男性根相关的已经阐述完毕。命根因为不是相应的，所以只会在不相应的范畴内进行阐述。信心等将在心所法的范畴内进行阐述。快乐等和普知的根等需要进行解说，应当讲述这些。身体的感受非寂静，是苦根。非寂静的意思是损害，是痛苦的同义词。寂静是快乐。身体的感受寂静是乐根。寂静的意思是利益，是快乐的同义词。在第三禅中，心的感受是乐根。在第三禅中，心的感受寂静本身就是乐根，因为在那里没有五种识蕴，所以没有身体的感受。在其他禅定中，它就是快乐。禅定
English
It is the faculty of doing. Abiding is the faculty of knowing all. It is said that the faculty endowed with knowing all is what closely enjoys. Therefore, there are so many faculties, and for that very reason, their order is also such. The words of speech are not the faculty itself, because they depend on the difference of learning. Hands, feet, taking, and walking are not different, because they themselves are those; when they occur in different situations, they are called taking and walking. Just as snakes and others do not have hands and feet, yet they can still take and walk. The buttocks are also not the faculty for excreting, because all heavy objects existing in the sky will fall, and the wind can also blow them. The genitals are also not the faculty for universal joy, because joy is produced by the primary female faculty. The anus, teeth, eye ducts, and joints, as well as actions such as swallowing, biting, opening, smiling, contracting, and stretching, if they were the faculty itself, or if all things that are causes were necessarily the faculty of their own actions, then it would be unreasonable to infer that language and so on are the faculty itself. Among them, the eyes and so on that are related to the male faculty have already been explained. The life faculty, because it is not corresponding, will only be explained within the category of the non-corresponding. Faith and so on will be explained within the category of mental factors. Happiness and so on, and the faculty of knowing all, and so on, need to be explained; these should be discussed. The body's feeling that is not tranquil is the faculty of suffering. Non-tranquil means harming, which is a synonym for suffering. Tranquil is happiness. The body's feeling that is tranquil is the faculty of pleasure. Tranquil means benefiting, which is a synonym for happiness. In the third dhyana, the mind's feeling is the faculty of pleasure. In the third dhyana, the mind's feeling of tranquility itself is the faculty of pleasure, because there are no five aggregates of consciousness there, so there is no body feeling. In other dhyanas, it is happiness. Dhyana
Tibetan
གསུམ་པ་ལས་གཞན་པ་འདོད་པའི་ཁམས་དང༌། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ་ན་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་སིམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་ནི་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡིད་བདེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་སིམ་པ་མ་ཡིན་པ། ཡིད་མི་བདེ་བའོ་བཏང་སྙོམས་ནི་བར་མའོ། །སིམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་སིམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་བར་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལུས་ཀྱི་འམ། སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཉི་གའི་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་བསྡུས་ནས་དབང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཤེ་ན། མི་རྟག་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེའི་ལུས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དབང་པོ་ཉིད་དུ་ཐ་དད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་དང་སེམས་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཁོ་ནར་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱེ་བས་དབང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་སོ། །ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་གཞན་དུ་ཕན་འདོགས་ལ། སེམས་ཀྱི་ཡང་གཞན་དུ་ཕན་འདོགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་གཞན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་ལ། སེམས་ཀྱི་ཡང་གཞན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་དོ། །བཏང་སྙོམས་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་དེ་མེད་དེ། དེ་བས་ན། བཏང་སྙོམས་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །མཐོང་བསྒོམ་མི་སློབ་ལམ་ལ་དགུ། །གསུམ་ཡིན། ཡིད་དང༌། བདེ་བ་དང༌། ཡིད་བདེ་བ་དང༌། བཏང་སྙོམས་རྣམས་དང༌། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་དབང་པོ་དགུ་པོ་དེ་དག་ནི་ལམ་གསུམ་དག་ཏུ་དབང་པོ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི་སྔོན་མ་མཐོང་བ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་མེད་ཀྱི། ཕྲ་རྒྱས་ལྷག་མ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་ནི་ཀུན་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་སམ། འདི་ཀུན་ཤེས་པ་སྲུང་བའི་དང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་ན་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཟད་པ་
Chinese
第三，除了欲界和初禅、二禅之外，凡是心的感受寂静，那就是意喜根。第三禅中，因为离开了喜的贪欲，所以只有乐根，而没有意喜，因为喜就是意喜。心的不寂静，就是意苦，舍是中间的。既不是寂静也不是不寂静，既不是痛苦也不是快乐的感受，叫做中间，那就是舍根。是身体的还是心的呢？回答说：是二者的。为什么把这些合起来成为一个根呢？因为无常。心的快乐和痛苦，大多是从分别念产生的，身体的则不是。因为境的缘故，阿罗汉们也会产生。 因此，那些各自不同的根，身体的和心的舍，仅仅是从不分别念中自然产生的，所以成为一个根。身体的快乐也能利益他人，心的快乐也能利益他人。同样，身体的痛苦也能损害他人，心的痛苦也能损害他人。舍却没有那种差别，因此，舍没有差别，所以没有不同。见道、修道、无学道有九个。是三个。意和乐和意喜和舍等，以及信心等五种和九根，那些九根在三个道中称为三个根，也就是见道称为未知当知根。修道称为已知根。无学道称为已知具根。为什么呢？因为见道是进入未知当知的阶段。修道没有先前未见而要使之成为已知的，而是为了舍弃细微的剩余部分，所以使之成为已知。无学道是觉悟到一切已知，或者因为此人具有守护一切已知的行为和方式，所以是已知具根。穷尽
English
Third, other than the desire realm and the first and second dhyanas, whatever mental feeling is tranquil is the faculty of joy. In the third dhyana, because of being free from the desire for joy, there is only the faculty of pleasure, but not joy, because joy is joy. The non-tranquility of mind is displeasure; equanimity is the middle. Neither tranquil nor non-tranquil, neither suffering nor pleasant feeling is called the middle, which is the faculty of equanimity. Is it of the body or of the mind? It is said: It is of both. Why are these combined into one faculty? Because of impermanence. Mental pleasure and pain mostly arise from conceptual thought, but not bodily pleasure and pain. Because of the power of objects, they also arise in arhats. Therefore, those different faculties, bodily and mental equanimity, arise naturally only from non-conceptual thought, so they are made into one faculty. Bodily pleasure also benefits others, and mental pleasure also benefits others. Similarly, bodily pain also harms others, and mental pain also harms others. Equanimity does not have that distinction, therefore, equanimity has no distinction, so there is no difference. The paths of seeing, meditation, and no-more-learning have nine. There are three. Mind, pleasure, joy, and equanimity, as well as the five such as faith and the nine faculties, those nine faculties are called three faculties in the three paths, that is, the path of seeing is called the faculty of what-is-to-be-known. The path of meditation is called the faculty of knowledge. The path of no-more-learning is called the faculty of having knowledge. Why? Because the path of seeing is entering into what-is-to-be-known. The path of meditation does not have what was not previously seen to be made known, but in order to abandon the subtle remaining parts, it makes it known. The path of no-more-learning is the realization that everything is known, or because this person has the behavior and manner of protecting all that is known, it is the faculty of having knowledge. Exhaustion.