Tibetan
་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྡུག་པ་རྣམས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་མིག་གིས་རྣམ་པར་མི་ཤེས་སོ། མདོ་ལས། བྲམ་ཟེ་ མིག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བར་བྱ་བ་ལ་སྒོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མིག་གི་སྒོ་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དེར་ནི་ལྟ་བ་ལ་སྒོ་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་དོ། །མིག་ནི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བར་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ན་གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་ཤེ་ན། འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གང་གིས་གཟུགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་མི་མཐོང་མོད། དཔེར་ན་ཤེས་རབ་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་ཞེས་ཀྱང་བྱ། རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ནི་གལ་ཏེ་མིག་གིས་མཐོང་ན་མིག་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པའི་ལྟ་བའི་བྱ་བ་གཞན་གང་ཞིག་ཡིན་པ་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་ཀླན་ཀར་མི་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ལ། དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་རུང་བར་འགྱུར་རོ། གཞན་དག་ན་རེ་ནི་མཐོང་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། མིག་ནི་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲོགས་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དྲིལ་སྒྲོགས་ས་ཞས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་མཐོང་བའོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་སྐྱེས་ན་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་ནི་མི་ཟེར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལས་ཀྱང༌། མིག་དང་ཕྲད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱའི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ནི་མི་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གཟུགས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མས་ཉིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ན་རེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡན་པ་འདིས་ཅི་དགོས། །མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ལྟ་བ་ནི་སུ་ཞིག་ཡིན། ལྟ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་ཆོས་ཙམ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པའི་དོན་དུ་འདུན་པའི་སྒོ་ནས་མིག་གིས་མཐོང་ངོ༌། །རྣམ་ པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་པས་འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྗོངས་ཀྱི་མིའི་ཚིག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་མིང་ལ་མངོན་པར་བརྒྱུག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མིག་གིས་མཐོང་ངོ༌། །རྣ་བས་ཐོས་སོ། སྣས་ཚོར་རོ། །ལྕེས་མྱོང་ངོ༌། །ལུས་ཀྱིས་རེག་གོ །ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ། །ཅི་མིག་གཅིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངམ། འོན་ཏེ་གཉི་གས་ཤེ་ན། འདི་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ། །མིག་ནི་གཉི་ག་དག་གིས་ཀྱང༌། །མཐོང་སྟེ་གསལ་བར་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མངོན་པ་པ་རྣམས་ན་རེ་མིག་གཉི་གས་ཀྱང་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་གཉི་ག་ཕྱེ་ན་གསལ་བར་རབ་ཏུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །མིག་གཅིག་ཕྱེ་ལ་གཉིས་པ་ཕྱེད་ཕྱེ་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་འཛིན་གྱི་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནིམ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་རྣམ་པར་ཆད་པར་ཐལ་བར་ཡང་མེད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་བཞིན་དུ་ཡུལ་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གལ་ཏེ་མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་རྣ་བས་ཐོས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡིན་ན་ཅི་འདི་དག་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མ་ཕྲད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། མིག་དང་ཡིད་དང་རྣ་བ་ནི། ཡུལ་དང་མ་ཕྲད། འདི་ལྟར་གཟུགས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མཐོང་ཞིང་མིག་ལ་ཡོད་པའི་མིག་སྨན་མི་མཐོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ཐོས་སོ། །ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཅིག་ཡིན་ན་ནི་འདི་ན་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ལ་ལྷའི་མིག་དང༌། རྣ་བ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྣ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཐག་རིང་བ་དང་བར་དུ་ཆོད་པ་མ་ཕྲད་པ་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཁབ་ལོང་གིས་ཀྱང་ལྕགས་མ་ཕྲད་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་མི་འདྲེན། ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཅིག་ཡིན་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མིག་སྨན་ནམ་ཐུར་མ་ཕྲད་པ་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་སྟེ་དེ་ནི་མཚུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་སྣ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་ཡང་ལྷན་ཅི་སྐྱེས་པའི་དྲི་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་བ་དེ་བཞིན་དུ། མིག་ཀྱང་མ་ཕྲད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ནི་གཟུ
Chinese
如所说“可作景象悦意丑陋等”，这些是眼睛无法识别的。经中也说：婆罗门，眼睛是这样的，是观看景象的门。因此，通过眼睛的门，以眼睛的意识来观看，应该理解为这样。在那里，观看仅仅被称为门。眼睛是观看景象的观看者，这种说法是不允许的。如果意识观看，那么用什么来意识呢？这两者有什么区别呢？用什么来意识景象，它就不能观看这个。例如，某些智慧也被称为观看，也被称为完全了解，同样，某些意识也被称为观看，也被称为意识。其他人说，如果眼睛观看，那么必须说明眼睛作为作者的观看行为是什么。这不应该被驳斥，就像人们认为意识知道一样，就像那里没有作者和行为的区别一样，这里也可以是允许的。其他人说，观看是眼睛的意识，眼睛是它的基础，因此被称为观看，例如，因为是宣告的基础，所以被称为宣告处。如果是这样，那么因为是眼睛意识的基础，难道不也应该被称为意识吗？不会的，因为世间上意识被称为观看，例如，当它产生时，人们说看到景象，而不是说意识。在《分别论》中也说：与眼睛相遇并由意识体验被称为观看。因此，应该只说眼睛观看，而不应该说是意识。意识仅仅是存在，因此意识景象，例如，就像太阳使白天一样。经部师们说，虚空者需要什么呢？依赖于眼睛和景象而产生的眼睛意识，谁是观看者呢？观看是什么呢？
English
As it is said, "Objects to be made into appearances, pleasing, ugly, etc.," these are not cognized by the eye. The Sutra also says: "Brahmin, the eye is like this, it is the door for seeing objects." Therefore, it should be understood that through the door of the eye, one sees with the consciousness of the eye. There, seeing is merely called a door. It is not permissible to say that the eye is the seer for seeing objects. If consciousness sees, then with what does it cognize? What difference is there between these two? That which cognizes objects does not see this. For example, some wisdom is also called seeing, and is also called complete understanding, similarly, some consciousness is also called seeing, and is also called consciousness. Others say that if the eye sees, then it must be stated what other action of seeing the eye performs as the agent. This should not be refuted, just as it is assumed that consciousness knows, and just as there is no distinction between agent and action there, so too it can be permissible here. Others say that seeing is the consciousness of the eye, and the eye is called seeing because it is its basis, for example, because it is the basis of proclamation, it is called the place of proclamation. If that is the case, then because it is the basis of eye consciousness, should it not also be called consciousness? No, because in the world consciousness is known as seeing, for example, when it arises, people say that they see an object, but they do not say that they are conscious. In the Vibhajyavada it is also said: "That which encounters the eye and is experienced by consciousness is called seeing." Therefore, one should only say that the eye sees, and one should not say that it is consciousness. Consciousness merely exists, therefore it cognizes objects, for example, just as the sun makes the day. The Sutra masters say, what is the need for the one with space? Who is the seer of the eye consciousness that arises in dependence on the eye and objects? What is seeing?
Chinese
眼是，这仅是无作者，仅是法，仅是因和果。并且，为了安立名言之义，通过希求之门，眼见之。识以识而了别，故不应于此现前耽著。世尊亦云：不应于地域之语现前耽著。不应于世间之名现前驰骋。如是说。眼见之。耳闻之。鼻嗅之。舌尝之。身触之。意了别之。此乃迦湿弥罗毗婆沙师之宗义。一目见诸色耶？抑或二目耶？此无定。双目皆见，以其明见故。阿毗达磨师云：双目亦见，如是，若开双目，则极明见。若开一目，半开二目，则执为二月，若任一变为异，则非也。亦无有堕入所依断绝之过，以识如色，不住于境故。若眼见、耳闻乃至意了别之间，此等是与境相触者耶？抑或不相触者耶？眼、意、耳，不与境相触。如是，见远处之色，不见眼上之眼药。如是，闻远处之声。若实与境相触，则于此禅定者等，不生天眼及天耳，如鼻等。若眼不与境相触，则为何不见远处及有间隔之一切不相触者耶？略言之，磁石亦不吸一切不相触之铁。若实与境相触，则为何不见眼药或眼杖之一切不相触者耶？彼是相同也。如鼻等虽与境相触，然不执取俱生之香等，故非一切，如是，眼虽不相触，然非一切。意是色
English
The eye is, this is merely without a doer, merely dharma, merely cause and effect. And, in order to establish the meaning of designation, through the door of aspiration, the eye sees. Consciousness distinguishes with consciousness, therefore one should not be manifestly attached to this. The Blessed One also said: One should not be manifestly attached to the words of the people of the region. One should not manifestly rush to the names of the world. Thus it is said. The eye sees. The ear hears. The nose smells. The tongue tastes. The body touches. The mind distinguishes. This is the tenet of the Kashmir Vaibhashikas. Does one eye see all forms? Or two eyes? There is no certainty about this. Both eyes see, because they see clearly. The Abhidharma masters say: Both eyes also see, thus, if you open both eyes, you will see very clearly. If you open one eye and half open the second, you will perceive two moons, and if either one changes, it is not. There is also no fault of falling into the severance of the support, because consciousness, like form, does not abide in the object. If seeing with the eye and hearing with the ear up to distinguishing with the mind, are these things that touch the object? Or are they things that do not touch? The eye, mind, and ear do not touch the object. Thus, one sees a distant form, but does not see the eye medicine on the eye. Likewise, one hears a distant sound. If it really touched the object, then those in meditative concentration would not develop divine eyes and ears, like the nose and so on. If the eye does not touch the object, then why does it not see everything distant and interrupted that does not touch? Briefly, why does a magnet not attract all iron that does not touch it? If it really touched the object, then why does it not see all the eye medicine or eye stick that does not touch it? That is the same. Just as the nose and so on, although they touch the object, do not grasp the co-arisen smell and so on, so it is not everything, likewise, the eye, although it does not touch, is not everything. The mind is form
Tibetan
གས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་ཉིད་དུ་མི་ནུས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་རྣ་བའི་ནང་དུ་ཡང་སྒྲ་ཐོས་པའི་ཕྱིར། རྣ་བ་ ནི་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་དང་མ་ཕྲད་པ་ཡང་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །ལྷག་མ་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཞེས་བྱ་བ། གསུམ་གཞན་དུ། ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སྣ་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དབུགས་མ་བརྔུབས་པར་དྲི་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། འདབ་ཆགས་པར་འབྱུང་བའོ།། ཅི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རེག་གམ་འོན་ཏེ་མི་རེག་ཅེ་ན། ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ན་རེ་མི་རེག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རེག་པར་འགྱུར་ན་ནི་རྫས་རྣམས་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་རེག་ན་ནི་ཆ་ཤས་དང་བཅས་བ་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲ་མངོན་བར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་རེག་པར་གྱུར་ན་ལག་བ་ས་ལག་པ་ལ་བསྣུན་ན་འབྱིང་བར་འགྱུར་ལ། རྡོ་བས་རྡོ་བ་ལ་བསྣུན་ན་ཡང་འབྱིང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་བསགས་པ་ལ་བརྒྱབ་ན་ཞིགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་གི་ཁམས་ཁ་ཅིག་ནི་འཇིག་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་འཇིག་པའི་ཚེ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འཛིན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ཆགས་པའི་ཚེ་ལྟ་བུའོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་འདབ་ཆགས་པར་ཕྲད་བས་གསུམ་པོ་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་དབུས་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ད་ཁོ་ན་འདབ་ཆགས་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདུས་པ་རྣམས་ནི་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རེག་པར་འགྱུར་བས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལས། ཅི་རེག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་རེག་པ་ཞིག་སྐྱེས་པ་འམ། འོན་ཏེ་མ་རེག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཞིག་སྐྱེ་ཞེས་དྲིས་ནས་སྨྲས་པ། རྒྱུའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་ནི་རིག་པའི་རྒྱུ་ཆན་གྱི་མ་རེག་པ་སྐྱེ་སྟེ། གང་གི་ཆོ་རྣམ་པར་ཞིགས་པ་ནའོ། །རེས་འགའ་ནི་མ་རེག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་རེག་པ་སྐྱེ་སྟེ། གང་གི་ཆོ་བསགས་པར་འགྱུར་བ་ནའོ། །རེས་འགའ་ནི་རེག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་རེག་པ་སྐྱེ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་བསགས་པ་དང་ལྡན་པ་བསགས་པ་ཁོ་ནའོ། །རེས་འགའ་ནི་མ་རེག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་མ་རེག་པ་སྐྱེ་སྟེ་དཔེར་ན་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་འབྱང་བའི་གཟུང་འདི་ཡང་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ན་རེ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ
Chinese
因为没有间隔，所以不能相触。又有些人认为，因为耳朵里也能听到声音，所以耳朵既能与境相触，也能不与境相触。剩下的鼻子、舌头和身体这三者，都是“与境相触”的同义词。鼻子如何与境相触呢？因为不吸气就无法感知气味。所谓“相触”是什么意思呢？就是指相互接触。那么，极微（ परमाणु ）之间是相互接触还是不接触呢？克什米尔人说不接触。为什么呢？因为如果所有自体都接触，那么物质就会混合。如果只是一部分接触，那么就会变成有部分的，但极微是没有部分的。那么，声音如何能够显现呢？正因为如此，如果接触，手拍打手就会凹陷，石头撞击石头也会凹陷。如果撞击聚集物，为什么不会破碎呢？因为被风界所 удерживать 。有些风界参与 разрушение ，比如在 разрушение 的时候。有些参与 удержание ，比如在 образование 的时候。现在，如何通过接触来解释这三者被称为与境相触呢？因为在它们之中，没有任何空隙，这才是接触的真正含义。而且，聚合之物是有部分的，所以接触是没有问题的。这样一来，在《分别说》中，如果问：是因接触而生的接触，还是因不接触而生的接触呢？回答说：因为因缘，有时会产生因知识之因的不接触，即在分解的时候。有时会产生因不接触之因的接触，即在聚集的时候。有时会产生因接触之因的接触，即在具有聚集的时候，只有聚集。有时会产生因不接触之因的不接触，比如阳光中的尘埃。这样，所说的产生之相也就能成立了。尊者友护说，极微……
English
Because there is no gap, it cannot touch. Some people think that because sound can also be heard in the ear, the ear can both touch and not touch the object. The remaining nose, tongue, and body are synonyms for "touching the object." How does the nose touch the object? Because one cannot perceive smell without inhaling. What does "touching" mean? It refers to mutual contact. Do atoms (paramāṇu) touch each other or not? The Kashmiris say they do not touch. Why? Because if all selves touch, then matter will mix. If only a part touches, then it will become part-containing, but atoms are partless. How then can sound manifest? Precisely because of this, if there is contact, the hand will sink when it hits the hand, and the stone will sink when it hits the stone. Why doesn't it break when hitting an aggregate? Because it is held by the wind element. Some wind elements participate in destruction, such as at the time of destruction. Some participate in retention, such as at the time of formation. Now, how can these three be called touching the object through contact? Because there is no gap in them, that is the true meaning of contact. Moreover, aggregates are part-containing, so there is no problem with contact. In this way, in the *Vibhajyavāda*, if asked: Is the contact born of contact or the contact born of non-contact? The answer is: Because of causes and conditions, sometimes non-contact is born of the cause of knowledge, that is, at the time of decomposition. Sometimes contact is born of the cause of non-contact, that is, at the time of aggregation. Sometimes contact is born of the cause of contact, that is, when there is aggregation, there is only aggregation. Sometimes non-contact is born of the cause of non-contact, such as dust in sunlight. In this way, the said arising aspect can also be established. Venerable Vasumitra said, atoms...