Tibetan
བ་ཀུན་ཏུ་ཆད་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་གཟུགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་དག་ལ་ལོག་པར་ མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དྲུག་པ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལྔ་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་ལས་ལྟ་བ་ནི་དུ། ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་དུ་ཞེ་ན། མིག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་ནི། ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པ་བརྒྱད། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟ་བ་ལྔ་དག་དང༌། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། སློབ་པའི་ལྟ་བ་དང༌། མི་སློབ་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པར་སྟོན་པའི་དུས་ལ་འབབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །སློབ་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ནི་སློབ་པའི་འོ། །མི་སློབ་པ་ནི་མི་སློབ་པའི་འོ། །སྤྲིན་དང་བཅས་པ་དང་སྤྲིན་མེད་པའི་མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང༌། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལྟ་བ་དག་གིས་ཆོས་ལ་ལྟ་བའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་མཚུངས་སྐྱེས་བློ། །ངེས་རྟོག་མེད་ཕྱིར་ལྟ་མ་ཡིན། །རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ལྟ་བ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནམ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་མིག་ཀྱང་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་ན། ཇི་ལྟར་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་དོན་གྱིས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང༌། གལ་ཏེ་མིག་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། །མིག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བརྟེན་བཅས། གང་གི་ཚེ་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་ཆོ་མཐོང་གི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་མིག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ནས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་ནི་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡི། །གཟུགས་ནི་མཐོང་བ་མིན་ཕྱིར་ལོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་གཟུགས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་གྲག་གོ །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་བར་གྱུར་ན་དེ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པས་གཟུགས་བསྒྲིབས་པ་ལ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །བསྒྲིབས་པ་ལ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་མ་སྐྱེས་པས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་མི་སྐྱེ། གང་གི་ལྟར་ན་མིག་གིས་མཐོང་བ་དེའི་ལྟར་ན་ནི་མིག་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲིབས་པ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡུལ་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བར་མི་རུང་ངོ༌། །མིག་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དེ་ཕྲད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཅི་ན། འདི་ལྟར་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲིབས་པ་མི་མཐོང་མཆིང་བུ་དང༌། ལྷང་ཚེར་དང་ཤེལ་དང་ཆུ་དག་གིས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མིག་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བསྒྲིབས་པ་མི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གང་ལ་སྣང་བ་ལ་གེགས་མེད་ན་གཟུགས་བསྒྲིབས་བཞིན་དུ་ཡང་དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་ལ་གེགས་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲིབས་པ་མི་མཐོང་ངོ༌། །འོ་ན་གང་མདོ་ལས། གང་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ནས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེར་ནི་དགོངས་པ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ནི་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་མི་ཤེས་སོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །ཡང་ན་བརྟེན་པའི་ལས་བརྟེན་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྲིའུ་དག་འབོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་མདོ་ལས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས
Chinese
一切断绝和离贪者，也是因为具有它的缘故。身语之业是色。因此，这些不是见所断，因为对真谛没有邪分别，并且在苦法智忍时，也会成为异生，第六所生的也不是，所谓第六，就是意处。从那以外所生的，就是非第六所生的，也就是从五根所生的，那也不是见所断。十八界中，什么是见，什么不是见呢？眼和法界方面是见。那是什么呢？答：八种。坏聚见等五见，以及世间正见、有学见和无学见。这八种法界是见。其余不是见。其中坏聚见等将在宣说广释时阐述。世间正见是与意识相应的有漏善慧。有学无漏见是有学的。无学是无学的。如同有云和无云的夜晚和白天看色一样，世间有烦恼和无烦恼者，以及有学和无学的见，都是对法的观察。又为什么只有与意识相应的才称为世间正见呢？如此说：五识俱生慧，无定解故非见。分别者是见，如果进入确定思维，那么与五识一起产生的智慧就不是这样，因此这不是见。因此，其他有烦恼或无烦恼的智慧也不是见。那么，如果眼也没有分别，怎么是见呢？以看色的意义来说，因为，眼见诸色。如果
English
Those who have completely ceased and are free from attachment also possess it. Actions of body and speech are form. Therefore, these are not to be abandoned by seeing, because there is no wrong conception of the truths, and also because at the patience of knowing the Dharma of suffering, it would follow that one is an ordinary being. That which is not born from the sixth is also not, the so-called sixth is the mind-source. That which is born from other than that is not born from the sixth, that is, whatever is born from the five faculties, that is also not to be abandoned by seeing. Among the eighteen realms, what is view, and what is not view? The aspects of eye and Dharma realms are views. What are they? It is said: eight kinds. The five views such as the view of the aggregates, as well as worldly right view, the view of learners, and the view of non-learners. These eight aspects of the Dharma realm are views. The rest are not views. Among them, the view of the aggregates, etc., will be explained when the detailed explanation is taught. Worldly right view is the virtuous wisdom associated with mind consciousness, which is contaminated. The uncontaminated view of learners is that of learners. The non-learner is that of non-learners. Just as looking at form on a cloudy and cloudless night and day, worldly beings with and without afflictions, as well as the views of learners and non-learners, are all observations of the Dharma. Furthermore, why is it that only what is associated with mind consciousness is called worldly right view? It is said thus: The wisdom that arises simultaneously with the five consciousnesses is not a view because it lacks definite understanding. The one who discriminates is a view. If one engages in definite thought, then the wisdom that arises together with the five consciousnesses is not like that, therefore this is not a view. For that very reason, other wisdom, whether afflicted or unafflicted, is also not a view. Then, if the eye also does not discriminate, how is it a view? It is in the sense of seeing forms, because the eye sees forms. If
Chinese
如果眼睛能看見，那麼具有其他識也能看見嗎？並非所有的眼睛都能看見。那麼是什麼呢？依賴。當與識一起時，那時才能看見，否則不是。如果是那樣，那麼僅僅依賴眼睛的識才能看見嗎？不能確定地說依賴於它的識就能看見。為什麼呢？因為被阻隔的，形色是不能被看見的。因為牆壁等阻隔的形色不能被看見。如果識能看見，那麼因為它是無礙的，所以對於牆壁等也應無礙，對於被遮蔽的形色也能看見。對於被遮蔽的，眼睛的識是不會產生的。因此，未產生的如何能看見？如果不會產生，按照眼睛能看見的說法，因為眼睛是有礙的，所以不能進入被遮蔽的地方，識也與其所依一起進入同一境，所以不能不產生。眼睛也像身體的感官一樣，是接觸那個境的嗎？像這樣，因為是有礙的，所以不能看見被遮蔽的，瑪瑙、帶刺的植物、玻璃和水等阻隔的，又如何能看見呢？因此，眼睛是有礙的，所以不能看見被遮蔽的形色，並非如此。那麼是怎樣的呢？對於顯現沒有阻礙的，即使形色被遮蔽，眼睛的識也會產生；對於有阻礙的，識就不會產生，因為未產生，所以不能看見被遮蔽的。那麼經中說：『凡是眼睛看見諸色之後』。那裡的意圖是指依賴於它，就像說意能了別諸法一樣。因為意是過去的，所以不能了別諸法。那麼是怎樣的呢？是意的識。或者，依賴的業是接近於所依的，例如說呼喚床一樣。如經中所說：眼睛的識知道
English
If the eye sees, will it also be seen by possessing other consciousnesses? It is not the case that all eyes can see. What then? Dependence. When it is together with consciousness, then it can see, otherwise it is not. If that is the case, then will only the consciousness that relies on the eye see? It cannot be definitively said that the consciousness that relies on it can see. Why? Because what is obstructed, form cannot be seen. Because form obstructed by walls and the like cannot be seen. If consciousness could see, then because it is unobstructed, it should also be unobstructed for walls and the like, and it should also be able to see obscured forms. For what is obscured, the consciousness of the eye does not arise. Therefore, how can what has not arisen see? If it does not arise, according to the saying that the eye can see, because the eye is obstructed, it cannot enter what is obscured, and consciousness also enters the same realm together with its basis, so it cannot but arise. Is the eye also like the sense organ of the body, touching that realm? Like this, because it is obstructed, it cannot see what is obscured, and how can it see what is obstructed by agate, thorny plants, glass, and water? Therefore, the eye is obstructed, so it is not the case that it cannot see obscured forms. What then? For what there is no obstruction to appearance, even if form is obscured, the consciousness of the eye will arise; for what there is obstruction, consciousness will not arise, and because it has not arisen, it cannot see what is obscured. Then, in the sutra it says: 'Whatever the eye sees after seeing forms.' The intention there is to rely on it, just as it is said that the mind distinguishes all dharmas. Because the mind is past, it cannot distinguish all dharmas. What then? It is the consciousness of the mind. Or, the action of relying is close to what is relied upon, like saying to call the bed. As it says in the sutra: the consciousness of the eye knows.