Tibetan
ད་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །ཇི་སྲིད་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མི་ལྡོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་དང༌། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁྲོ་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །དེའི་ལས་ནི་ཆད་པས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་སྲོག་ཆགས་དང༌། ཡུལ་དུག་དང༌། མཚོན་ཆ་དང༌། ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཆད་པས་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནོར་འབུལ་དུ་འཇུག་པ་ལ་བྱའོ། །སོགས་པ་བྱ་བ་ནི་གསོད་པ་དང༌། འཆིང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁོན་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཁྲོས་པའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཁྲོས་པ་ཞི་ནས་བདག་ནི་མི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་ཀྱི་གལ་ཏེ་བདག་གིས་འདི་ལ་ཤ་མ་བླན་ན་གསོན་པའི་མི་གྲངས་ཏེ། མིར་ཡང་མི་བརྩིའོ་སྙམ་དུ་སེམས་མདུད་པར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཤར་གཉེར་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་མི་གཏོང་བར་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་མི་བཟོད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིའི་ལས་ནི་མི་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །མི་བཟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ལན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་འདོད་པ་ནི་མི་བཟོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་ཁྲོ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །འཆབ་པ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། འཆབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། འདུན་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་དང་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྩལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གླེང་བ་པོ་གང་འདུན་པ་ལ་སོགས་པས་འགྲོ་ བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྲོ་བ་གླེང་བར་བྱ་བ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་གླེང་བ་པོ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་གླེང་བའི་དུས་ཤེས་ནས་ཁྱོད་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་པའོ་ཞེས་སྨྲས་ཤིང༌། གླེངས་ན་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པས། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མཁྱུད་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཆབ་པ་ཞེས་བྱའོ།། འདི་ཇི་ལྟར་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་སྙམ་པ་ལ། འཆབ་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །འདི་ལྟར་འཆབ་པ་ནི་མཁྱུད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པའོ། །འདིའི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་འགྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །འདི་ནི་སྐྱེ་བོའམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡིག་པ་མཁྱུད་བའི་མི་ལ་འགྱོད་པ་སྐྱེའོ། །འགྱོད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ན་རེག་པར་མི་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །འཚིག་པ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། འཚིག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཚིག་བརླང་པོ་ཞེར་འདེབས་པ་ནི་འཚིག་པའོ། །ཚིག་བརླང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་བརླང་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། མཚང་འབྲུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེ་གཅོད་བ་དང་དྲག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚིག་བརླང་བའོ། །དྲག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇེབས་པའོ། །ཞེར་འདེབས་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེར་འདེབས་པར་བྱེད་པའི་དང་ཚུལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་འདི་ནི་ཞེར་འདེབས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཞེར་འདེབས་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཞེར་འདེབས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཚིག་བརླང་པོ་ཟ་བ་དང་འདྲ་བས་ཚིག་བརླང་པོས་ཞེར་འདེབས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །འདི་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་ཁྲོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཁྲོ་བ་དང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཁྲོ་བ་དང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །འདིའི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྐྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །ལས་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དང་འགྲོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདི་ལྟར་གང་ཟག་གང་ཞེར་འདེབས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་དཀའ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཞེར་འདེབས་པ་ནི་རེག་པར་མི་གནས་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཕྲག་དོག་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། ཕྲག་དོག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རང་གི་འཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པས་གཞན་དག་གི་འཐོབ་པ་དང༌། བཀུར་སྟི་དང་རིགས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དམིགས་ནས། ཞེ་སྡང་གི་ཆར་གཏོགས
Chinese
说了“安住于此”等等。只要损害不停止，那么对于有情和非有情的事物，心中产生各种苦恼，这就被称为愤怒。它的作用是作为用刑罚惩罚等的依据。所谓“对于有情和非有情的事物”，是指事物如生物、毒药、武器和荆棘等。所谓“用刑罚惩罚”，是指处以罚款。等等是指杀害和捆绑等。如果想知道什么是怀恨在心，就说了“怀恨在心是”等等。为了消除它，说了“在愤怒之后”等等，愤怒平息后，心想‘我这样的人，他竟然这样损害我，如果我不报仇，我就不算活人，甚至不算人’，像这样心中结下疙瘩，那种耿耿于怀的样子不放过，持续不断地出现，这就叫做怀恨在心。为了说明它的作用，说了“这是不忍耐的依据的作用”。它的作用是不忍耐的原因。为了说明不忍耐，说了“对于损害，怎么能不这样想”等等，回答说，想要进行损害就是不忍耐。为了说明它的假立存在，说了“这和愤怒一样”等等。因为容易理解，所以没有解释。如果想知道什么是隐瞒，就说了“隐瞒是”等等。为了消除它，说了“欲望、嗔恨和恐惧等”。说了“施展欲望等”，意思是说，说话者不应该被欲望等所左右，而是应该为了利益说话的对象，像这样的说话者，知道说话的时机，然后说‘你做了这样的事’，如果说了，就属于愚痴的范畴。隐瞒过失的产生，这就叫做隐瞒。如果想知道这怎么属于愚痴的范畴，就说了“隐瞒是属于愚痴的范畴”。像这样，隐瞒就是隐瞒的
English
It is said, "Staying in this," and so on. As long as the harm does not cease, then towards sentient beings and non-sentient objects, whatever arises as mental torment from the mind, that is designated as anger. Its function is to serve as the basis for punishments such as cutting off with penalties. "Towards sentient beings and non-sentient objects" means objects such as living beings, poison, weapons, and thorns, and so on. "Cutting off with penalties" refers to imposing fines. "Etc." refers to killing and binding, and so on. If one wonders what holding a grudge is, it is said, "Holding a grudge is," and so on. To dispel it, it is said, "After anger," and so on, that after anger has subsided, one thinks, 'I am such a person, yet he harmed me in this way; if I do not take revenge on him, I will not be counted among the living, not even considered a person.' Like this, the mind forms a knot, and such a resentful attitude does not let go, but continuously arises, that is called holding a grudge. To show its function, it is said, "This is the function of being the basis of intolerance." Its function is the very cause of intolerance. To show intolerance, it is said, "Towards harm, how can one not think like this," and so on, answering that wanting to inflict harm is called intolerance. To show its imputed existence, it is said, "This is just like anger," and so on. Because it is easy to understand, it is not explained. If one wonders what concealment is, it is said, "Concealment is," and so on. To dispel it, it is said, "Desire, hatred, and fear, etc." It is said, "Exerting desire, etc.," meaning that the speaker should not be swayed by desire, etc., but should be a speaker who intends to benefit the object of speech; such a speaker, knowing the time to speak, then says, 'You did such a thing,' and if it is said, it belongs to the category of ignorance. The arising of concealing faults, that is called concealment. If one wonders how this belongs to the category of ignorance, it is said, "Concealment is indeed belonging to the category of ignorance." Like this, concealment is the concealment of
Chinese
是形态。因此属于愚痴的范畴。为了说明这个作用，说了这个是后悔等等。为了遣除它，说了这个是法性等等。这是众生或者诸法的自性，像这样对隐瞒罪恶的人会产生后悔。后悔必定与不愉快的心情同时存在。因此，如果与不愉快的心情同时存在，就会变得无法忍受。如果有人问什么是粗语，说了粗语是恶语等等。为了说明粗语，说了粗语是恶语等等。以揭露过失的方式，无论是断绝情谊还是强硬，那就是粗语。强硬的意思是令人不悦。为了说明呵责本身，说了呵责的行为和方式等等。这种心所是呵责的自性，因此是呵责。它的本体就是呵责本身。因此，这种心所就像吃粗语一样，所以用粗语来表达呵责的含义。为了说明这是假立的存在，说了这也是愤怒等等。愤怒和怀恨在先，是愤怒和怀恨的原因。其余的因为容易理解所以没有解释。为了说明这个作用，说了这个是产生语言恶行的作用等等。因为容易理解所以没有解释。为了说明另一个作用的理由，说了因为难以与具有它的人相处等等。像这样，如果有人具有呵责，就难以一起相处，因此呵责是无法忍受的作用。如果有人问什么是嫉妒，说了嫉妒是等等。为了遣除它，说了因为特别执着于获得和恭敬等等。因为特别执着于自己的获得和恭敬，所以观察到其他人获得和恭敬，以及种姓和戒律等等功德的差别，属于嗔恨的范畴。
English
It is a form. Therefore, it belongs to the category of ignorance. To explain this function, it is said that this is regret, etc. To dispel it, it is said that this is the nature of Dharma, etc. This is the nature of beings or all phenomena. Like this, regret arises for those who conceal sins. Regret necessarily exists simultaneously with unpleasant feelings. Therefore, if it exists simultaneously with unpleasant feelings, it becomes unbearable. If someone asks what harsh speech is, it is said that harsh speech is abusive language, etc. To explain harsh speech, it is said that harsh speech is abusive language, etc. In the manner of revealing faults, whether it is severing affection or being forceful, that is harsh speech. Forceful means unpleasant. To explain the act of scolding itself, it is said that the behavior and manner of scolding, etc. This mental factor is the nature of scolding, therefore it is scolding. Its essence is scolding itself. Therefore, this mental factor is like eating harsh speech, so harsh speech is used to express the meaning of scolding. To explain that this is an imputed existence, it is said that this is also anger, etc. Anger and resentment come first, and are the cause of anger and resentment. The rest is not explained because it is easy to understand. To explain this function, it is said that this is the function of generating verbal misconduct, etc. It is not explained because it is easy to understand. To explain the reason for another function, it is said that it is difficult to associate with someone who possesses it, etc. Like this, if someone possesses scolding, it is difficult to live together, therefore scolding is the function of being unbearable. If someone asks what jealousy is, it is said that jealousy is, etc. To dispel it, it is said that because of being particularly attached to gain and respect, etc. Because of being particularly attached to one's own gain and respect, one observes the differences in others' gain and respect, as well as the qualities of lineage and discipline, etc., and it belongs to the category of hatred.