Tibetan
ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་འབྱུང་བར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་ལམ་ན་མི་འབྱུང་སྙམ་པ་ལ། བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་འབྱུང་མི་ནུས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ན་དུས་དེ་ཙམ་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མི་འབྱུང་ངོ༌། །གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལས་ལངས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་གྱུར་པ་གཉིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། གྱུར་པ་གསུམ་པ་དང་སྦྱར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གྱུར་པ་གཉིས་པའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །དེ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། གསུམ་པ་ཡུལ་རྣམ་དྲུག་པོ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཡུལ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་པ་གསུམ་པའོ་ཞེས་མདོར་བྱས་པའི་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། གྱུར་པ་གསུམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་པའི་སྒྲ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཚིག་གི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ངག་གི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདྲི་བ་སྟེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་དང་མི་དགེ་གཉི་ག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་སྨོས་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །དགེ་བ་ ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་གཏི་མུག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ཡང་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་གི
Chinese
这是个结束语。就像这样，在世俗的道上，想要生起具有烦恼的厌恶感。为什么在出世间的道上不会生起呢？想到这里，说了“见到无我”等等。就像这样，见到无我是执著于我的对治。因此，在出世间的道上，不能生起具有烦恼的厌恶感。因为不相顺的方面和对治不会同时生起。因此，不相顺的方面和对治不会同时生起，所以在出世间的道上，在那段时间里不会生起具有烦恼的厌恶感。当从出世间的道上起来的时候，也是从阿赖耶识的行相中生起的。为了总结，说了“这是第二种转变”等等。这是个结束语，意思是说，上面所说的已经讲完了。第三卷。为了显示与第三种转变结合，说了“在第二种转变之后”等等。因为容易理解，所以没有解释。想到那是什么，说了“第三是六种境”等等。总而言之，针对六种境的对境，那就是识的第三种转变。这是个结束语。第三卷。在第三种转变中，说了“识的转变”等等。这是个结束语，意思是说，从心中发出识的转变的声音。因为理解词的意义先于理解语言的意义，所以为了显示词的意义，说了“六种”等等。因为容易理解，所以没有解释。又说了“那也是”等等，这是询问对此的详细分类。为了显示宗派论者所说的详细分类，说了“善与非善都不是”。为了消除它，说了“善与非善”等等。说不是两者，是指没有在经文中显示的。其余的因为容易理解，所以没有解释。为了显示善等等的自性，说了“无贪、无嗔、无痴”等等。因为容易理解，所以也没有解释。心所的自性
English
This is a concluding remark. Just like this, on the worldly path, one desires to generate aversion with afflictions. Why doesn't it arise on the path beyond the world? Thinking this, it is said, "Seeing no-self," and so on. Just like this, seeing no-self is the antidote to clinging to self. Therefore, on the path beyond the world, one cannot generate aversion with afflictions. Because opposing factors and antidotes do not arise simultaneously. Therefore, since opposing factors and antidotes do not arise simultaneously, on the path beyond the world, at that time, aversion with afflictions does not arise. When one arises from the path beyond the world, it also arises from the aspect of the alaya consciousness. To conclude, it is said, "This is the second transformation," and so on. This is a concluding remark, meaning that what was said above has been explained. Third fascicle. To show the combination with the third transformation, it is said, "After the second transformation," and so on. Because it is easy to understand, it is not explained. Thinking about what that is, it is said, "The third is the six kinds of objects," and so on. In short, whatever is directed towards the six kinds of objects is the third transformation of consciousness. This is a concluding remark. Third fascicle. In the third transformation, it is said, "Transformation of consciousness," and so on. This is a concluding remark, meaning to bring forth the sound of the transformation of consciousness from within. Because understanding the meaning of words precedes understanding the meaning of language, in order to show the meaning of words, it is said, "Six kinds," and so on. Because it is easy to understand, it is not explained. It is also said, "That also," and so on, which is asking for a detailed classification of this. In order to show the detailed classification spoken by the proponents of tenets, it is said, "Neither virtuous nor non-virtuous." To refute it, it is said, "Virtuous and non-virtuous," and so on. Saying that it is neither, refers to what is not shown in the scriptures. The rest is not explained because it is easy to understand. To show the nature of virtue, etc., it is said, "Non-attachment, non-hatred, and non-ignorance," and so on. Because it is easy to understand, it is also not explained. The nature of mental factors
Tibetan
་ངོ་བོ་དང་དེའི་གྲངས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས། དེ་ཡང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཅི་འདྲ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདྲི་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་གཉིས་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ་ཞེས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་མདོར་བྱས་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཞན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་དྲི་བའི་ཕྱིར། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོའི་རིག་ལ་སོགས་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་འདོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དག་དང་པོར་བརྗོད་སྙམ་པ་ལ། ཐོག་མར་བཤད་པས་དང་པོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྔར་འདས་མ་ཐག་པ་ལས། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དག་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དང་པོ་ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདས་མ་ཐག་ལས་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཐོག་མར་བསྟན་གྱི། རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་བསྟན་ཏོ། །འདིར་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་དང་པོ་ནི་རེག་པ་གང་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དོན་དེ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ། རེག་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །འདི་ལྟར་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་པ་ལ་འདི་ ལྟར་དེ་དག་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །འདི་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང༌། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་གྲུབ་པོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ངེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དང་སྦྱར་བ་བསྟན་ཏོ། །འདུན་མོས་དྲན་དང་བཅས་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ངེས་པར་སྟོན་ཏེ། །འདུན་པ་ལ་སོག
Chinese
对于其自性和数量产生怀疑，于是提问“那又是如何从心中产生的”等等，为了消除两种疑惑，所以说了“普遍运行”等等，简而言之，就是说与普遍运行等等相似地存在。对于普遍运行等等，又因为他人产生怀疑而提问，所以说了“什么是普遍运行”等等，因为容易理解所以没有解释。为了使立宗者充分显示它，所以说了“最初的触等”。触等在这里被认为是普遍运行。有人想，为什么首先说普遍运行呢？所以说了“因为首先讲述，所以是最初”。为了驳斥它，所以这样说了“普遍运行”等等，这样，普遍运行等在刚刚过去的偈颂中，就已经首先显示了，因此称为最初。那些解释说触等是最初的人，是说非常不相关的话，因为在刚刚过去的偈颂中，首先显示的是普遍运行，而不是触等。为了在这里总结触等词语，所以说了“它们的最初是什么触”等等，其含义只是表达而已。有人想，为什么它们被称为普遍运行呢？所以说了“触和作意等五种法”。这样，触等一切都随所有众生而行，因此称为普遍运行。有人想，如何知道呢？所以说了“这样，它们是阿赖耶识”等等。这样，它们在阿赖耶识、染污意和入识中产生，因此证明了它们随所有众生而行。“从差别决定的角度来说”这句话，显示了与偈颂的结合。“欲乐、胜解、念与”等等，显示了差别决定，欲乐等。
English
Doubting about its nature and number, one asks "How does that arise from the mind?" etc. To eliminate the two doubts, "universally occurring" etc. is mentioned. In short, it is said that it exists similarly to the universally occurring etc. Regarding the universally occurring etc., again, because others doubt and ask, "What is universally occurring?" etc. is said, but it is not explained because it is easy to understand. To make the proponent fully display it, "the first touch etc." is said. Touch etc. are considered here as universally occurring. Someone might think, why are the universally occurring mentioned first? So it is said, "Because it is mentioned first, it is the first." To refute that, it is said like this, "universally occurring" etc. Thus, the universally occurring etc. have already been shown first in the immediately preceding verse, therefore it is called the first. Those who explain that touch etc. are the first are speaking very irrelevantly, because in the immediately preceding verse, what was shown first was the universally occurring, not touch etc. To summarize the words touch etc. here, it is said, "What is the first of them, the touch?" etc., the meaning of which is just expression. Someone might think, why are they called universally occurring? So it is said, "The five dharmas, touch and attention etc." Thus, all of touch etc. follow all sentient beings, therefore they are called universally occurring. Someone might think, how is it known? So it is said, "Thus, they are the alaya-consciousness" etc. Thus, they arise in the alaya-consciousness, the afflicted mind, and the entering consciousness, therefore it is proven that they follow all sentient beings. The phrase "From the perspective of specific determination" shows the connection with the verse. "Desire, aspiration, mindfulness with" etc. show specific determination, desire etc.