Tibetan
དུ་གནས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྙམ་པར་གནས་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསུམ་འདུས་པའོ། །རེག་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གསུམ་འདུས་པ་དེ་ཡོད་ན། དེ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པ་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རེག་པའོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དབང་པོའི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། དབང་པོ་ཡང་བྱེ་བྲག་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དབང་པོ་བྱེ་བྲག་གང་དང་ལྡན་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་རེག་པ་ཞེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ། རེག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་རེག་པ་འདི་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བས་དབང་པོ་ལ་རེག་པའམ། དབང་པོ་དེ་དང་འདྲ་བའི་འགྱུར་བས་རེག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོའི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བས་དབང་པོ་ལ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རེག་པ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བས་ཕན་ཚུན་རེག་པ་དང་མཚུངས་སོ། །རེག་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་སྙམ་ན། རེག་པ་དེ་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །འདི་ལྟར་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བས་དབང་པོ་ལ་རེག་པའམ། དེས་རེག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། དེ་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་རེག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་ནས། བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ལས་ནི་ཚོར་བའི་རྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དོན་དེ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ
Chinese
安住于“是”等语，认为根等三者是因和果，安住于此，即是三合。为了说明触是如何产生的，说了“若有”等语。若有三合，则与其同时，与生起乐等感受相符的根的变化，与体验乐等相似的境的变化，以及完全断除体验乐等之相，即是触。“体验乐等”是指与生起乐等感受相符的同义词。对于“什么是根的变化”这个问题，说了“根又以何种差别”等语，即根与何种差别相应，则乐等会成为因，那就是它的变化。对于“为何称此为触”这个问题，说了“触亦”等语，即如此触与根的变化相似，故触及根，或根与此相似的变化是触，因此称为触。所谓“与根的变化相似，故触及根”是指，如根与乐等生起相符一样，触也与乐等生起相符，因此变化相似，故互相触及相同。触是完全断除境的变化，即体验乐等，因为缘于此。若不缘于此，则认为不是完全断除根的变化，那么触如何说是完全断除根的变化呢？因此说了“纵然是断除境的变化之自性”等语。如此，因与变化相似而触及根，或因此触本身，纵然是断除境的变化之体性，也说是断除根的变化。如是宣说了触的自性后，为了显示作用，说了“此之业乃受之所依”等语，其义不过是词语的组合而已。
English
It is said, dwelling in "is," etc., considering the three, such as the senses, to be both cause and effect, dwelling in this way is the union of the three. To explain how contact arises, it is said, "If there is," etc. If there is the union of the three, then simultaneously with it, the change of the senses that corresponds to the arising of feelings such as pleasure, the change of the object that is similar to experiencing pleasure, etc., and whatever completely cuts off the aspect of experiencing pleasure, etc., that is contact. "Experiencing pleasure, etc." is a synonym for "corresponding to the arising of feelings such as pleasure." Regarding the question, "What is the change of the senses?" it is said, "With what particular difference of the senses?" etc., that is, with what particular difference do the senses correspond, so that pleasure, etc., becomes the cause, that is called its change. Regarding the question, "Why is this called contact?" it is said, "Contact also," etc., that is, in this way, this contact is similar to the change of the senses, therefore it touches the senses, or the change that is similar to the senses is contact, therefore it is called contact. The so-called "touching the senses because it is similar to the change of the senses" means that just as the senses correspond to the arising of pleasure, etc., so also contact corresponds to the arising of pleasure, etc., therefore the changes are similar, so they touch each other equally. Contact is the complete cutting off of the change of the object, that is, experiencing pleasure, etc., because it is focused on that. If it is not focused on that, then it is thought that it is not the complete cutting off of the change of the senses, so how can contact be said to be the complete cutting off of the change of the senses? Therefore, it is said, "Even though it is the nature of cutting off the change of the object," etc. In this way, because it is similar to the change, it touches the senses, or because of this contact itself, even though it is the nature of cutting off the change of the object, it is also said to be the cutting off of the change of the senses. Having thus explained the nature of contact itself, to show its function, it is said, "Its function is the basis of feeling," etc., the meaning of which is merely a combination of words.
Tibetan
། །ལས་དེ་ཡང་ལུང་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་མདོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། མདོ་ལས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་འདིའི་ལས་ནི་ཚོར་བའི་རྟེན་ཉིད་དོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་འདི་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་འདི་དག་གི་ལས་བརྗོད་ན་སོ་སོར་ངེས་པའི་ངོ་བོ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་ནུས་སོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་པ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་ཉིད་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་འཇུག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན་འཇུག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་ཏོ། །དམིགས་པ་ལ་གང་གིས་སེམས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཛིན་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་གང་གིས་སེམས་གཏོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།། དེའི་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའི་ལས་ཅན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིའི་ལས་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་འཛིན་སྙམ་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཡང་དང་ཡང་གཏོད་པ་ནི་འཛིན་པའོ། །དེ་ཅི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་སམ། འོན་ཏེ་འགའ་ཞིག་གི་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དམིགས་པ་གཅིག་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ལས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་ཀྱི། དེ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཉིད་ལ་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྐད་ཅིག་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སེམས་ལས་བྱུང་བ་གསུམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་ནི་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཚོར་བ་སྟེ། གང་གིས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཡུལ་སིམ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟ
Chinese
། །業也是由經文所指示的緣故。因此經中也說道等等。經中說，感受快樂的觸是產生快樂感受的原因。因此，此業是感受的所依。為了容易理解，宣說這些心所的業。這樣宣說這些的業，就能容易地了解各自確定的體性。為了遣除第二個心所，說道作意是心的趣入。為了遣除它，說道因為趣入而趣入。因為趣入而趣入，這就顯示了確定的詞義。以什麼使心明顯地趨向對境，那稱為作意。對於想要執取的對境，以什麼使心投入，這是同義詞。為了顯示它的作用，說道它是對境執持心的作用。此業是對境執持心。如果想知道如何執持，就說道執持心等等。對於想要顯現的對境，心一次又一次地投入，這是執持。那麼，這是所有作意的作用嗎？或者只是一些的作用呢？因此，說道業也是等等。對一個對境，心的相續確定的特徵，這就顯示為業。這是就特殊的作意而言的，並非它在心的每一個剎那都存在。這樣，它只在心的一個剎那起作用，而不在其他剎那起作用。所謂就特殊的作意而言，是指禪定者的作意而言，這是同義詞。為了顯示第三個心所，說道感受是體驗的自性。體驗悅意的對境等等的自性就是感受。以什麼來體驗悅意的對境等等，那稱為感受，這是同義詞。為了顯示它的詳細分類，說道它也是使對境平靜等等，就像這樣
English
Also, the action is indicated by the scriptures. Therefore, it is also said in the sutras, and so on. The sutra says that the touch that experiences happiness is the cause of the arising of the feeling of happiness. Therefore, this action is the basis of feeling. In order to make it easy to understand, the actions of these mental factors are explained. In this way, explaining the actions of these, one can easily understand the respective definite nature. In order to dispel the second mental factor, it is said that attention is the entry of the mind. In order to dispel it, it is said that it is entry because of entering. Because of entering, it is entry, which shows the definite meaning of the word. What makes the mind clearly turn towards the object is called attention. What makes the mind engage in the object that one wants to grasp is a synonym. In order to show its function, it is said that it has the function of holding the mind on the object. This action is holding the mind on the object. If one wants to know how to hold, it is said that holding the mind is, and so on. For the object that one wants to manifest, the mind engages in it again and again, which is holding. So, is this the action of all attention? Or is it the action of only some? Therefore, it is said that the action is also, and so on. The characteristic of the mind's continuity being definite on one object is shown as the action. This is said in terms of special attention, and it is not present in every moment of the mind. In this way, it only functions in one moment of the mind, and not in other moments. The so-called special attention refers to the attention of meditators, which is a synonym. In order to show the third mental factor, it is said that feeling is the nature of experiencing. The nature of experiencing pleasant objects, etc., is feeling. What experiences pleasant objects, etc., is called feeling, which is a synonym. In order to show its detailed classification, it is said that it also calms the object, etc., like this.