Tibetan
དང་ལྡན་པ་འདྲ་བར་གནས་པར་དོན་གཞན་དུ་སྟོན་ཅིང་སྒྲོགས་པ་དང༌། བདག་མཁས་པ་མ་ཡིན་ཡང་མཁས་པ་འདྲ་བར་ཡང་དག་པར་དོན་མ་ཡིན་བ་སྟོན་ཅིང་སྒྲོགས་པ་ནི་སྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་སྟོན་ཅིང་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ནི་ལོག་པར་འཚོ་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་མེད་ཀྱང་ལུས་དང་ངག་གི་སྒོ་ནས་ཡོན་ཏན་ཅན་འདྲ་བར་ ཚུལ་བཅོས་ནས་ཆོས་གོས་དང་མལ་སྟན་ལ་སོགས་པ་གཡོ་སྒྱུས་བཙལ་བ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་ན་ལོག་པར་འཚོ་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཡོའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཡོ་གང་ཞེན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། གཡོའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། བདག་གི་ཉེས་པ་འཆབ་པའི་ཐབས་གཟུང་བ་སྟེ། སེམས་གྱ་གྱུ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་བྱས་པ་ནི་བདག་གི་ཉེས་པའོ། །བདག་གི་ཉེས་པ་འཆབ་པ་ནི་བདག་གི་ཉེས་པ་མཁྱུད་པའམ་སྦེད་པའོ། །ཚུལ་ཅིས་ཉེས་པ་བཅབས་ཤེ་ན། ཐབས་གཟུང་བ་སྟེ། ཐབས་ཀྱིས་གཟུང་བས་ཉེས་པ་འཆབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐབས་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའང་གཞན་དག་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་བྱས་སམ་ཞེས་དྲིས་ན། བདག་མ་དུ་རའི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་གཞན་ནས་གཞན་དུ་སྐྱོང་ཞིང་གཏམ་རླུང་སྐུར་བར་བྱེད་པའམ། སྨྲ་ན་མི་གསལ་བར་ཉེས་པ་བྱས་སམ་མ་བྱས་གཏོལ་མེད་ཅིང་ཅི་སྨྲས་གཏོལ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་གཡོ་ཞེས་བྱའོ། །གཡོ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་དྲང་པོར་མི་སེམས་ཤིང་དྲང་པོར་མི་སྨྲ་བས་ན་སེམས་གྱ་གྱུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པ་དང་ཉེས་པ་བཅབས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་མི་ཤེས་པའི་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་འབྱུང་བས་ན་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལུང་བསྒོ་བ་འཐོབ་པའི་བགེགས་བྱེད་པ་སྟེ། སུ་ཉེས་པ་འཆབ་བའི་གཡོ་དང་ཆགས་པ་དེ་ལ་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་ལུང་བསྒོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་སྔར་ལུང་བསྒོ་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱང་གཡོ་ཡོད་པས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ལོག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ལུང་བསྒོ་བ་ཐོབ་པའི་བགེགས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། འཆབ་པ་ཡང་བདག་གི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཆབ་པ་ཡིན་ལ་གཡོ་ཡང་རང་གི་ཉེས་པ་འཆབ་པའི་ཐབས་འཛིན་པ་ཡིན་བས་དེ་གཉི་ག་ཉེས་པ་འཆབ་པ་བྱེད་པར་ ཟད་ན་ཁྱད་པར་ཇི་ཡོད། སྨྲས་པ། འཆབ་པ་ནི་བདག་གིས་ཉེས་པ་མ་བྱས་སོ་ཞེས་དངོས་སུ་གསལ་བར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མཁྱུད་པར་བྱེད་ཀྱི་གཡོ་ནི་དངོས་སུ་མ་བྱས་སོ་ཞེས་གསལ་བར་མི་སྨྲ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་མ་བྱས་པ་འདྲ་བར་ཉེས་པ་མཁྱུད་པར་བྱེད་པས་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །རྒྱགས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱགས་པ་གང་ཞེན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། རྒྱགས་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཆགས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བདག་ལ་ཡོད་པ་འབྱོར་པ་ལ་བྱ་སྟེ། རིགས་ཆེན་པོ་དང༌། ལུས་ནད་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་མཛེས་པ་དང༌། ལང་ཚོ་དར་ལ་བབ་པ་དང༌། སྟོབས་ཆེ་བ་དང༌། དབང་དང༌། ཕྱུག་པ་དང༌། བློ་དང༌། ཡིད་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་པས་ཁྱད་ཞུགས་པར་འཕགས་ཤིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་པ་ལ་ནི་བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མིང་གིས་སྨོས་པའི་བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཞེན་ནས་གཏོང་མི་ཕོད་པ་ནི་ཆགས་པ་སྟེ། ཆགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་དེས་རྒྱུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགུ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སམ་རློམ་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་སམ་ཡིད་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཆགས་ཤིང་རློམ་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་ནས། ལོངས་སྤྱོད་ཚོགས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་སེམས་འཛིན་ཅིང་མི་གཏོང་གི་དགེ་བའི་སེམས་འཇུག་པའི་དབང་མེད་པར་བྱས་པ་ནི་རྒྱགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ལས་བྱུང་བས་ན་རྫས་སུ་མེད་ཀྱི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། རྒྱགས་པའི་རྒྱུས་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཚེ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རང་ བཞིན་དང་མཚན
Chinese
对于具有功德者，以另一种方式展示和宣扬，以及自己不是智者却装作智者，以不真实的方式展示和宣扬，这被称为“谄”。这也是由于贪欲和愚痴的成分，明明没有功德却展示和宣扬为有功德，因此是从贪欲和愚痴的成分中产生的，所以应知在本质上是不存在的，只是假立存在。它的作用是作为邪命的所依，即明明没有功德，却通过身语的途径，伪装成有功德者，以欺骗的手段寻求法衣和卧具等，因此被称为邪命的所依。为了显示谄的自性，提问“谄是什么”，意思是问谄的自性和特征是什么。作为回答，提到“采取隐藏自己过错的方法，即心怀狡诈”。自己所犯的杀生等过失，就是自己的罪过。隐藏自己的罪过，就是掩盖或隐藏自己的罪过。如果问以什么方式隐藏罪过，回答是“采取方法”，意思是采取方法来隐藏罪过。所谓采取方法，就是迷惑他人。例如，当别人问你是否犯了这样的罪过时，就转移话题，或者含糊其辞，让人无法确定是否犯了罪，或者说些让人摸不着头脑的话，这就是谄。与谄相关的人不会正直地思考，也不会正直地说，所以被称为心怀狡诈。这也是由于贪恋利养和恭敬，以及不知道隐藏罪过会导致痛苦的愚痴所致，因此是从贪欲和愚痴的成分中产生的，所以应知在本质上是不存在的，只是假立存在。它的作用是成为获得正确教诫的障碍，即对于那些隐藏罪过的谄和贪恋者，堪布和阿阇黎不会给予正确的教诫，而且以前获得教诫的人，因为有谄，所以不如理作意。
English
To show and proclaim in another way that one possesses qualities, and to show and proclaim in an untrue way that one is not wise but pretends to be wise, is called 'deceit'. This also, because of the elements of attachment and ignorance, shows and proclaims as having qualities even though one does not have qualities, therefore it arises from the elements of attachment and ignorance, so it should be known that it does not exist in essence but exists as an imputation. Its function is to be the basis of wrong livelihood, that is, even though one does not have qualities, one pretends to have qualities through the means of body and speech, and uses deceit to seek robes and bedding, etc., therefore it is called the basis of wrong livelihood. In order to show the nature of deceit, the question is asked, 'What is deceit?' meaning what is the nature and characteristic of deceit? In response, it is mentioned, 'Taking the means to conceal one's own faults, that is, being deceitful in mind.' The faults committed by oneself, such as killing, are one's own faults. Concealing one's own faults is hiding or concealing one's own faults. If asked in what way faults are concealed, the answer is 'taking means', meaning faults are concealed by taking means. Taking means means confusing others. For example, when others ask if you have committed such a fault, one diverts the conversation from one thing to another, or speaks unclearly, making it impossible to determine whether one has committed the fault, or speaks in a way that is incomprehensible, this is called deceit. Those who are associated with deceit do not think straight and do not speak straight, so they are called deceitful in mind. This also arises from attachment to gain and respect, and from ignorance of not knowing that concealing faults will lead to suffering, therefore it arises from the elements of attachment and ignorance, so it should be known that it does not exist in essence but exists as an imputation. Its function is also to be an obstacle to obtaining correct instruction, that is, the Khenpo and Acharya will not give correct instruction to those who conceal faults with deceit and attachment, and even those who have previously received instruction, because of having deceit, do not pay attention properly.
Chinese
因为以邪道所作，成为获得真正教诫的障碍，故称为作恶者。 说道：隐瞒也是隐瞒自己的过错，欺骗也是采取隐瞒自己罪过的方法，既然两者都是隐瞒罪过，那有什么区别呢？ 说道：隐瞒是直接公开地说我没有犯罪，从而掩盖过错，而欺骗不是直接公开地说没有做，而是用方法使之看起来像没有做一样来掩盖罪过，所以是有区别的。 为了显示傲慢的自性，询问什么是傲慢，意思是询问傲慢的自性和特征是什么。 作为对该问题的回答，说了“执着于自己的圆满，以极喜之心完全执取”，自己的圆满是指自己拥有的财富，即伟大的种姓，身体无病，容貌美丽，青春年华，力气大，权力，富有，智慧，心思敏捷等，超越其他，超胜，卓越的，称为自己的圆满。 执着于用名称所说的自己的圆满，不舍得放下，这是执着，执着于，是指以执着为因而。 以极喜之心，是指具有满足的心，或者具有自负的心，或者具有愉悦的差别的心的意思。 为了显示那个意思，说了以心完全执取，即执着于自己的圆满，以自负的心使心不由自主，仅仅执着于享乐的聚积而不舍，使善心无法进入，这称为傲慢。 这也是从贪欲的部分产生的，因此要知道它不是实有而是假有。 它的作用也是作为产生一切烦恼的所依，因为傲慢的缘故，会产生六种烦恼和其他近烦恼。 为了显示恼害的自性，询问什么是恼害，意思是恼害的自
English
Because it is done by the wrong path, it becomes an obstacle to obtaining true teachings, so it is called a wrongdoer. It is said: Concealment is also concealing one's own faults, and deception is also taking methods to conceal one's own sins, since both are concealing sins, what is the difference? It is said: Concealment is directly and openly saying that I have not committed a crime, thereby concealing the fault, while deception is not directly and openly saying that I have not done it, but using methods to make it look like it has not been done to conceal the sin, so there is a difference. In order to show the nature of arrogance, ask what is arrogance, meaning to ask what is the nature and characteristics of arrogance. As an answer to this question, it is said, "Clinging to one's own perfection, completely grasping with a very happy mind," one's own perfection refers to the wealth one possesses, that is, a great lineage, a healthy body, a beautiful appearance, youthful years, great strength, power, wealth, wisdom, quick-wittedness, etc., surpassing others, excelling, and being outstanding, is called one's own perfection. Clinging to one's own perfection mentioned by name, and being reluctant to let go, this is clinging, clinging to, means taking clinging as the cause. With a very happy mind, it means having a satisfied mind, or having a conceited mind, or having a mind with the difference of pleasure. In order to show that meaning, it is said to completely grasp with the mind, that is, clinging to one's own perfection, making the mind involuntarily with a conceited mind, merely clinging to the accumulation of enjoyment and not letting go, making it impossible for the mind of virtue to enter, this is called arrogance. This also arises from the part of greed, so know that it is not real but nominal. Its function is also to serve as the basis for the arising of all afflictions, because of arrogance, six afflictions and other near afflictions will arise. In order to show the nature of harm, ask what is harm, meaning the nature of harm