Tibetan
སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང༌། ཐ་མི་དད་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མ་ཟིན་ཞེས་བྱ་ལ། རྩ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྐྲ་དང༌། སྤུ་དང༌། སེན་མོ་དང༌། སོ་དང༌། བཤད་བ་དང༌། གཅི་བ་དང༌། མཆིལ་མ་དང༌། སྣབས་དང༌། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆ་མཚུངས་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དབང་པོ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པ་ལས་དབང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཆ་མཚུངས་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནང་གི་གཟུགས་ཅན་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་གི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལྔ་ནི་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་ཁམས་ནི་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། མིག་ གི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་དྲུག་དང༌། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་དྲུག་སྟེ། ནང་གི་ལྔ་པོ་གང་ལ་བྱ་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་བས་ན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་གི་དབང་པོ་ནི་མིག་དང། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་ལྔ་སྟེ། དེ་ལྔ་ནི་ཆ་མཚུངས་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་གང་དང་ཆ་མཚུངས་པ་དང༌། ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཡུལ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོའི་ཡུལ་གཟུགས་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡང་གཟུགས་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་དབང་པོ་དང༌། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་ནི། ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གཟུགས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་གཟུགས་ཡིན་པར་ཆ་མཚུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་མིག་གི་དབང་པོས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་དེ། གཟུགས་དང་མིག་གི་དབང་པོ་གཉི་ག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གནས་པ་ནི་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འགྲོགས་ཤིང་ལྡན་པའི་ཚེ་ན་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དང་མཚུངས་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་
Chinese
等等的五根，以及并非不异而住的色、香、味、触之方也未摄尽，名为未摄尽。除了根本之外的头发、体毛、指甲、牙齿、口水、小便、鼻涕、痰、血等等，名为未摄尽。何为相似之分？答：识与根一同运作，根成为生识之因，名为相似之分。因是讲述十八界之时，故意为十八界中，有多少相似之界？内之五色，即内之五色界，名为相似之分。其中，内界分为十二，即从眼界至意界之间有六，从眼识界至意识界之间有六。不知内之五者指何，故为阐明，特言“色”字。如此，内之根为眼、耳、鼻、舌、身五界，此五者名为相似之分。不知与何法相似，以及相似之义为何，故为阐明，特言“因各自之识与境相符”。眼界之自识即眼识，眼根之境为色，识之境亦为色，眼根与眼识于色上相同，故名相似。又如眼识之境为色，根之境亦相似为色。如色为生眼识之因，眼根亦为生眼识之因，色与眼根二者与眼识之生相随顺，故名相似。总之，眼等诸根与眼识相伴相合之时，名曰相似。何为与之相似？答：识与不
English
The five faculties such as and the aspects of form, smell, taste, and touch that do not abide as non-different are also not completely grasped, which is called not completely grasped. Hair, body hair, nails, teeth, saliva, urine, mucus, phlegm, blood, etc., other than the root, are called not completely grasped. What is meant by 'how many similarities'? Answer: When consciousness and faculty operate together, the faculty becomes the cause of generating consciousness, which is called similarity. Because it is the time of explaining the eighteen realms, it means how many similar realms are there among the eighteen realms? The five internal forms, that is, the five internal form realms, are called similarities. Among them, the internal realm is divided into twelve, that is, from the eye realm to the mind realm there are six, and from the eye consciousness realm to the mind consciousness realm there are six. It is not known which of the five internal ones refers to, so in order to clarify, the word 'form' is specifically mentioned. Thus, the internal faculties are the five realms of eye, ear, nose, tongue, and body, and these five are called similarities. It is not known with what dharma it is similar, and what is the meaning of similarity, so in order to clarify, it is specifically mentioned that 'because each of its own consciousnesses is in accordance with the object'. The self-consciousness of the eye realm is eye consciousness, the object of the eye faculty is form, and the object of consciousness is also form. The eye faculty and eye consciousness are the same on form, so it is called similarity. Also, just as the object of eye consciousness is form, the object of the faculty is also similar to form. Just as form is the cause of generating eye consciousness, the eye faculty is also the cause of generating eye consciousness. Both form and eye faculty abide in accordance with the arising of eye consciousness, so it is called similarity. In short, when the faculties such as the eye accompany and unite with eye consciousness, it is called similarity. What is similar to it? Answer: Consciousness and non-
Tibetan
ལྡན་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་ཉིད་ནམ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་སྟེ། དབང་པོ་དེ་དག་གིས་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་ཅིང་བརྒྱལ་བ་དང་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་དབང་པོ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་ པས་སྟོང་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཚུངས་པ་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པ་དེ་དག་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པ་གཞན་དག་དང༌། རིགས་མཐུན་པས་དེ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་མིག་གི་དབང་པོར་གཉི་ག་རིགས་འདྲ་བས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནམ་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། ནམ་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་དབང་པོས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་མིག་གཉི་ག་ཡང་མིག་གི་དབང་པོར་རིགས་འདྲ་བས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་གི་དབང་པོ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་སྟེ་དེ་དང་མཚུངས་པ་གཉི་ག་ཡང༌། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན། ཆ་མཚུངས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའི། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ནི་མཚུངས་པ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་གཟུགས་དེས་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ན་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པས་དེ་དང་ཆ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བས་ན། དུས་གཅིག་ཏུ་ཆ་མཚུངས་པ་དང༌། དེ་དང་མཚུངས་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེའམ། དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་གཞག་ཏུ་མེད་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེད་པས་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ
Chinese
对于具有的根，称作“与其相似”。十八界中，有几个与其相似的界呢？这是问题的意思。为了说明“与其相似”是怎样的，所以说了“其自身为空性”，即眼睛等根，当其为空性，即眼睛等识为空时，这些根不作为产生自身识的原因，在昏厥和睡眠等时候，只有根存在，这称作“与其相似”。为什么对于自身识为空的根，要称作“与其相似”呢？因此，说了“因为与自身同类”，即眼睛等根自身识为空，这些眼睛等根自身识为空的其他根，因为种类相同，所以称作“与其相似”。或者，自身识为空的眼睛等根，与具有自身识的眼睛等根，二者在眼睛根上种类相同，所以称作“与其相似”，即当天授的眼睛产生眼识时，以及当天授的眼睛根不产生眼识时，两个眼睛在眼睛根上种类相同，所以称作“与其相似”。眼睛根自身识为空，与其相似的二者，都作为产生眼识的共同非共同因，所以称作“相似”和“相同”，但色和声等境则不称作“相似”和“与其相似”，为什么呢？当色作为产生天授眼识的原因时，称作“相似”，但在同一时间，也作为供施眼识的原因，所以会变成既“相似”又“与其相似”。因为在同一时间会变成“相似”和“与其相似”两种，所以不能安立为“相似”或者“与其相似”。色等如同产生天授的眼识一样，也产生供施的眼识，所以是共同的，因此不称作“与其相似”。
English
Those possessing faculties are called 'similar to that.' Among the eighteen elements, how many elements are similar to that? This is the meaning of the question. To explain what 'similar to that' is like, it is stated that 'it itself is empty of consciousness,' meaning that the eyes and other faculties, when they are empty, that is, when the consciousnesses of the eyes and so on are empty, these faculties do not act as the cause of producing their own consciousness, and when only the faculties exist during fainting and sleeping, this is called 'similar to that.' Why are those faculties that are empty of their own consciousness called 'similar to that'? Therefore, it is stated that 'because they are of the same kind as themselves,' meaning that the eyes and other faculties that are empty of their own consciousness, these eyes and other faculties that are empty of their own consciousness, because they are of the same kind, are called 'similar to that.' Or, the eyes and other faculties that are empty of their own consciousness, and the eyes and other faculties that possess their own consciousness, both are of the same kind as eye faculties, so they are called 'similar to that,' that is, when the eye of Deva produces eye consciousness, and when the eye faculty of Deva does not produce eye consciousness, both eyes are of the same kind as eye faculties, so they are called 'similar to that.' Both the eye faculty that is empty of its own eye consciousness and that which is similar to it, act as the common and uncommon cause of producing eye consciousness, so they are called 'similar' and 'same,' but objects such as form and sound are not called 'similar' and 'similar to that,' why? When form acts as the cause of producing the eye consciousness of Deva, it is called 'similar,' but at the same time, it also acts as the cause of the eye consciousness of Dāna, so it becomes both 'similar' and 'similar to that.' Because it becomes both 'similar' and 'similar to that' at the same time, it cannot be established as 'similar' or 'similar to that.' Form and so on, just as they produce the eye consciousness of Deva, also produce the eye consciousness of Dāna, so they are common, therefore they are not called 'similar to that.'
Tibetan
འོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་བཤད་པ་སློབ་དཔོན་སའི་རྩ་ལག་གིས་མཛད་པ་རྫོགས་ཤོ།། །།རྒྱ་གར་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང༌། དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང༌། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །། ཕུང་པོ་ལྔའི་བཤད་པ། སའི་རྩ་ལག།
Chinese
哦！五蕴论，论师萨益扎拉所著圆满。印度堪布吉那弥扎（梵文天城体：Jinamitra，梵文罗马拟音：Jinamitra，汉语字面意思：胜友）和达那希拉（梵文天城体：Dānaśīla，梵文罗马拟音：Dānaśīla，汉语字面意思：施戒）以及藏地译师班智达益西德等人翻译校订确定。 五蕴论，萨益扎拉。
English
Oṃ! The Explanation of the Five Aggregates, composed by the Master Sāyiratsalak, is complete. It was translated, revised, and finalized by the Indian Abbot Jinamitra, Dānaśīla, and the Tibetan translator, the monk Yeshe De, and others. The Explanation of the Five Aggregates, Sāyiratsalak.