Tibetan
་རོ། །མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་ན་ལྡན་གྱི། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་མི་ལྡན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མ་རིག་པ་དེ་དག་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་འདོད་ཆགས་དང༌། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང༌། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་མ་རིག་པ་དེ་དག་གསུམ་ལ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ནི་ཆགས་པ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་ནི་ཞེ་སྡང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མ་རིག་པ་ལ་ནི་གཏི་མུག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་བ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་མ་རིག་པ་དེ་དག་རང་ཉིད་ཀྱང་མི་དགེ་བ་ཡིན་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགེ་བ་གཞན་གྱི་ཡང་རྒྱུ་བྱེད་པས་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་ཤིང་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཡང་མི་བྱེད་པས་ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་མི་བྱའི། གཟུགས་དང་གཟུགས་ མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེས་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པའི་བདག་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད། ཚེ་འདི་ཡོད། ཚེ་ཕྱི་མ་ཡོད་ཅེས་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པ་རྣམས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་བདག་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་ཉོན་མོངས་པ་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ལྟ་བ་ལྔ་ལ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་ལྔ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང༌། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང༌། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྟ་བ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་མོད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེ་དག་གིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ལྟ་བ་རྣམ་པ་ལྟར་གཞག་གོ །ལྟ་བ་དེ་དག་གིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བས་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་རྣམ་པར་ལྟ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བས་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་རྣམ་པར་ལྟ། ལོག་པའི་ལྟ་བས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ལྟ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ལྟ་བ་བསྙེམས་པས་ནི་མཆོག་དང་དམ་པའི་རྣམ་པར་ལྟ། ཕུང་པོ་ལྟ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་དང་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་ལྟའོ། །ལྟ་བ་ལྔ་ལས་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་ གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་ན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཟློག་གོ །ཆོས་སུ་མ་བརྩམས་པ་ལས་གྱུར་པས་ན་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་ཟློག་གོ །དོན་དུ་ན་མི་རྟག་པ་དུ་མིའི་རང་བཞིན་ལ་བདག་རྟག་པ་གཅིག་པུར་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་དངོས་སུ་གང་ལ་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་བདག་གམ་བདག་གིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་སྟེ། གང་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུ་ལྔའོ། །རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་ཡིན་ན། རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་ངེས་པར་འཛིན་ཅིང་ལྟ། གཞན་གྱི་རྒྱུན་དུ་གཏོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ནི་བདག་གིར་ངེས་པར་འཛིན་ཅིང་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་ལ་ནི་བདག་གིར་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་མ་གཏོགས་པར་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་ལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་བདག་དེའི་རྟེན་ནམ་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་བས་ཕུང་པོ་ནི་བདག་དེའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་རྨོངས་པ་ཉོན་མོངས་པའམ་གཏི་མུག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་འབྱུང་གི་གཏི་མུག་མེད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མི་འབྱུང་བས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་འདི་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དང༌། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་འདི། །བདག་དང་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ ལྔ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བར་ཅི་མངོན། ལན་དུ། མདོ་ལས་འབྱུང་བས་ན་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་འདི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ལ་ལྟ་བར་མངོན་ནོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེའམ་གང་སུ་དག་བདག་དང་བདག་གིར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ལྟའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་བྱེད་པ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་བྱུང་བར་གྱུར་ན། དེའི་རྒྱུས་མཐར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་གཞན་ཡང་འབྱུང་བས་ན་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་བྱེད་པའོ། །མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྟག་པའམ་ཆད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་སྟེ། གང་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྦྱར་ཏེ། རྟག་པའམ་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་ནས་འབྱུང་བས་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུས་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་ལྟ་བ་འབྱུང་བས་ན་
Chinese
。不善之根三者，唯在欲界有，为显示与色界和无色界不相应之故。于欲界中行之贪欲和嗔恚，以及于欲界中行之无明，彼等是不善之根三者，说贪著是不善之根，以及嗔恨和愚痴。所谓于欲界中行，意为属于欲界。属于欲界的贪欲，以及属于欲界的嗔恚，以及属于欲界的无明，彼等三者称为不善之根三者。于欲界中行之贪欲，称为贪著不善之根。于欲界中行之嗔恚，称为嗔恨不善之根。于欲界中行之无明，称为愚痴不善之根。于欲界中行之贪著和嗔恚和无明，彼等自身也是不善，而且是杀生等等其他不善之因，故称为不善之根。色界和无色界的贪欲和无明等等烦恼，不是面向欲妙，而是面向内，而且彼等的烦恼也不是杀生等等其他不善之因，因此不称为不善之根，对于色界和无色界的一切烦恼，称为不宣说。为了显示见之自性。问道：何为见？意为问道：见之自性和体性为何？对此，以智慧对此和此等进行分别思择和观察之自体性，称为见。其也有三种，即世间的正见，无漏之见，以及与烦恼俱有的见。其中，认为业之果报存在，此世存在，后世存在，此种见称为世间的正见。圣者们视人与法无我，此称为无漏之见。外道们视我为常等等，此称为与烦恼俱有的见。
English
. The three roots of non-virtue exist only in the desire realm, to show that they are not associated with the form and formless realms. Attachment, anger, and ignorance that operate in the desire realm are the three roots of non-virtue. It is said that attachment is the root of non-virtue, as well as hatred and delusion. The term "operating in the desire realm" means belonging to the desire realm. Attachment belonging to the desire realm, anger belonging to the desire realm, and ignorance belonging to the desire realm, these three are called the three roots of non-virtue. Attachment operating in the desire realm is called the root of attachment, which is non-virtue. Anger operating in the desire realm is called the root of hatred, which is non-virtue. Ignorance operating in the desire realm is called the root of delusion, which is non-virtue. Attachment, anger, and ignorance operating in the desire realm are themselves non-virtuous, and they are also the cause of other non-virtues such as killing, so they are called the roots of non-virtue. The afflictions such as attachment and ignorance in the form and formless realms do not look outward to the qualities of desire, but inward, and their afflictions are not the cause of other non-virtues such as killing, so they are not called the roots of non-virtue. All afflictions in the form and formless realms are called unstated. In order to show the nature of view. The question is asked: What is view? It means asking: What is the nature and characteristic of view? To this, the self-nature of discriminating, thinking, and examining this and such with wisdom is called view. There are also three types: worldly right view, uncontaminated view, and view with afflictions. Among them, the view that the result of karma exists, this life exists, and the next life exists is called worldly right view. The view of the noble ones who see the absence of self in persons and phenomena is called uncontaminated view. The view of the non-Buddhists who see the self as permanent, etc., is called view with afflictions.
Chinese
此處是講解煩惱的場合，因此，對於世間的正見和無漏的正見，則不應在此講解。為了講解與煩惱相伴的五種見解，即五種見解：有身見、邊執見、邪見、見取見、戒禁取見。雖然這五種見解在本質上與煩惱無異，但由於這些見解所緣的對象各不相同，因此將見解分為不同種類。這些見解所緣的對象是五蘊，對於五蘊，有身見視為我與我所，邊執見視為常與斷，邪見視為無，見取見視為殊勝與神聖，戒禁取見則視為能清淨與解脫。為了闡釋五見中有身見的本質，提問道：「何謂有身見？」這實際上是在詢問有身見的本質與特徵是什麼。對此，由於是會壞滅且無常的法，故稱之為「壞滅」，這能破除視為常的觀點。由於不是由法所造作，故稱之為「聚集」，這能破除視為單一自性的觀點。總之，將無常、多體的自性視為常恆、單一的我，即稱為有身見。為了闡釋有身見實際上所緣的對象，提到：「對於五種近取蘊，視為我或我所，即是具有煩惱的智慧。」五種近取蘊即是從色蘊到識蘊的五蘊。「隨後觀看」意指確定地執著。因此，五蘊的本質是無常和多體，因此沒有我與我所。對於屬於自己相續的五蘊，則確定地執著並視為我；對於屬於他人相續的五蘊，則確定地執著並視為我所。
English
Here is the occasion to explain afflictions, therefore, one should not discuss worldly right view and uncontaminated view here. It is for the sake of discussing the five views associated with afflictions, namely, the five views: view of the aggregates, view of extremes, wrong view, view of holding views as supreme, and view of holding ethics and vows as supreme. Although these five views are no different in nature from afflictions, the views are categorized according to the different objects they focus on. The objects that these views focus on are the five aggregates. The view of the aggregates sees the five aggregates as self and belonging to self. The view of extremes sees the five aggregates as permanent and impermanent. Wrong view sees the five aggregates as non-existent. The view of holding views as supreme sees the five aggregates as supreme and sacred. The view of holding ethics and vows as supreme sees the five aggregates as pure and liberated. In order to explain the nature of the view of the aggregates among the five views, the question is asked: "What is the view of the aggregates?" This is actually asking what the nature and characteristics of the view of the aggregates are. To this, because it is a dharma that is subject to destruction and impermanent, it is called "destruction," which refutes the view of permanence. Because it is not created by dharma, it is called "collection," which refutes the view of a single nature. In short, seeing the nature of impermanent and multiple entities as a permanent and single self is called the view of the aggregates. In order to explain what the view of the aggregates actually focuses on, it is mentioned: "To regard the five aggregates of grasping as self or belonging to self is a wisdom with afflictions." The five aggregates of grasping are the five aggregates from the form aggregate to the consciousness aggregate. "Following to see" means to definitely grasp. Therefore, the nature of the five aggregates is impermanent and multiple, so there is no self and belonging to self. For the five aggregates that belong to one's own continuum, one definitely grasps and sees as self; for the five aggregates that belong to another's continuum, one definitely grasps and sees as belonging to self.
Chinese
见，即是坏聚见。或者于五蕴中，于识蕴中执著为我，于其余蕴，即色、受、想、行中执著为我所，如是执著，即是坏聚见。又或者，所谓我，并非五蕴，而是于五蕴之外，有常一之物独立存在，五蕴乃是彼我之所依或处所，因此五蕴乃是彼我之蕴，此即是坏聚见。如是，对于愚昧、烦恼或痴昧者，则生起我与我所之见，而对于无痴且具智慧者，则不生起我与我所之见的烦恼，因此坏聚见是与痴昧相应，并且于无我中显现执著为我，因此是与颠倒相应的染污慧。说：此我与我所之见，并非执著我与事物存在，而是于近取五蕴 中，如何显现执著为我与我所？答：经中说，因此我与我所之见，显现为执著于近取五蕴本身。经中也说，沙门或婆罗门，或任何人，凡是随著观察并随著见到我与我所者，彼等即是观察此近取五蕴。此之作用，乃是作为一切见之所依，若生起坏聚见，则以此为因，也会生起边执见等其他见，因此是作为一切见之所依。为了显示边执见的自性，因此提问：何为边执见？意即提问边执见的自性与体性为何？答：即是就彼等本身而正确地随著观察常或断，即是说何为染污慧。彼本身之语，是与近取五蕴相连，执著常或断，也是缘于近取五蕴而生起，因此说就彼等本身。又或者，彼本身之语是与坏聚见相连，以坏聚见为因，则生起常与断之见，因此