Tibetan
ང་དངོས་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ཀྱི་ཉེས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཡོན་ཏན་དུ་བཟུང་ནས། སེམས་ཁེངས་པས་ན་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་གོང་མའི་བྱེ་བྲག་མ་ཐོབ་པར་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ཡིན་ལ། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པར་བདག་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་སྨྲས་པ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྐབས་སུ་ནི་གདེང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་གིས་ཀུན་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་གདེང་ཆུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་བྱེད་པས་ན་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང༌། བདེན་པ་དང༌། དཀོན་མཆོག་མི་ཤེས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ལས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང༌། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང༌། མི་གཡོ་བའི་ལས་སོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡིད་དུ་འོད་བ་དང༌། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །དེ་ལ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་འགྲོར་སྐྱེས་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའོ། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུ་བཞི་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང༌། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོད་བའི་འབྲས་བུ་དང༌། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའོ། །བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་དང༌། འགོག་པ་དང༌། ལམ་མོ། །དཀོན་མཆོག་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང༌། ཆོས་དང༌། དགེ་འདུན་ནོ། །མིང་གིས་སྨོས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཡོད་པར་མ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའམ། ཆོས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་ལ་ཕྱེ་ན་དུ་ ཡོད་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་འང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒ་ནི་མ་རིག་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། མ་རིག་པ་དེའང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་མི་ལྡན་ཞིང་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་འང་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཅིང་མི་ཤེས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེ་ཚོམ་དང༌། ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་འདྲིས་ཤིང་འགྲོགས་པའི་མ་རིག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དེ་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་དུ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ། དེའང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང༌། མི་གཡོ་བའི་ལས་རྣམས་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ན། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཕྱུགས་བསད་ཅིང་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་དང༌། མེའི་ནང་དུ་ལུས་འདོར་བ་ལ་སོགས་ལ་བསོད་ནམས་སུ་འདུ་ཤེས་ནས་ཕྱུགས་བསད་དེ་སྦྱིན་སྲེད་བྱས་པ་དང་ལུས་མེར་བོར་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ་ཞེས་རྟོག་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས་ཐར་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཉི་ཚེ་ཅན་གྱིས་ཐར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྟ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ། དེའང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲོ་བ་བཟང་པོ་ཚུལ་དུ་ཤིས་པ་ལ་བརྟགས་ནས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་དང༌། དགྲ་ལ་བརྟགས་ནས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་ བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པའི་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་བྱེད་དེ། ལོག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྦྱིན་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ལོག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་བ་ནི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ན་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་གམ་མེད་པ་ཞིག་ཅེས་ཡིད་གཉིས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཡོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་བྱུང་བའི་ཕྱིར
Chinese
我将非功德之过失事物执为功德，内心骄傲，称为邪慢。 说道：在未证得更高境界却心生“已证得”之骄傲时，也是内心骄傲；而此邪慢，乃未具功德却心生“我具功德”之骄傲。二者皆是对无有之事物生起“有”之骄慢，有何区别？ 说道：证慢之时，是依赖少许自信，心生“我已尽得”之骄慢。而邪慢则毫无自信，对具过失者心生“我具功德”之骄慢，故而有差别。 为了显示无明的自性，故而提问“何为无明？” 实为提问无明的自性和体性为何。 对此回答说：不了解业与果、谛和三宝，即是无明。 其中，业有三种：福德之业、非福德之业和不动之业。 果有二种：悦意之果和不悦意之果。 其中，生于天人和善趣是悦意之果。 生于三恶趣是不悦意之果。 又或者，果有四种：入流果、一来果、不来果和阿罗汉果。 谛有四种：苦、集、灭、道。 三宝有三种：佛、法、僧。 不了知、不理解以名言所说的这些法，或者不了知、不理解这些法的体性，即是无明。 为了显示无明有多少种分类，故而说道：它也有俱生和遍计两种。 其中，“它也”的“也”字与无明相连，意为无明也有两种。 即俱生无明和遍计无明。 其中，不与其他烦恼相连、不混杂的无明是俱生无明。
English
I, taking the faults of things that are not objects of merit as merit, and being proud in my heart, is called wrong pride. It is said: In the case of manifest pride, one is proud in one's heart, thinking that one has attained the distinction of the superior, even though one has not attained it. And this wrong pride is also being proud in one's heart, thinking that one possesses qualities even though one does not possess them. Since both are being proud of having what one does not have, what is the difference? It is said: In the case of manifest pride, one relies on a little confidence and is proud, thinking, "I have attained everything." Wrong pride, however, has no confidence at all, and is proud, thinking that one has qualities when one has faults, so there is a difference. In order to show the nature of ignorance, one asks, "What is ignorance?" It is actually asking what the nature and characteristics of ignorance are. In response to that, it is said that not knowing karma and its results, the truth, and the Three Jewels is ignorance. Among them, karma is of three kinds: meritorious karma, non-meritorious karma, and unwavering karma. Results are of two kinds: pleasant and unpleasant. Among them, being born in the happy realms of gods and humans is pleasant. Being born in the three lower realms is unpleasant. Alternatively, there are four results: the result of entering the stream, the result of returning once, the result of not returning, and the result of being an Arhat. There are four truths: suffering, origin, cessation, and path. There are three jewels: Buddha, Dharma, and Sangha. Not realizing or understanding that those things mentioned by name exist, or not realizing or understanding the characteristics of those things, is called ignorance. In order to show how many kinds of ignorance there are, it is said that it also has two kinds: innate and imputed. Among them, the word "also" is connected to ignorance, meaning that ignorance also has two kinds. That is, innate ignorance and imputed ignorance. Among them, ignorance that is not connected to other afflictions and is not mixed is innate.
Chinese
也叫做无明，对于业和果报、真谛和三宝等，心中不明白、不知道，这是俱生无明。与怀疑、邪见、戒禁取见、我慢、贪欲、嗔恚等其他烦恼相混合的无明，叫做遍计所执无明。其中，对于福德和非福德以及不动业等，心生犹豫，怀疑它们是否存在，这是与怀疑相混合的无明，也叫做遍计所执无明。诽谤说福德、非福德以及不动业等都不存在，这是与邪见相混合的无明，也叫做遍计所执无明。布施和持戒等是福德之业，却认为布施和持戒不是福德，反而认为杀牲祭祀、投入火中等是非福德，或者认为杀牲祭祀和将身体投入火中是福德，从而杀牲祭祀，将身体投入火中，认为这样可以升天。依靠持戒修习圣道才能获得解脱，却认为依靠持戒和短暂的苦行就能获得解脱，这种观点是与戒禁取见和我慢相结合的无明，也叫做遍计所执无明。观察美好的事物而生起贪欲，观察敌人而生起嗔恨，这也是遍计所执无明。 无明的业有三种：邪执、生疑、施与产生一切烦恼之处。其中，邪执是因为无明的力量，执著无常为常，执著无我为我。生疑是因为无明的力量，对于业和果报等是否存在产生怀疑。作为产生一切烦恼之所依，是因为有了无明，才会产生贪欲、嗔恨和其他烦恼。
English
It is also called ignorance. Not understanding and not knowing that karma and its results, the truths, and the Three Jewels exist is coemergent ignorance. Ignorance that is mixed and associated with other afflictions such as doubt, wrong views, holding to discipline and vows, pride, desire, and anger is imputational ignorance. Among these, doubting whether merit, non-merit, and unwavering actions exist is ignorance mixed with doubt, which is also called imputational ignorance. Denying that merit, non-merit, and unwavering actions exist is ignorance mixed with wrong views, which is also called imputational ignorance. Giving and keeping vows are meritorious actions, but perceiving giving and keeping vows as non-meritorious, and perceiving non-meritorious actions such as killing animals for sacrifice and throwing oneself into fire as meritorious, and then killing animals for sacrifice and throwing oneself into fire, thinking that one will be reborn in the higher realms, and thinking that liberation can be attained through discipline and short-term asceticism, when liberation is attained through practicing the noble path based on discipline, is ignorance combined with holding to discipline and vows and pride, which is also called imputational ignorance. Generating desire by observing beautiful things and generating hatred by observing enemies is also imputational ignorance. The function of ignorance is threefold: wrong determination, generating doubt, and giving rise to the place where all afflictions arise. Among these, wrong determination is because of the power of ignorance, grasping impermanence as permanence and grasping selflessness as self. Generating doubt is because of the power of ignorance, causing doubt about whether karma and its results exist or not. Serving as the basis for the arising of all afflictions is because desire, anger, and other afflictions arise from the existence of ignorance.