Tibetan
གམ་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གང་སེམས་བག་འཁུམས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ལ་ལྟོས་ཤེ་ན། སྡིག་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་འདི་ལྟར་དཔྱོད་དོ། །ལས་ངན་པ་འདི་ནི་འཕགས་པ་དང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཡིན་ལ་བདག་ཀྱང་ཆོ་རིགས་འདི་ལྟ་བུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། མཁས་ཤིང་ཤེས་པ་ཡིན་པས་འདི་བདག་གིས་བྱ་བའི་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ནས་སྡིག་པའི་ལས་ལ་སེམས་བག་འཁུམས་པ་ནི་བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ངོ་ཚ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ངོ་ཚབ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡིག་པའི་དངོས་པོ་འདི་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྨིན་པར་འགྱུར་བར་གསུང་རབ་དང་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། འདི་སྤྱད་ན་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་དང་འགལ་བས་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ནས་སེམས་བག་ལ་ཁུམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ངོ་ཚ་བའོ། །འདིའི་ ལས་ནི་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ལས་སྡོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཡོད་ན་སྡིག་པ་ལས་སྡོམ་ཞིང་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྲེལ་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ངོ་ཚ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ཤེ་ན། ལས་འདི་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་པས་སྨད་པ་དང༌། བརྡེག་ན་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་སྡོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །མ་ཆགས་པའི་ལས་འདི་བྱས་ན་བདག་ལ་འདི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སྨོད་པ་དང༌། བཅིང་བ་དང༌། བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་ནས། གང་སེམས་བག་འཁུམས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་ངོ་ཚ་བའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྡོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་སྡིག་པའི་ལས་མ་བྱས་ན་ནི་མི་བྱེད་ལ། བྱས་ན་ཡང་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་སྡོམ་པས་ན་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་སྡོམ་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་ཆགས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་དང༌། མཚན་ཉིད་ད
Chinese
或者从法的角度来说，凡是内心感到羞愧，那叫做知惭。其中“从我（自身）的角度来说”的意思是依赖于我（自身）。如何依赖于我（自身）呢？对于罪恶的事物，这样进行观察：这个恶业是被圣者和贤哲们所呵责的，而且我也是从这样的种姓中产生的，既有学识又有见识，因此这不应该是我所做的事情，这样对于罪恶之事内心感到羞愧，就是从我（自身）的角度出发，因不应做之事而感到羞愧。如何从法的角度出发，因不应做之事而感到羞愧呢？如果做了这个罪恶之事，来世会成熟不悦意的果报，经典和法理中也是这样说的，如果行持这个，就违背了法理，因此不应该这样做，这样内心感到羞愧，就是从法的角度出发，因不应做之事而感到羞愧。这个的作用是成为从邪行中止息的所依，因为如果知惭，就会从罪恶中止息，并且不做罪恶之事。为了显示有愧的自性，提问说：什么是有愧呢？意思是问有愧的自性和特征是什么。作为回答，说“从世间的角度出发，因不应做之事而感到羞愧”，其中“从世间的角度出发”的意思是依赖于世间应该做的事情。如何依赖于世间呢？如果做了这件事，会被世人呵责和鞭打，那就是成为止息邪行的所依。如果做了不应做的事情，我会被世人谴责、束缚和鞭打等等，这样想，凡是内心感到羞愧，就是从世间的角度出发，因不应做之事而感到羞愧。这个的作用也是成为止息邪行的所依，因为如果知惭且有愧，如果不做罪恶之事，那就不做，如果做了，以后也不再做，因此是止息邪行的所依。为了显示不染的自性，提问说：什么是不染呢？意思是问不染的自性和特征。
English
Or, from the perspective of the Dharma, whatever the mind feels ashamed, that is called knowing shame. Among them, "from the perspective of myself" means relying on myself. How to rely on myself? Regarding sinful things, observe in this way: This evil deed is condemned by the noble ones and the wise, and I am also born from such a lineage, being knowledgeable and wise, therefore this should not be something I do. Thus, feeling ashamed in the mind about sinful things is, from the perspective of myself, feeling ashamed for things that should not be done. How, from the perspective of the Dharma, is one ashamed for things that should not be done? If this sinful thing is done, unpleasant results will ripen in the next life, as the scriptures and Dharma principles also say. If one practices this, it goes against the Dharma principles, therefore it should not be done. Thus, feeling ashamed in the mind is, from the perspective of the Dharma, feeling ashamed for things that should not be done. The function of this is to become the basis for abstaining from misconduct, because if one knows shame, one will abstain from sin and not do sinful things. To show the nature of being ashamed, the question is asked: What is being ashamed? It means asking what the nature and characteristics of being ashamed are. As an answer, it is said, "From the perspective of the world, feeling ashamed for things that should not be done." Among them, "from the perspective of the world" means relying on what should be done in the world. How to rely on the world? If this thing is done, one will be condemned and beaten by the world, that is, it becomes the basis for abstaining from misconduct. If I do things that should not be done, I will be condemned, bound, and beaten by the world, and so on. Thinking like this, whatever the mind feels ashamed, is, from the perspective of the world, feeling ashamed for things that should not be done. The function of this is also to become the basis for abstaining from misconduct, because if one knows shame and is ashamed, if one does not do sinful things, then one will not do them. If one does them, one will not do them again in the future, therefore it is the basis for abstaining from misconduct. To show the nature of non-attachment, the question is asked: What is non-attachment? It means asking what the nature and characteristics of non-attachment are.
Tibetan
ང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མ་ཆགས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འཇུག་སྟེ། མེད་པ་དང༌། གཞན་དང་གཉེན་པོ་རྣམས་སོ། །མེད་པ་ནི་དཔེར་ན་གྲགས་པ་མེད་པ་ཙམ་ལ་མ་གྲགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཙམ་ལ་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་གཞན་དུ་འཇུག་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཆགས་པ་ལས་གཞན་པ་ནི་ཞེ་སྡང་སྟེ། ཞེ་སྡང་བ་ལ་ཡང་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉེན་པོའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་གཉེན་པོའི་དོན་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ལན་དུ། ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་སྟེ། སྐྱོ་ཞིང་མི་ལེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆགས་པ་སྔར་བཤད་ན། མ་ཆགས་པ་ཁོང་དུ་ ཆུད་སླ་བར་འགྱུར་བས་ན། ཆགས་པ་ཇ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པ་ནི་ཆགས་པའོ། །སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བྱའོ། །སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ། །མ་ཆགས་པ་ནི་སྲིད་པ་དང༌། སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །དཔེར་ན་མེའི་གཉེན་པོ་ཆུ་ཡིན་བས་ཆུ་བྱུང་ན་མེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། མུན་པའི་གཉེན་པོ་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྣང་བ་བྱུང་ན་མུན་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་མ་ཆགས་པ་བྱུང་ན་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོ་ཞིང་མི་ལེན་པའི་ཚིག་སྨོས་ཏེ། སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྐྱོན་སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་རིག་ནས་དེ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་བྱུང་བར་གྱུར་ནས་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་མི་སྡུད་ཅིང་དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་ཀྱི་ཕྲད་པར་འདོད་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་ཆགས་པ་དང་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་མི་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་ལས་ཀྱང་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་ན་དེའི་དོན་དུ་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་མི་སྡང་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེ་མི་སྡང་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ་ཞེ་མི་སྡང་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཡང་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་ཞེ་མི་སྡང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་བལྟའོ། །ལན་དུ་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་སྟེ་བྱམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཞེ་སྡང་སྔར་བཤད་ན་ཞེ་མི་སྡང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་སླ་བས་ཞེ་སྡང་ཇེ་བཤད་པར་བྱའོ།
Chinese
问“什么是‘舍’呢？”的意义。其中，“不执著”的意义有三种：不存在、相异和对治。不存在，比如仅仅说“没有名声”就叫做“无名”一样，仅仅没有执著就叫做“不执著”。意义相异，比如与执著相异的就是嗔恨，对嗔恨的人也叫做“不执著”。以对治的意义来说，成为执著的对治就叫做“不执著”，这里应当理解为是对治的意义。因此，回答说：“是执著的对治，即厌离而不取。”这样说，如果先说执著，那么理解不执著就容易了，因此先说执著。其中，对有和有的享受的贪恋就是执著。所谓“有”，指的是轮回的五蕴。有的享受，指的是饮食等等。不执著，就是对有和有的享受没有贪恋。比如，火的对治是水，水出现则火消失；黑暗的对治是光明，光明出现则黑暗消失一样，不执著出现则执著消失，因此叫做执著的对治。为了显示那个意义，说了“厌离而不取”的词句，认识到有和有的享受的过患是生和老的自性，从而对它生起厌恶，这叫做厌离。像这样生起厌恶之后，不积聚有和有的享受，想要远离它，不想要相遇，没有贪恋和执著，这叫做不取。这个行为也是不入于邪行的所依，因为对有和有的享受没有执著，就不会为了它而造作罪恶的行为。为了显示不嗔恨的自性，问“什么是不嗔恨呢？”，意思是问什么是不嗔恨的自性和特征呢？这里也应当看作是成为嗔恨的对治就叫做不嗔恨的意义。回答说：“是嗔恨的对治，即慈爱。”这样说，如果先说嗔恨，那么理解不嗔恨就容易了，因此先说嗔恨。
English
The meaning of asking "What is 'renunciation'?" Among them, the meaning of "non-attachment" has three aspects: non-existence, difference, and antidote. Non-existence is like simply saying "without fame" is called "unnamed," just as simply not having attachment is called "non-attachment." The meaning is different, for example, what is different from attachment is hatred, and a person who hates is also called "non-attached." In terms of the meaning of antidote, becoming the antidote to attachment is called "non-attachment," and here it should be understood as the meaning of antidote. Therefore, the answer is: "It is the antidote to attachment, that is, being disgusted and not taking." Saying this, if attachment is said first, then understanding non-attachment becomes easier, so attachment is said first. Among them, the craving for existence and the enjoyment of existence is attachment. The so-called "existence" refers to the five aggregates of samsara. The enjoyment of existence refers to food and drink, etc. Non-attachment is the absence of craving for existence and the enjoyment of existence. For example, the antidote to fire is water, and when water appears, fire disappears; the antidote to darkness is light, and when light appears, darkness disappears. Similarly, when non-attachment appears, attachment disappears, so it is called the antidote to attachment. In order to show that meaning, the words "disgusted and not taking" are spoken, recognizing that the fault of existence and the enjoyment of existence is the nature of birth and old age, and thereby generating disgust for it, this is called disgust. Having generated disgust in this way, not accumulating existence and the enjoyment of existence, wanting to be separated from it, not wanting to meet, without craving and attachment, this is called not taking. This action is also the basis for not entering into wrong conduct, because if there is no attachment to existence and the enjoyment of existence, one will not commit sinful actions for it. In order to show the nature of non-hatred, ask "What is non-hatred?", meaning to ask what is the nature and characteristics of non-hatred? Here, it should also be seen as the meaning that becoming the antidote to hatred is called non-hatred. The answer is: "It is the antidote to hatred, that is, loving-kindness." Saying this, if hatred is said first, then understanding non-hatred becomes easier, so hatred is said first.