English
The three of " ಪ್ರಮಾಣ " (pramāṇa, valid cognition) are called "reason" (hetu). The wisdom arising from hearing, contemplating, and meditating on these three reasons is called wisdom born of reason. Having abandoned all afflictions and all sufferings, and having become accustomed to the words spoken by it, then the words of a person who becomes one who abandons afflictions are called infallible scripture. That which exists in inference, exists in agreement with the class, and does not exist in disagreement with the class, is called the valid cognition to be inferred. Among them, that which exists in inference is like inferring that where smoke rises, there is fire. That which exists in agreement with the class, where smoke rises, why is fire visible? For example, seeing smoke rising in a large kitchen, it appears that there is fire there. That which does not exist in disagreement with the class is incompatible with fire and water. Therefore, where there is fire, there is smoke, but where there is water, smoke does not rise. Direct perception is like seeing a pot directly with the eye sense. That is also the mind of a yogi and the consciousness of the senses, as well as mental consciousness, and the objects of mind and mental factors, each knowing by its own nature, are fourfold. What is called non-reason is non-infallible scripture and apparent inference, and wrong meditative stabilization, which is called non-reason. The wisdom arising from hearing, contemplating, and meditating on these three is called wisdom born of non-reason. Among them, the cause of falsehood is not abandoning all afflictions and not abandoning all sufferings, and even if one meditates on its words, one will not be able to abandon afflictions. The words of the Samkhya and Vaisheshika heretics, etc., are called non-infallible scripture. Apparent inference is not the actual object of inference, but is similar to inference by signs. For example, inferring that because one fruit on the branch of this mango tree is ripe, all are ripe. Wrong meditative stabilization is focusing one's mind one-pointedly on a dharma that teaches self where there is no-self. What is the wisdom that is neither born of reason nor born of non-reason?
Tibetan
་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། ཚེམ་དྲུབ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་བཟོ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེའི་ལས་ནི་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བཅུ་གཅིག་དགེ་བ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ པའི་ཕྱིར། དད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། དད་བའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། དཀོན་མཆོག་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ལས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ནི་གང་འདོད་བའི་ཁམས་ཉིད་དུ་གཏོགས་པའི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བཅུ་ལ་བྱའོ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ལ་བྱའོ། །མི་གཡོ་བའི་ལས་ནི་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞིའི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་གཡོ་བར་མི་ནུས་ཤིང་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པས་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ནི་སྔར་ལས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་འབྲས་བུ་འཕངས་པ་ལས་ཕྱིས་ལས་གཞན་བྱས་ན་སྔ་མའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱོད་ནས་ལས་ཕྱིས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ལ་གཡོ་བ་ཡོད་པ་ལྟར། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པའི་ལས་སྔར་བྱས་ཏེ། འབྲས་བུ་འཕངས་ན་ཕྱིས་ལས་གང་བྱས་ཀྱང་སྔར་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་སྨིན་པར་འགྱུར་གྱི་ལས་ཕྱི་མས་སྔ་མའི་འབྲས་བུ་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པས་ན་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང༌། ཡི་དགས་དང་བྱོལ་སོང་ངོ༌། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་ལྷ་དང་མིའོ། །དེ་ལ་འདོད་པར་གཏོགས་པ་ལས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་བྱས་ན་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འབྲས་བུ་རྣམ
Chinese
刚出生就获得的智慧，以及缝纫等世间各种手艺的智慧。它的作用是消除疑惑，智慧能清楚地辨别诸法的自相和共相，正确地认识它们，从而消除“是这样吗？不是这样吗？”的疑惑。五境各自的决定已经讲完了。下面将要讲十一种善法，为了显示信的自性，所以提问“什么是信？”意思是问信的自性和体性是什么。回答说：对业和果、安乐和三宝深信不疑。其中，业有三种：福业、非福业和不动业。福业是指属于欲界的善业，也就是指断除杀生等十善业。非福业也是指属于欲界的不善业，也就是指杀生等十不善业。不动业是指属于色界的四禅定和属于无色界的四空定的善业的自性。因为它们恒常安住于禅定，不会被分别念的风所动摇和扰乱，所以称为不动业。或者说，欲界的善业和不善业，如果先造作了一个业，产生了果，后来又造作了另一个业，那么先前的业的果就会被后来的业所转移，导致后来造作的业的果成熟，就像成熟会发生变动一样。而属于色界和无色界的业，如果先造作了，产生了果，那么后来无论造作什么业，都是先前的业的果成熟，后来的业无法转移先前的业的果，所以称为不动业。果有两种：悦意的和不悦意的。不悦意的果是指地狱众生、饿鬼和旁生。悦意的果是指天和人。其中，如果造作了属于欲界的非福业，那么就会在三恶趣中感受果报。
English
The wisdom gained immediately upon birth, and the wisdom of knowing various crafts in the world, such as sewing. Its function is to dispel doubt. Wisdom clearly distinguishes the individual and general characteristics of all phenomena, correctly recognizing them, thereby eliminating doubts such as "Is it like this? Or is it not like this?" The determination of the five objects has already been explained. Next, the eleven virtues will be explained. In order to show the nature of faith, the question is asked, "What is faith?" This means asking what the nature and essence of faith are. The answer is: To have deep and unwavering faith in actions and their results, happiness, and the Three Jewels. Among these, actions are of three types: meritorious actions, non-meritorious actions, and unwavering actions. Meritorious actions refer to virtuous actions that belong to the desire realm, specifically the ten virtuous actions such as refraining from killing. Non-meritorious actions also refer to non-virtuous actions that belong to the desire realm, specifically the ten non-virtuous actions such as killing. Unwavering actions refer to the nature of virtuous actions of the four concentrations belonging to the form realm and the four formless absorptions belonging to the formless realm. Because they constantly abide in concentration, they cannot be shaken or disturbed by the wind of discursive thoughts, hence they are called unwavering actions. Alternatively, if one first performs a virtuous or non-virtuous action in the desire realm, and a result arises, and then later performs another action, the result of the previous action will be shifted by the later action, causing the result of the later action to ripen, just as ripening involves change. However, if one first performs an action belonging to the form or formless realm, and a result arises, then no matter what action is performed later, the result of the previous action will ripen, and the later action cannot shift the result of the previous action, hence it is called unwavering action. There are two types of results: pleasing and displeasing. Displeasing results refer to hell beings, hungry ghosts, and animals. Pleasing results refer to gods and humans. Among these, if one performs non-meritorious actions belonging to the desire realm, then one will experience the results in the three lower realms.
Tibetan
་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བྱས་པས་ ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་དུ་ལྷ་དང་མིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པའི་མི་གཡོ་བའི་ལས་དགེ་བའི་རང་བཞིན་བྱས་པ་ལས་ནི། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པའི་ལྷའི་ནད་དུ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ལས་དགེ་བ་བྱས་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ལས་མི་དགེ་བ་བྱས་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ཡིད་ཆེས་པས་ལས་ཀྱང་ཡོད་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་ཅེས་དེ་གཉི་ག་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པ་ནི་རྣམ་བ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང༌། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང༌། ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་ནོར་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ལ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རྐྱེན་དང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་ནོར་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ན་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་སྤངས་ཉ་བར་ལེན་པའི་ཕུད་པོ་ལྔ་ཡང་བཀག་པ་ལ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་འང་འགོག་པ་དང་ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དད་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་མ་ནོར་བས་ན་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་འང་ལམ་དང་རིགས་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་མ་ནོར་བས་ན་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དེ། ཀུན་འབྱུང་ཡོད་དོ་ཞེས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་འགོག་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བར་ནུས། ལམ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ནུས་སོ་ཞེས་མངོན་ པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནོ། །དེ་གསུམ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ
Chinese
成熟。属于欲界的福德之业，会在欲界中获得天人和人类的如意果报。属于色界和无色界的，做了不动摇的善业，会在色界和无色界的天界中获得如意的果报。因此，做了善业就会成熟如意的果报，做了不善业就会成熟不如意的果报，相信业和果都存在，并且确信这两者都存在，这称为信心。真谛有四种，即苦谛、集谛、灭谛和道谛。其中，由业和烦恼所产生的色等五取蕴作为果，称为苦谛。因为它们不颠倒、不错乱地具有无常、痛苦、空性和无我的特征，所以称为真谛。业和烦恼两者称为集谛。因为它们也不颠倒、不错乱地具有因、集起、缘和生起的特征，所以称为真谛。断除了业和烦恼，也止息了五取蕴，这称为灭谛。因为它不颠倒、不错乱地具有止息、寂静、殊胜和决定生起的特征，所以称为真谛。获得灭谛的方法，即八支圣道，称为道谛。因为它不颠倒、不错乱地具有道、理、修行和由此生起的特征，所以称为真谛。因此，对于苦谛和集谛，确信有苦，有集起；对于灭谛和道谛，确信灭谛是可以获得的，道是可以修行的，这称为信心。所谓的三宝，即佛、法、僧。这三者如同珍宝一样。
English
will ripen. By performing meritorious deeds belonging to the desire realm, one will obtain the desired fruits of gods and humans in the desire realm itself. By performing virtuous deeds of immovability belonging to the form and formless realms, one will obtain the desired fruits of gods in the form and formless realms. Therefore, if one performs virtuous deeds, desirable fruits will ripen, and if one performs non-virtuous deeds, undesirable fruits will ripen. Believing that both karma and its results exist, and having firm faith that these two exist, is called faith. Truth is of four kinds: the truth of suffering, the truth of origin, the truth of cessation, and the truth of the path. Among these, the five aggregates of clinging, such as form, which are produced by karma and afflictions as a result, are called the truth of suffering. Because they are not mistaken or inverted in their characteristics of impermanence, suffering, emptiness, and selflessness, they are called truth. The two, karma and afflictions, are called the truth of origin. Because they are not mistaken or inverted in their characteristics of cause, origin, condition, and arising, they are called truth. Abandoning karma and afflictions, and also stopping the five aggregates of clinging, is called the truth of cessation. Because it is not inverted or mistaken in its characteristics of cessation, peace, excellence, and definite arising, it is called truth. The method for attaining it, the eightfold noble path, is called the truth of the path. Because it is not inverted or mistaken in its characteristics of path, reason, practice, and arising from it, it is called truth. Therefore, for the truth of suffering and the truth of origin, having firm faith that there is suffering and there is an origin; for the truth of cessation and the truth of the path, having firm faith that cessation can be attained and the path can be practiced, is called faith. The so-called Three Jewels are the Buddha, the Dharma, and the Sangha. These three are like precious jewels.