Tibetan
་ལས་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་ལྟ་བ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། དྲན་པའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་མ་བརྗེད་པ་སྟེ། སེམས་ལ་གསལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་ཡང་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་མ་བརྗེད་པར་འབྱུང་གི་མ་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ། སེམས་མ་བརྗེད་པ་མི་འབྱུང་བས་ཡུལ་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ། །སྔོན་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་མྱོང་བར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ནི་འདྲིས་གཅིག་པ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །མ་བརྗེད་པ་ནི་སྔོན་མྱོང་བའི་དངོས་པོ་སེམས་ལ་བཟུང་བ་དེ་མེད་པར་མ་གྱུར་ཅིང་བརྗེད་པ་དང་ཆུང་ཟ་བར་མ་གྱུར་པ་ནི་མ་བརྗེད་བ་ཞེས་བྱའོ། །མ་བརྗེད་པའི་དོན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ལ་གསལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་མྱོང་བའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་སྨྲ་ལ་རག་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་དྲན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་བརྗེད་པ་དང་གསལ་བ་གཉིས་དོན་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལས་ནི་གཡེང་བ་མེད་པ་སྟེ། འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་སེམས་ལ་གསལ་བར་གྱུར་ན། གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ལས་དམིགས་པ་གཞན་སྒྲ་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང༌། དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ལ་སེམས་གཡེང་བར་མི་འགྱུར་བས་ན་ གཡེང་བ་མེད་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་དང༌། མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་མ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བས་ན་ཡུལ་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ། །བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་དང་ཉེས་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ལ་བྱའོ། །དེ་འང་བདེན་པ་བཞི་ལས་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོར་བརྟགས། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་དངོས་པོ་ལ་ནི་ཉེས་པའི་དངོས་པོར་བརྟགས་སོ། །དེ་ལ་འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོར་རྟག་པ་ཡང་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་ནི་ཞི་བ་དང་འགོག་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ལྟ་བུར་ཡོན་ཏན་དུ་བརྟག་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལམ་དང་རིགས་པ་དང༌། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལྟ་བུར་ཡོན་ཏན་དུ་བརྟག་གོ །སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་ཉེས་པར་བརྟག་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། བདག་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཉེས་པས་བརྟག་གོ །ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རྐྱེན་དང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ལྟ་བུར་ཉེས་པར་བརྟགས་པས་ན་བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྟག་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྩེ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་གཅིག་པར་བྱས་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞི་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་སེམས་མ་གཡེངས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ལས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་དུ། དེ་དག་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་འབྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྟག་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བདེན་པ་བཞི་ཉིད་ལ་བྱའོ། །རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ནོར་བར་འབྱེད་ཅིང་ཤེས་པའམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འབྱེད་ཅིང་ཤེས་པ་སྟེ། བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་ཀྱང་འདྲེས་པ་འདྲ་བར་གནས་པ་ལ་འདི་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་ཡང་དག་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས། ལོག་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་ལོག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་བརྟག་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་ངེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱང་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཀྱི་གཞན་མི་འབྱེད་པས་ན་ཡུལ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ལ་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་བ་དང་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ལ་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། གཞན་ཡང་སྟེ་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་མི་སླུ་བའི་ལུང་དང༌། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་དང༌། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གསུམ་ལ་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་པ་དེ་གསུམ་མཉན་བསམས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་རིགས་པས་བསྐྱེད་བའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་སྤངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་དེས་བཤད་པའི་ཚིག་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བའི་ལུང་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ན་ཡོད་པ་དང་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ན་ཡོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པ་ན་མེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཚད་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ན་ཡོད་པ་ནི་གང་ན་དུ་བ་འཐུ་ལ་བར་སྣང་པ་དེ་ན་མེ་ཡོད་པར་དཔག་པའོ། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དེ་ན་ཡོད་པ་ནི་གང་ན་དུ་བ་འཐུལ་བ་དེ་ན་མེ་ཡོད་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཚང་མང་ཆེན་པོ་ན་དུ་བ་ འཐུལ་བར་མཐོང་བས་དེ་ན་མེ་ཡོད་པར་སྣང་བའོ། །ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པ་ན་མེད་པ་ནི་མེ་དང་ཆུར་མི་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་གང་ན་མེ་ཡོད་པ་དེ་ན་དུ་བ་ཡོད་ཀྱི་གང་ན་ཆུ་ཡོད་པ་དེ་ན་དུ་པ་མི་འཐུལ་ལོ། །མངོན་སུམ་ནི་མིག་གི་དབང་པོས་བུམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་འང་རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་དང་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པ་དང་བཞིའོ། །མི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལུང་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་སྣང་བ་དང༌། ལོག་པར་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གསུམ་མཉན་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་མི་རིགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྫུན་གྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པ་དང༌། དེའི་ཚིག་བསྒོམས་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། མུ་སྟེགས་པ་གྲངས་ཅན་དང་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལུང་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་སྣང་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཚུལ་འདྲ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཨ་མྲའི་ཤིང་གི་ཡལ་ག་འདི་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་སྨིན་པས་ན་ཐམས་ཅད་སྨིན་ཏོ་ཞེས་དཔོག་པ་ལྟ་བུའོ། །ལོག་པར་བཤད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཤད་པའི་ཆོས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའོ། །རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་ནི་གང
Chinese
因为从……开始，其他的反驳者，如外道等，不能将观点转变为其他观点。为了显示忆念的自性。如果问忆念是什么，这意思是问忆念的自性和特征是什么。对此，回答说：是不忘记熟悉的事物，即心中明了。忆念是对熟悉的事物，心中不忘记而生起，对于不熟悉的事物，心中不忘记不会生起，因此确定了所缘境。先前通过见、闻等方式体验过的事物，称为熟悉的事物。不忘记，是指先前体验的事物，在心中保持，没有消失，没有变得模糊或减弱，这称为不忘记。为了使不忘记的意义更加清晰，说了“心中明了”，即对于先前体验的事物，反复习惯，就像说话一样清晰地忆念，因此称为明了，不忘记和明了二者意义并非不同。其作用是没有散乱，如果熟悉的事物在心中变得明了，那么从对色法的专注不会转变为对其他声音的专注，从对白色的专注不会转变为对蓝色等其他形象的散乱，因此称为具有不散乱的作用。为了显示等持的自性。如果问等持是什么，这意思是问等持的自性和特征是什么。对此，回答说：是对观察的事物心一境性。这里，等持也是对观察的事物心一境性，对于未观察的事物，心不会一境性，因此确定了所缘境。所谓观察的事物，是指功德的事物和过失的事物两种。其中，在四谛中，对灭谛和道谛的事物观察为功德的事物，对苦谛和集谛的事物观察为过失的事物。其中，将灭谛和道谛观察为功德的事物，对于灭谛的真理，则是寂静、灭除、殊胜和决定出离的方式……
English
Because from... other opponents, such as non-Buddhists, cannot transform their views into other views. In order to show the nature of mindfulness. If asked what mindfulness is, it means asking what the nature and characteristics of mindfulness are. In response, it is said: It is not forgetting familiar things, that is, being clear in the mind. Mindfulness arises without forgetting familiar things in the mind, and for unfamiliar things, not forgetting in the mind does not arise, so the object of focus is determined. Things that have been experienced through seeing, hearing, etc., are called familiar things. Not forgetting means that the things previously experienced are kept in the mind, have not disappeared, and have not become blurred or weakened, which is called not forgetting. In order to make the meaning of not forgetting clearer, it is said, "Clear in the mind," that is, for the things previously experienced, repeatedly getting used to them, just like speaking, clearly remembering, so it is called clear, and not forgetting and clear are not different in meaning. Its function is without distraction. If familiar things become clear in the mind, then the focus on form will not turn to the focus on other sounds, and the focus on white will not turn to the distraction of other images such as blue, so it is called having the function of non-distraction. In order to show the nature of Samadhi. If asked what Samadhi is, it means asking what the nature and characteristics of Samadhi are. In response, it is said: It is one-pointedness of mind on the observed object. Here, Samadhi is also one-pointedness of mind on the observed object, and for the unobserved object, the mind will not be one-pointed, so the object of focus is determined. The so-called observed objects refer to both the objects of merit and the objects of fault. Among them, in the Four Noble Truths, the objects of cessation and the path are observed as objects of merit, and the objects of suffering and origin are observed as objects of fault. Among them, observing the truth of cessation and the path as objects of merit, for the truth of cessation, it is the way of peace, cessation, excellence, and definite departure...
Chinese
例如，将功德视为道谛，也要将道和理，要修习的和决定生起的方式等视为功德。对于苦谛和集谛，也要视为过患，对于苦谛，要以无常、痛苦、空和无我的方式视为过患。对于集谛，也要以因、集、缘和生起的方式视为过患，因此称为对四谛进行观察的事物。所谓“一心”，就是专注于一个目标，只专注于四谛，心不散乱于其他，这叫做心一境性。它的作用是作为智慧的基础，如果心能保持平静，就能生起如实了知的智慧。为了显示智慧的自性，所以问“什么是智慧”，意思是问智慧的自性和特征是什么。作为回答，说了“它们本身就是自性”，所谓“它们本身”，指的是要观察的事物，也就是四谛本身。所谓“分别”，就是不错误地分别和了解，或者是不颠倒地分别和了解，对于四谛的自相和共相，虽然没有混淆，但却好像混淆一样存在，这时能不颠倒地了知“这是自相，这是共相”，或者对于正确的法，也知道是正确的，对于错误的法，也知道是错误的，这就叫做智慧。就像等持的对境只是所观察的事物，而不是其他，这样确定对境一样，智慧也是分别所观察的自性，而不是分别其他，因此显示了确定对境。为了显示智慧如果区分开来有多少种，所以说了“由理性和非理性所生以及其他”，智慧如果区分开来有三种，即由理性所生的智慧，由非理性所生的智慧，以及其他，也就是既不是由理性所生，也不是由非理性所生的智慧。其中，不欺骗的教言，以及比量，还有现
English
For example, considering merit as the truth of the path, one should also consider the path and reason, what is to be cultivated, and the way to definitely arise, as merit. For the truth of suffering and the truth of origin, one should also consider them as faults. For the truth of suffering, one should consider impermanence, suffering, emptiness, and selflessness as faults. For the truth of origin, one should also consider cause, origin, condition, and arising as faults. Therefore, it is called the object of observation of the four truths. The so-called "one-pointedness" means focusing on one object, only focusing on the four truths, and not letting the mind wander to other things. This is called one-pointedness of mind. Its function is to be the basis of wisdom. If the mind can remain calm, wisdom that knows things as they are will arise. In order to show the nature of wisdom, one asks, "What is wisdom?" This means asking what the nature and characteristics of wisdom are. As an answer, it is said, "They themselves are the nature." The so-called "they themselves" refers to the objects to be observed, which are the four truths themselves. The so-called "discrimination" means to discriminate and understand without error, or to discriminate and understand without inversion. For the self-characteristics and general characteristics of the four truths, although they are not confused, they exist as if they were confused. At this time, one can know without inversion, "This is the self-characteristic, this is the general characteristic." Or, for the correct Dharma, one also knows that it is correct, and for the wrong Dharma, one also knows that it is wrong. This is called wisdom. Just as the object of concentration is only the object of observation, and not others, thus determining the object, wisdom also discriminates the nature of what is observed, and does not discriminate others. Therefore, it shows the determination of the object. In order to show how many kinds of wisdom there are if they are distinguished, it is said, "Born of reason and unreason, and others." If wisdom is distinguished, there are three kinds: wisdom born of reason, wisdom born of unreason, and others, which are neither born of reason nor born of unreason. Among them, the unerring teachings, as well as inference, and direct
Chinese
于“量”的三种是所谓的“理”，那三种理从听闻、思维、修习所产生的智慧，是所谓由理所生的智慧。断除一切烦恼和断除一切痛苦，并且习惯于其所说之语，那么成为断除烦恼之士夫的语言，是所谓不欺诳之教证。随所比度而有，与品类相符而有，与品类不符则无，是所谓应比量之量。其中，随所比度而有，譬如于何处有烟升腾，则比度彼处有火。与品类相符而有，于何处有烟升腾，为何显见有火？譬如于大厨房中见到烟升腾，则显见彼处有火。与品类不符则无，是与火和水不相符，因此于何处有火，则彼处有烟，于何处有水，则彼处无烟升腾。现量譬如眼根现量见到瓶子一样，那也是瑜伽士之心和根的识，以及意识，和心与心所之法各自以自性而知，共有四种。所谓非理，是指非不欺诳之教证和似比量，以及邪说之等持，是所谓非理。那三种从听闻、思维、修习所产生的智慧，是所谓非理所生的智慧。其中，虚妄之因是未断除一切烦恼和未断除一切痛苦，并且修习其语也无法断除烦恼，数论外道和胜论外道等的语言，是所谓非不欺诳之教证。似比量是指非比量之实物，以相状而与比量相似，譬如说这棵芒果树的树枝上有一个果实成熟了，因此推断全部都成熟了。邪说之等持是指于无我之处说为有我之法，而一心专注。既非由理所生，亦非由非理所生的智慧是何