Tibetan
རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལྟ་བ་ལས་རྩོད་པའི་རྩ་བ་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕུང་པོ་རེ་རེར་གཞག་གོ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཟག་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྲེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ལྟ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །སྲེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ནི་ཚོར་བ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་འཁོར་བར་འཁོར་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུས་འཁོར་བར་འཁོར་བས་ན། དེ་གཉིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕུང་པོ་རེ་རེར་བཤད་དོ། །སྨྲས་པ། ཇི་སྟེ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་ལས་གཞན་པ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་འདིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་བཤད་ན་མདོ་དང་འགལ་ཏེ། མདོ་ལས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་པ་ནས། ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ནས་བྱུང་བའི་སེམས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་འགལ་ལོ། །ལན་དུ་མདོ་ལས་སེམས་པ་དྲུག་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་གསུངས་པ་ནི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གསུངས་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་གཙོ་བོ་ཞེ་ན། སེམས་པ་ནི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་གཡོ་བར་བྱེད་པས་ན་གཙོ་བོ་སྟེ། སེམས་ པའི་དབང་གིས་དགེ་བ་ལ་ཡང་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད། མི་དགེ་བ་ལ་ཡང་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། ལུང་དུ་མི་སྟོན་པ་ལ་ཡང་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སེམས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་མདོ་ལས་སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་འབའ་ཞིག་སྨོས་པ་དེར་གཞན་ཡང་ཞར་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་གཤགས་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཞན་ཞམ་འབྲིང་འོང་ངོ་ཞེས་མ་སྨྲས་ཀྱང་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ན་མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་བསྡུས་པ་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་སུ་གང་ལ་བྱ་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་ནས་ལན་དུ་ཆོས་གང་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །སེམས་ལས་སྐྱེས་ཤིང་སེམས་ལས་འཐོན་པས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།
Chinese
出家众从见解上争论的根本也是执着于我，以及执着于常等颠倒的认识，因此将这二者分别安立为各自的蕴。轮回的因是两种人，即耽着于贪欲者和耽着于见解者。耽着于贪欲之人，因贪着于感受而于轮回中流转；耽着于见解之人，因于无我执着为我等颠倒认识而于轮回中流转。因此，这二者是轮回之因，所以分别宣说为各自的蕴。有人问：如果说除了感受和认识之外的触等心所法，以及获得等非心相应法，在此处宣说为行蕴，则与经部相违背。因为经部中也说，什么是行蕴？即六种思，也就是从眼之总触所生的思，乃至意之总触所生的思。这与经部相违背。回答说：经部中将六种思宣说为行蕴，这是就主要方面而说的，因此没有相违背。如何是主要方面呢？思能使心明显地造作和动摇，因此是主要的。依靠思的力量，心也能趣入善法，也能趣入非善法，也能趣入无记法。意念等也随顺思而产生，因此应当了知经部中仅仅宣说了六种思，而其他也以附带的方式宣说了。就主要方面而言，比如说是国王驾临，虽然没有说其他侍从也会到来，但那些人也一定会到来。在行蕴中，总摄了心所法和非心相应法两种，但不知道心所法究竟是指什么，为了显示这一点，所以提问：什么是心所法？然后回答说：凡是与心相应的法就是心所法。从心而生，从心而出，所以称为心所法。
English
Those who have renounced also hold onto the root of disputes from views, namely, clinging to self and the inverted perceptions such as clinging to permanence, so these two are separately established as individual aggregates. The cause of samsara is two kinds of individuals: those who engage in craving and those who engage in views. Those who engage in craving revolve in samsara due to attachment to feelings, while those who engage in views revolve in samsara due to inverted perceptions such as perceiving self in what is selfless. Therefore, since these two are the cause of samsara, they are explained separately as individual aggregates. Someone asked: If, other than feeling and perception, mental factors such as contact and non-mental factors such as acquisition are explained here as the aggregate of formation, it contradicts the sutras. Because the sutras also say, what is the aggregate of formation? It is the six groups of thoughts, that is, the thought arising from the total contact of the eye, up to the thought arising from the total contact of the mind. This contradicts the sutras. The answer is that the sutra speaks of the six thoughts as the aggregate of formation, which is based on the principal aspect, so there is no contradiction. How is it the principal aspect? Thought is the principal because it manifestly forms and moves the mind. By the power of thought, the mind can also enter into virtue, and the mind can also enter into non-virtue, and the mind can also enter into the indeterminate. Attention and so on also follow and arise after thought, so it should be understood that the sutra only mentions the six groups of thoughts, but others are also mentioned incidentally. Taking the principal aspect as an example is like saying that the king has arrived, even if it is not said that other attendants will come, those people will also definitely come. In the aggregate of formation, both mental factors and non-mental factors are included, but it is not known what mental factors actually refer to. In order to show this, the question is asked: What are mental factors? Then the answer is given: All dharmas that are associated with the mind are mental factors. They are born from the mind and come from the mind, so they are called mental factors.