Tibetan
་འདི་གཉིས་སོ་སོར་ཕུང་པོར་བྱ་བར་འཐད་དེ། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་ལས་གཞན་པ། རེག་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་མདོ་དང་འགལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཏེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བ་སེམས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་པའི་བར་དུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཙོ་བོར་སེམས་པ་ལ་འདུ་བྱེད་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་དགེ་བ་ལ་ཡང་སེམས་གཏོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བས་ན་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་འདུས་ པར་འཐད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་གཙོ་བོ་བསྟན་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་གཤེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱལ་པོ་འབའ་ཞིག་འོང་བ་མ་ཡིན་གྱིས་དེ་དང་མ་བྲལ་བའི་གླང་པོ་ཆེ་དང༌། རྟ་དང་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འོང་སྟེ། ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གང་དག་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་ཞེ་ན། མཚུངས་པ་རྣམ་པ་ལྡས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཏེ། གནས་དང་དམིགས་པ་དང༌། རྣམ་པ་དང༌། དུས་དང་རྫས་མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དབང་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །མཚུངས་པར་ལྷན་ཅིག་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་མཚུངས་པར་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྫས་རེ་རེའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དེ་དག་གིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ནི་སེམས་གཞན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་འཕྲད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་རེག་པ་ནས་དཔྱོད་པའི་བར་དུའོ། །དེ་རྣམས་ལས་ལྔ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའོ། །ལྔ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའོ། །བཅུ་གཅིག་ནི་དགེ་བའོ། །དྲུག་ནི་ཉོན་མོངས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །བཞི་ནི་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། ལྔ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། སེམས་པ་དང༌། རེག་པ་དང༌། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་དང༌། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང༌། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལ་སེམས་དགེ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །མི་དགེ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྔ་ནི་འདུན་པ་དང༌། མོས་པ་དང༌། དྲན་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་སྟེ། མོས་པ་གང་དུ་འབྱུང་བ་དེར་གདོན་མི་ཟ་བར་འདུན་པ་དང༌། དྲན་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅུ་གཅིག་དགེ་བ་ནི་དད་པ་ནས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་བར་དུའོ། ། ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ནི་འདོད་ཆགས་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང༌། ང་རྒྱལ་དང༌། མ་རིག་པ་དང༌། ལྟ་བ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་ཁྲོ་བ་ནས་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་བར་དུའོ། །བཞི་ནི་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱོད་པ་ནས་དཔྱོད་པའི་བར་དུའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང༌། སྨྲས་པ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ་ཅི་ཞེ་ན། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང༌། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་འབྱུང་ངོ༌། །འདི་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་བསྡུས་པ་སྟེ། མདོར་བསྡུ་ན་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དང༌། ལས་ཀྱིས་བསྟན་པར་ལྟའོ། །མཚན་ཉིད་ནི་རེག་པ་གང་ཞེ་ན། གསུམ་འདུས་ནས་ཡོངས་སུ་གཅད་པའོ། །གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །ད་དག་འདུས་ནས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་འབྱུང་བ་དེ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །ཚོར་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ནས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་དང༌། མཐུན་པ་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རེག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པའོ། །རྩོལ་བར་བྱེད་པས་འཇུག་པ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཏོད་ཅིང་མ་ལུས་པར་སེམས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །སེམས་པ་གང་ཞེ་ན་ཡོན་ཏན་དང༌། ཉེས་པ་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། །གང་ཡོད་ན་དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཞོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁབ་ལོང་གི་དབང་གིས་ལྕགས་གཡོ་བ་བཞིན་ནོ། །གང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང༌། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་སེམས་གཏོང་བ་ནི་ལས་བསྟན་པའི་སྟེ། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་
Chinese
这二者各自作为蕴是合理的。除了感受和认识之外，触和作意等称为行蕴。如果那样的话，就与经部相违背了，因为世尊说六识的行，从眼根聚集而生之触所生的心，到意根聚集而生之触所生的心之间。在那里，世尊主要说心是行，因为心明显地造作，所以称为主要。如所说，对于善法也舍心等等。因此，触等也应包含在行蕴之中。 世间也常见显示主要者。例如说国王驾崩了，并非只有国王来，而是与他不分离的大象、马和车辆等也来了，没有过失。那么，心所生的法是什么呢？就是那些与心相应的法。为什么是相应呢？因为以相应的种类而相应，即以处所、对境、相、时间和事物相应。因为安住于根。因为执取对境。因为执取对境本身的相，即以蓝色等相之名言。因为同时一起产生。事物相应是因为一切都是一个个的事物，因为那些因是相应的。心不与他心相应，因为不相遇。这些是从触到思择之间。其中五者是遍行，五者是别境，十一者是善，六者是烦恼，其余是近烦恼，四者是不定的。其中，五种遍行是感受、认识、作意、触和作意，这些在一切心和善、不善以及无记中都会产生。其中，善心是与信心等相应的。不善心是
English
It is reasonable to consider these two as separate aggregates. Apart from feeling and perception, contact and attention, etc., are called the aggregate of formations. If that were the case, it would contradict the scriptures, because the Blessed One said that the formations of the six consciousnesses are from the consciousness arising from contact gathered by the eye faculty to the consciousness arising from contact gathered by the mind faculty. There, the Blessed One mainly said that mind is formation, because mind manifestly forms, so it is called main. As it is said, one also gives up the mind for virtue, and so on. Therefore, contact and so on should also be included in the aggregate of formations. In the world, it is also common to see the main one being shown. For example, when it is said that the king has passed away, it is not only the king who comes, but also the elephants, horses, and chariots that are inseparable from him, and there is no fault. So, what are the phenomena that arise from the mind? They are the phenomena that are in accordance with the mind. Why are they in accordance? Because they are in accordance with the corresponding types, that is, in accordance with place, object, aspect, time, and substance. Because they abide in the faculty. Because they grasp the object. Because they grasp the aspect of the object itself, that is, the expression of aspects such as blue. Because they arise simultaneously together. Substance is in accordance because everything is an individual substance, because those causes are in accordance. Mind is not in accordance with another mind, because they do not meet. These are from contact to discernment. Among them, five are pervasive, five are object-specific, eleven are virtuous, six are afflictive, the rest are near afflictions, and four are variable. Among them, the five pervasive ones are feeling, perception, intention, contact, and attention, and these arise in all minds, virtuous, non-virtuous, and neutral. Among them, the virtuous mind is in accordance with faith and so on. The non-virtuous mind is
Chinese
与贪欲等相同而具有。二者都不是的，是未说明的。于各个对境确定的五者是欲、胜解、念、等持、慧。胜解于何处生起，则必定生起欲、念、等持、慧。因为它们是互相不具足则不生起的，所以称为于各个对境确定。十一善法是从信到不害之间。 六烦恼是贪欲、嗔恚、我慢、无明、见、怀疑的体性。近烦恼是从忿怒到非正知之间。说是四者也会转为其他，是从后悔到寻伺之间。所谓其他是什么意思？说，这四者不仅是近烦恼，那是什么呢？也会生起于善、不善和未说明之中。这是心所的归纳，总的来说有五十一个。其中，触等是以体性和作用来显示的。体性是什么呢？触是什么呢？是三者聚合而完全隔断。所谓三者是眼、色和识。这些聚合后，生起的心所法就是触等，是完全隔断根的转变。是作为感受所依的作用。识生起后，与安乐等的感受相符顺的根的转变，应当了知那就是触。作意是什么呢？是心的趣入。以努力而趣入，发起心和心所，无余地思惟就是作意。是心执持对境的作用。思是什么呢？对于功德、过失和二者都不是的事物，心明显地造作是意的作用。如果存在，则识会缘于对境，就像磁石的作用使铁移动一样。对于善、不善和未说明的事物也舍弃心，这是作用的显示。就像这样，如何明显地造作，对于善等法
English
It is similar to desire and so on, and possesses them. That which is neither of the two is unstated. The five that are definite for each object are desire, conviction, mindfulness, samadhi, and wisdom. Wherever conviction arises, desire, mindfulness, samadhi, and wisdom will undoubtedly arise as well. Because they cannot arise without each other, they are called definite for each object. The eleven virtuous qualities are from faith to non-harming. The six afflictions are the nature of desire, anger, pride, ignorance, views, and doubt. The near afflictions are from anger to non-vigilance. It is said that the four also change into others, from regret to investigation. What does "other" mean? It is said that these four are not only near afflictions, but what are they? They also arise in virtuous, non-virtuous, and unstated states. This is a summary of mental factors, and in summary, there are fifty-one. Among them, contact and so on are shown by nature and function. What is the nature? What is contact? It is the complete separation of the aggregation of the three. The so-called three are the eye, form, and consciousness. When these are aggregated, the mental phenomena that arise are contact and so on, which completely separate the transformation of the senses. It is the function of being the basis of feeling. After consciousness arises, the transformation of the senses that is in accordance with feelings such as pleasure should be known as contact. What is attention? It is the entry of the mind. Entering with effort, initiating the mind and mental factors, and thinking without remainder is attention. It is the function of the mind holding the object. What is thought? The mind's manifest action towards qualities, faults, and things that are neither is the function of the mind. If it exists, consciousness will be directed towards the object, just as the action of a magnet moves iron. Abandoning the mind towards virtuous, non-virtuous, and unstated things is a display of function. Just like this, how to manifestly act, towards virtuous and other dharmas