Tibetan
་ཆ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འཚོའི། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བས་རྙེད་པས་ནི་མ་ཡིན་པ་ནི་ལོག་པས་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཡོ་གང་ཞེ་ན། བདག་གི་ཉེས་པ་བཅབ་པའི་ཐབས་བཟུང་བ་སྟེ། སེམས་གྱ་གྱུ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་གི་ཉེས་པ་བཅབ་པའི་ཐབས་ནི་གཞན་མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཞན་ནས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་གཏམ་རླུང་སྐུར་བ་དང༌། བསལ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཡོ་དང་འཆབ་པ་གཉིས་ཐ་དད་དེ། དེ་ནི་དངོས་སུ་མཁྱུད་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་བདག་གི་ཉེས་པ་བཅབ་པའི་ཐབས་བཟུང་བ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་གྱ་གྱུ་བ་ནི་མི་དྲང་བ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་ན་སེམས་ལམ་དྲང་པོར་མི་འཇུག་གོ །འདི་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ནས་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་དེ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ གི་ཉེས་པ་བཅབ་པའི་ཕྱིར་མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པས་དེ་གཉིས་འདུས་པ་ལ་དེ་གདགས་སོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་རྙེད་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་ནི་གང་རྙེད་ན་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་བར་ཆད་བྱེད་པའོ། །རྒྱགས་པ་གང་ཞེ་ན། བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཆགས་པའི་བར་དུ་དགའ་བ་སྟེ། སེམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་ནད་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་དང༌། ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ་དང༌། སྟོབས་དང༌། ཕྱུག་པ་དང༌། བློ་དང༌། ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་གོ །སེམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་སྟོན་ཏེ། དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་གང་གིས་སེམས་རང་དབང་མེད་པར་བྱེད་པ་དེས་དེ་བདག་གི་དབང་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདིར་ནི་མདོར་ན་དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་སྲེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་རྒྱགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི། གསད་པ་དང༌། བཅིང་བ་དང༌། བརྡེག་པ་དང༌། བསྡིགས་པ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྟེ། འདིས་གསད་པ་དང༌། བཅིང་བ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པའོ། །དེ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། སྙིང་བརྩེ་བ་མེད་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང༌། བརྩེ་བ་མེད་
Chinese
等依靠（邪命）而生活。不是以正确的努力获得的，就叫做邪命。什么是狡诈呢？就是采取隐藏自己过失的方法，也就是心怀奸诈。所谓隐藏自己过失的方法，就是迷惑他人，也就是从一处转移到另一处，散布谣言，并且不加以纠正。因此，狡诈和隐瞒是不同的，隐瞒是直接隐藏。而狡诈是采取隐藏自己过失的方法，因为它是隐瞒的原因。心怀奸诈就是不正直，如果具有这种心态，心就不会走上正直的道路。这是因为过度贪恋利养和恭敬，为了隐藏贪欲和愚痴这二者的自身过失而迷惑他人，所以将这二者合在一起安立为狡诈。这是阻碍获得正确教诲的行相。正确的教诲是指一旦获得就能如理作意，而狡诈会成为它的障碍。什么是骄慢呢？就是对自己的圆满感到欢喜，并且执着不舍，也就是心完全被占据。所谓种姓、无病、容貌、青春、力量、财富、智慧和顺从的心等殊胜之处，就是自己的圆满。极度欢喜是欢喜的一种。所谓心完全被占据，是指显示欢喜的差别，以欢喜的差别使心不由自主，从而使心成为自己的奴隶，因此说心完全被占据。总而言之，在这里，具有欢喜的差别和贪爱的行相，就叫做骄慢。这是所有烦恼和近烦恼的所依处。什么是恼害呢？就是以杀害、捆绑、殴打、恐吓等各种损害，恼害众生，所以叫做恼害。通过杀害、捆绑等方式，对众生造成损害，从而产生痛苦和不悦，所以是损害。这是属于愤怒的一部分，也就是没有慈爱、没有悲悯、没有爱
English
and so forth, living by improper means. What is not obtained through correct effort is called wrong livelihood. What is deceit? It is taking the means to conceal one's own faults, that is, having a deceitful mind. The means of concealing one's own faults is to confuse others, that is, to transfer from one place to another, spread rumors, and not correct them. Therefore, deceit and concealment are different. Concealment is directly hiding. Deceit is taking the means to conceal one's own faults, because it is the cause of concealment. Having a deceitful mind is not being upright. If one has this mentality, the mind will not go on the upright path. This is because one is overly attached to gain and respect, and in order to conceal the faults of greed and ignorance, one confuses others. Therefore, these two are combined and established as deceit. This is the function of obstructing the attainment of correct instruction. Correct instruction is what, once attained, allows one to properly direct one's mind. Deceit is an obstacle to it. What is arrogance? It is being happy with one's own perfections and clinging to them, that is, the mind is completely occupied. Excellent things such as lineage, being free from illness, appearance, youth, strength, wealth, wisdom, and a compliant mind are one's own perfections. Extreme joy is a kind of joy. What is meant by the mind being completely occupied is that it shows the difference of joy, and the difference of joy makes the mind involuntary, thus making the mind one's own slave, so it is said that the mind is completely occupied. In short, here, the aspect of craving with the difference of joy is called arrogance. This is the basis of all afflictions and near afflictions. What is harming? It is harming sentient beings with various harms such as killing, binding, beating, and threatening, so it is called harming. By killing, binding, etc., harm is caused to sentient beings, thereby causing suffering and displeasure, so it is harm. This belongs to the part of anger, that is, without loving-kindness, without compassion, without love.
Tibetan
པའོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་དང༌། བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་གཞན་དག་བྱེད་པ་མཐོང་ངམ། ཐོས་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་གཅིག་གིས་གཅིག་བཤད་དོ། །འདི་ནི་མདོར་ན་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་རྩུབ་པ་དང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་ བའི་ལས་ཅན་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་ནི་འདི་ལ་ངོ་ཚ་མེད་པ་སྟེ། དེ་གང་དང་ལྡན་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་སྟེ། ལས་དེ་བདག་གི་ཆ་མ་ཡི་ན་ཤེས་ཀྱང་གང་ཁ་ན་མཐོ་པས་མི་འཛེམ་པ་དེ་ངོ་ཚ་མེད་པའོ། འདིས་ཁྲེལ་ལྟས་བྱེད་པས་ཁྲེལ་ཡོད་པས་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཁྲེད་མེད་པའོ། །འདི་གཉིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བྱ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་གི་རྣམ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་གདགས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་གཉིས་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ནི་མེད་དོ། །རྨུགས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་སྟེ། བློང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བློང་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའོ། །བློང་བའི་དངོས་པོ་ནི་བློང་བ་ཉིད་དེ། དེ་དང་ལྡན་ན་སེམས་བླུན་པར་གྱུར་ནས་མི་གཡོ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའོ། །འདི་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །གཏི་མུག་གི་ཆ་ལ་གདགས་པས་བཏགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རྫས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒོད་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་མ་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞི་བ་ནི་ཞི་གནས་ཏེ། དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་མ་ཞི་བའོ། །དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་མཐུན་པ་སྔོན་དགོད་དགོད་པ་དང༌། རྩེ་རྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་སེམས་མ་ཞི་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དད་པ་ནི་ཡོད་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་ཅན་དང༌། ནུས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང༌། དང་བ་དང་འདོད་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་དང་པ་སྟེ། དད་པ་མེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་འདུན་པ་མེད་པས་ལེ་ལོའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཉལ་བ་དང་གཉིད་པ་དང་འཕྲེས་པའི་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ག
Chinese
པའོ། 像没有慈悲心等等这些，也和杀生等等一样，自己做，或者让别人做，或者看到、听到别人做就随喜，要知道这些都要按顺序对应起来。或者一个解释一个。总的来说，这些都属于愤怒的范畴。对于众生心怀粗暴，对于众生具有各种损害性的行为，就叫做恼害。无惭愧是指对于此没有惭愧心。如果具有什么，才会被这样称呼呢？就是变成了和知惭愧心相违背的一方，这就是无惭愧。即使知道那个行为不是自己该做的，但因为傲慢而不回避，这就是无惭愧。因为羞于被指责而感到羞愧，这就是有惭愧，与此相反就是无愧。这二者是所有烦恼和近烦恼的助伴。一切恶行的原因是贪欲、嗔恨和愚痴，这些形态要如何协调地安立呢？因为贪欲和嗔恨不会同时产生。这二者在自己的相续中是没有的。什么是昏沉呢？就是心不适于工作，也就是迟钝。迟钝本身是用其他名称来表示的。迟钝的本体就是迟钝本身，如果和它相应，心就会变得愚钝，像不会动一样，无法认识对境。这也是所有烦恼和近烦恼的助伴。因为属于愚痴的一部分，所以只是假立的，而不是实有的。什么是掉举呢？就是心不寂静。寂静就是止，和它不一致就是不寂静。它和贪欲相应，首先是嬉笑，以及玩耍等等，属于忆念贪欲的一部分，是心不寂静的原因，是断绝止的障碍。所谓不信的反面，信心是对存在的事物、具有功德的事物和具有能力的事物，完全相信、欢喜和希求。与此相反就是不欢喜，没有信心就是因为没有想要努力的意愿，所以是懈怠的所依。依靠睡眠、睡着和性爱的快乐而
English
Pao! These, such as the lack of loving-kindness, are also like killing, doing it oneself, or causing others to do it, or seeing or hearing others doing it and rejoicing. Know that these should be applied in order. Or one explains the other. In short, these belong to the category of anger. To have a rough heart towards sentient beings, and to have various harmful actions towards sentient beings, is called harming. Shamelessness means not having shame for this. If one has what, will one be called that? It is becoming the opposite of knowing shame, which is shamelessness. Even if one knows that the action is not one's own, one does not avoid it because of arrogance, which is shamelessness. Because one is ashamed of being blamed, one feels ashamed, which is having shame, and the opposite of this is being shameless. These two are the companions of all afflictions and near afflictions. The cause of all evil deeds is greed, hatred, and ignorance. How should these forms be harmoniously established? Because greed and hatred do not arise simultaneously. These two are not in one's own continuum. What is lethargy? It is when the mind is not suitable for work, which is dullness. Dullness itself is expressed by other names. The entity of dullness is dullness itself. If one is in accordance with it, the mind becomes dull, like not moving, and one cannot recognize the object. This is also a companion of all afflictions and near afflictions. Because it belongs to a part of ignorance, it is only imputed and not real. What is excitement? It is when the mind is not peaceful. Peace is calm abiding, and not being in accordance with it is not being peaceful. It is in accordance with desire, first laughing, and playing, etc., which belong to the part of remembering desire, is the cause of the mind not being peaceful, and is the obstacle to cutting off calm abiding. The opposite of faith is that faith is completely believing, rejoicing, and desiring in things that exist, things that have qualities, and things that have abilities. The opposite of this is not rejoicing. Not having faith is because there is no desire to strive, so it is the basis of laziness. Relying on the pleasure of sleeping, falling asleep, and sexual intercourse