Tibetan
བརྟགས་པའོ། །འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལོག་པར་ངེས་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ལྟ་བ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། འདིར་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་ལྔ་ལ་བྱ་བར་བཞེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་སོ། །འཇིག་པར་འགྱུར་བས་འཇིག་པའོ། །བསགས་པས་ཚོགས་ཏེ། འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མང་པོ་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་པར་མིང་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ནི་རྟག་པ་དང། གཅིག་པུ་ཡིན་པར་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཁས་ལེན་ལ། འདི་ནི་མི་རྟག་པ་དང༌། དུ་མའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བདག་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་དག་བདག་དང་བདག་གིས་ རྗེས་སུ་ལྟ་བས་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལའོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོར་རམ། འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བདག་ཏུ་འདོགས་གྲང་ན། གྲངས་ཅན་རྣམས་ནི་བདག་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་སེམས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མི་མཁས་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་ནི་བདག་ཡིན་པ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ནི་བདག་གི་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །བློའི་འཇུག་པ་མ་གཏོགས་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པར་ནི་སེམས་ཀྱི་ཉམས་ཐ་མལ་པས་བརྗོད་པའམ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཅར་བུ་པ་ཁ་ཅིག་ནི་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྟ་བ་ནས་སེམས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བར་བྱེད་པ་དང༌། འདུས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང༌། དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བདག་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་
Chinese
考察。这是对于诸法邪见，疑惑，以及作为生起一切烦恼之所依的业。以分别自性之智慧名为见，因此世间之正确见等也成了见，因此，为了表明此处是指坏聚见等五见，所以说了“五见”之名。虽然它们在烦恼性上没有差别，但为了表明以所缘和行相的差别而不同，所以广泛地说了坏聚见。坏灭故为坏，积聚故为聚，此见坏灭之自性众多，是指示无我与我所之名，说我者承认我是常恒和唯一的，而此是不常恒和成为众多的境，因此表明不是我之境。所谓于近取蕴等，是指无论沙门或婆罗门，谁以我与我所随观，那些随观就是于此五近取蕴，经中如是说。他们也以自性或果的方式执著为我，数论师则认为我是有知觉的自性，他们不善于区分心和心所，所以说心和心所的集合总体是有知觉的，因此他们认为四蕴是我，色蕴是我所。除了心的作用外，其他有知觉是心的庸常经验所不能表达或理解的。受等也是如此。有些外道说知觉的自性是我，他们的我和我所执著也应如前所述观察。胜论师等则从见至思，以及感受、合了知、忆念、作意、了别的任何一个都是我，是从果的角度来显示我。
English
Examination. This is a wrong view regarding all dharmas, doubt, and the karma that serves as the basis for the arising of all afflictions. The wisdom of the nature of discrimination is called view. Therefore, even the correct view of the world becomes a view. Therefore, in order to show that here it refers to the five views such as the view of the perishable aggregates, the name "five views" is mentioned. Although they are not different in terms of afflictive nature, in order to show that they are different due to the difference in object and aspect, the view of the perishable aggregates is widely mentioned. Perishing is perishing, accumulating is accumulating, this view of the nature of perishing is many, it is the name that indicates the absence of self and self-possession, those who say self acknowledge that I am permanent and unique, but this is impermanent and becomes the realm of many, therefore it shows that it is not the realm of self. The so-called aggregates of close grasping, etc., refer to whichever śrāmaṇa or brāhmaṇa who contemplates self and self-possession, those contemplations are on these five aggregates of close grasping, as stated in the sūtra. They also cling to self in the form of self-nature or fruit, the Sāṃkhyas think that I am the self-nature with consciousness, they are not good at distinguishing between mind and mental factors, so they say that the collection of mind and mental factors as a whole is conscious, therefore they think that the four aggregates are self, and the form aggregate is self-possession. Apart from the function of the mind, other consciousness cannot be expressed or understood by the ordinary experience of the mind. The same is true for feeling, etc. Some heretics say that the self-nature of consciousness is self, their clinging to self and self-possession should also be observed as mentioned above. The Vaiśeṣikas, etc., show self from the perspective of fruit, saying that whatever is from view to thought, as well as feeling, combining and knowing, remembering, intending, and distinguishing, is self.
Tibetan
དག་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མིག་མ་གཏོགས་པར་ལྟ་བ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དཔེར་ན་སྒྲའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དྲིལ་བུ་འཁྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན་གང་ལས་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ཡང་ཡིད་དགའ་བར་ཡང་མི་འགྱུར། ཡིད་མི་དགའ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཇི་སྐད་བྱ། དེར་ཡང་འདུས་པའམ་རྒྱུད་གང་ལ་བདག་གདགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ལ་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་ལ་གཟུགས་མཐོང་བ་དང༌། མི་མཐོང་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་ནས་ཚོར་བར་བྱེད་པས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོ་དགག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་བྱེད་པ་པོར་བསྟན་ཏོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོར་བསྟན་ཏོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་བྱེད་པའི་དུས་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་པར་བྱེད་པ་གཞན་མེད་དོ། །བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་ནི་བྱ་བ་མེད་དོ། །དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་གལ་ཏེ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཀྱང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་པ་པོ་དང༌། འཇིག་པ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་ཡང་འཇིག་པ་པོ་ཉིད་དམ། དེ་ལས་གཞན་པ་ཞིག་འཇིག་པའི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་བརྟག་གྲང་ན། ཕྱོགས་སྔ་མ་ལྟར་ན་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའམ། འཇིག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་དེ་ནི་སྔར་གང་གི་རྒྱུར་མ་གྱུར་པ་དེ་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པས་ཕྱིས་ཀྱང་དེའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་ཡང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་ཡང་ངེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་
Chinese
而且，对于眼等本身，会产生执著的傲慢。因为如果没有眼等，除了眼之外，没有其他的观看方式。眼等之识被称为见等，因为它们是独特的因，所以显示为眼见。例如，声音的独特因是铃铛摇动。那么，对于眼见色，心既不喜悦，也不不喜悦的情况，应该如何解释呢？在那里，对于聚集或相续的任何被认为是“我”的事物，都可以说眼见诸色。显现为色本身就被称为眼见，因此，根据它的存在与否，可以区分见与不见。对于听等也应作如是说。从哪里产生感觉，所以称为感觉，同样，从哪里产生识别，所以称为识别。在那里，为了否定除了识别之外的识别者，仅将事物本身显示为作者。对于感觉等也应作如是说。或者，如前所述，因为显现为对境，所以显示为作者。一切事物都是刹那性的，因为在作用时并不存在，所以除了获得自体之外，没有其他的作者。没有作者，就没有作用。如果事物在获得自体后不立即毁灭，那么因为没有原因，以后也不会毁灭。毁灭者和毁灭，以后也不会有自性的差别。如果认为毁灭是具有原因的，那么是毁灭者本身，还是其他事物被认为是毁灭的原因呢？如果如前者，那么事物在获得自体后会立即毁灭，或者会陷入不毁灭的境地。因为不依赖于其他事物，所以以前不是任何事物的因，没有自性的差别，以后也不会成为它的因。如果如后者，那么毁灭的原因将是不确定的。如果说如同果实一样，毁灭的原因也是确定的，那并非如此，果
English
Moreover, one develops pride in considering the eye and so forth as the self. Since without them, there is no other way of seeing apart from the eye. The consciousness of the eye and so forth is called seeing and so on, because they are the unique cause, thus showing that one sees with the eye. For example, the unique cause of sound is the ringing of a bell. So, how should one explain the statement that even though one sees forms with the eye, the mind neither rejoices nor does not rejoice? There, for whatever aggregate or continuum is designated as "self," it is said that the eye sees forms. What appears as form itself is called seeing form, and thus, based on its presence or absence, seeing and not seeing are distinguished. The same should be said for hearing and so on. From where feeling arises, it is called feeling, and similarly, from where recognition arises, it is called recognition. There, in order to negate the recognizer apart from recognition, only the thing itself is shown as the agent. The same should be said for feeling and so on. Or, as shown above, because it appears as an object, it is shown as the agent. All things are momentary, and because they do not exist at the time of action, there is no other agent except for obtaining self. Without an agent, there is no action. If things do not immediately perish after obtaining self, then because there is no cause, they will not perish later either. The destroyer and destruction will not have a difference in nature later either. If one considers destruction to be with a cause, then is it the destroyer itself, or is something else considered to be the cause of destruction? If it is the former, then things will either immediately perish after obtaining self, or they will fall into a state of non-destruction. Because it does not depend on other things, it was not the cause of anything before, and without a difference in nature, it will not become its cause later either. If it is the latter, then the cause of destruction will become uncertain. If one says that just like fruits, the cause of destruction is also certain, that is not so, the frui
Tibetan
བུ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ངེས་པ་ཡོད་པར་འགལ་བ་མེད་ཀྱི། འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོར་བརྗོད་པ་མེད་པས་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་བ་མེད་ན་ངེས་པ་འདི་སུས་བྱས། དེ་ལྟ་བས་ན་འཇིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པའམ། འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་གལ་ཏེ་འཇིག་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུའི་སྔ་རོལ་ན་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དོན་མེད་པ་དང༌། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཞིག་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བས་ཞིག་ཟིན་པ་ རྣམས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་འཇིག་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་སྔ་རོལ་ན་མེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་སྔ་ན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་སྔ་ན་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞིག་ནས་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དམ་དངོས་པོ་མེད་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཞིག་ནས་མེད་པ་ཡང་ཞིག་ནས་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞིག་ནས་མེད་པ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་ནི་གཉི་ག་ཡང་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཞིག་ནས་མེད་པར་ཡང་འདོད་པར་མི་བྱའོ། །བྱ་བ་ཡང་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ནམ་གཞན་མ་ཡིན་པར་བརྟག་གྲང་ན། གལ་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་ན་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་བོ་དང་ལས་སུ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཐོབ་ནས་བྱ་བ་བྱེད་ན་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གང་མེད་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་མི་རུང་ངོ༌། །བྱ་བས་སྟོང་ན་ཡང་བྱེད་པ་པོར་མི་རུང་ངོ༌། །བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོའམ། ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་འཇིག་ལ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་བདག་མ་ཐོབ་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་དང༌། བྱ་བ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་མི་རུང་སྟེ། གཉི་ག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གཅིག་ནི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ་ཅིག་ཤོས་ནི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་མེད་དོ། །བྱེད་པ་པོ་མེད་ན་བྱ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་གི་ང
Chinese
诸子是互相各异的自体，因此它们的诸因的效能也必定是各异的，这没有矛盾。而坏灭不是事物，如果没有自性差别，那么这个必定是谁造成的？因此，要知道一切坏灭是一切的因，或者坏灭是没有因的。又，如果坏灭在坏灭的因之前存在，那么坏灭的因就是无意义的，事物也一边坏灭一边产生，因此坏灭完的事物会再次产生。如果坏灭不在坏灭的诸因之前，那么也如同事物一样，非事物也会在之前不存在。对于什么之前不存在而存在，那必定是事物，因此也会坏灭而消失。这样，事物和非事物没有差别，因此一切都会变成事物的自性或者非事物的自性。如果坏灭消失后也会消失，那么消失后消失的事物会变得没有尽头，因此它们的因也会改变。如果不这样认为，那么两者都没有自性差别，因此也不应该认为事物坏灭后消失。如果考察行为是异于事物还是不异于事物，如果是不异于事物，那么不应理成为自己的作者和业。如果获得自体后才做行为，那么那不是它的自体，因为什么在没有什么的情况下产生，那不能成为它的自体。如果空无行为，也不能成为作者。如果远离行为，那与具有行为的是异体，那么如何成为作者或者业的自体？因为不能同时见到远离行为和具有行为两者，所以应该承认前者坏灭而后者产生。如果未获得自体，那么作者和行为也不能成为它的自体，因为两者都不存在，所以什么也不是。此外，一个是远离行为，一个是具有行为，因此没有作者。没有作者，也就没有行为。这样，自己的