Tibetan
སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི། དམིགས་པ་ལ་མཚན་མར་མི་བྱེད་པས་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པའོ། །འདིར་ནི་མཚན་མ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་བུ་མོ་ལྟོ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚུལ་དུ་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའི་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་ནི་མི་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་འདུ་ཤེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པས་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆུང་ངུ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཏེ་ངན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང༌། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དག་སྟེ། མུ་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཤད་པའི་འོག་ཏུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཤད་པར་རིགས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་བསྟན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཞེན་ཞེས་དྲིས་པ་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་ལས་གཞན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་བསྟན་ཏོ། །རྐྱེན་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཚོགས་ནས་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུས་པ་ཉིད་འདུ་བྱེད་རྣམས་སུ་འདོད་དེ། གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་བཤད་ཟིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དེའི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་རེག་པ་དང༌། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་གཉིས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཕུང་པོར་བསྡུས་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་མ་བསྡུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་ནི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཚོར་བས་ནི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་བྱེད། འདུ་ཤེས་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་གཞི་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང༌། ཐོས་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི
Chinese
入定的想是，不以对境为相，所以是对相的执着。这里因为相不明显，所以执着于它也就像“无腹之女”一样，所谓的无相，因为其本身就是无相，所以不能称之为无相。否则，就会陷入有想的过失，因为没有相，也就不存在对相的执着了。小的是欲界，因为是恶劣的。广大的是色界，因为是殊胜的。无量的是虚空无边和识无边处，因为没有边际。因为没有可以完全执取的，所以无所有就是无所有处。因此，以欲界等为对境，就叫做小等想。在讲解了想蕴之后，理应讲解行蕴，因为是在其后宣讲的，所以为此。当被问及行是什么时，回答说：除了受和想之外的其他心所法，以及非相应行法，这就是在说明它。因为诸缘聚合而成的缘故，所以包含在色等蕴中的一切法都叫做行。这里认为包含在行蕴中的就是行，因为色、受、想蕴都已经讲完，而包含在识蕴中的将在后面讲到，所以受和想二者，触和作意等以及心所法本身并没有差别，但之所以说“除了受和想之外的其他心所法”，是因为受和想二者虽然是心所法，但因为受和想二者包含在蕴中，所以没有包含在行蕴中，是为了说明这一点。受是领纳之事物，比如受能体验善与非善之业的异熟果。想是施设名言的基础，想能见、闻、辨别和识别。
English
The perception of absorption is to fixate on characteristics because it does not take the object as a characteristic. Here, because the characteristic is not clear, fixating on it is like the "barren woman," so-called absence of characteristics. Because it is itself absence of characteristics, it should not be called absence of characteristics. Otherwise, it would be an error of having perception, because without characteristics, there would be no grasping at characteristics. Small is the desire realm, because it is inferior. Vast is the form realm, because it is superior. Immeasurable are the realms of infinite space and infinite consciousness, because they are without limit. Because there is nothing that can be completely grasped, nothingness is the realm of nothingness. Therefore, focusing on the desire realm and so on is called perception of smallness and so on. After explaining the aggregate of perception, it is appropriate to explain the aggregate of formation, because it is taught after that, and therefore. When asked what formations are, the answer is: all mental factors other than feeling and perception, and non-associated formations, which is what it explains. Because all conditions are gathered and assembled, all phenomena included in the aggregates of form and so on are called formations. Here, what is included in the aggregate of formation is considered to be formations, because the aggregates of form, feeling, and perception have already been explained, and what is included in the aggregate of consciousness will be explained later. Therefore, although there is no difference between feeling and perception, contact and attention, and mental factors themselves, the reason for saying "mental factors other than feeling and perception" is that although feeling and perception are mental factors, because feeling and perception are included in the aggregates, they are not included in the aggregate of formation, in order to explain this. Feeling is the object of experience, such as feeling experiencing the ripened results of virtuous and non-virtuous actions. Perception is the basis for applying terms, perception can see, hear, distinguish, and recognize.
Tibetan
་དོན་རྣམས་ལ་མཚན་མར་བཟུང་ནས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་ངོ༌། །ཐོས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཕྱེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པ་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཉིད་སོ་སོར་ཕུང་པོར་བྱས་ཀྱི། སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ ནོ། །གལ་ཏེ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ལས་གཞན་པ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་དང༌། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་མདོ་དང་འགལ་ཏེ། མདོ་ལས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཙོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དེ། སེམས་པ་ནི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པས་སེམས་པ་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་དགེ་བ་ལ་ཡང་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད། མི་དགེ་བ་དང༌། ལུང་མ་བསྟན་པ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་རྣམས་ལ་ཡང་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དྲིས་པ་དང༌། ཆོས་གང་དག་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་མི་ཤེས་པས་དེའི་ཕྱིར་དྲིས་པ་དང༌། རེག་པ་དང༌། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་སོ། །རེག་པ་ལ་སོགས་པ་དཔྱོད་པ་ལ་ཐུག་པ་དེ་དག་ཀྱང་གནས་དང༌། དམིགས་པ་དང༌། རྣམ་པ་དང༌། དུས་དང༌། རྫས་མཚུངས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། །སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ལས་ལྔ་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའོ། །ལྔ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའོ། །བཅུ་གཅིག་ནི་དགེ་བའོ། །དྲུག་ནི་ཉོན་མོངས་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །འགྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་གཞན་དུ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་དག་གི་ནང་ནས་དང་པོའི་རེག་པ་དང༌། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའོ། །འདི་ལྟར་འདི་དག་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་དགེ་བ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་
Chinese
将这些意义作为特征来把握，对于见到等等，就说是见到了，听到了，区分了，识别了，这是世俗的说法。因此，感受和认知本身被分别视为蕴，而其他的心理现象则不是。如果将感受和认知之外的触等与心理现象相关的行为，以及与心不相应的获得等归入行蕴，那么就与经部相矛盾。经部中说，什么是行蕴呢？是六种思的集合。如果这样说，那是因为显示主要内容，所以没有矛盾。思是心的显现行为，是最主要的。作意等是跟随它的，因此思本身被称为行蕴。就像这样，心也参与善行，也参与不善、无记、快乐和痛苦的境地。因为行蕴一样，由于不了解心理现象，所以提出了问题，并通过“哪些法与心相应”来指明。由于不了解这些，所以提出了问题，并广泛地提到了触和作意等。触等直到分析，它们也因为处所、所缘、相状、时间和本体相同这五种方式而跟随心，因此是相应的，所以是相应者。为了消除心和相应没有区别，导致一切都与一切心相应的错误，所以说：在这些之中，五种是普遍的，五种是各别境所决定的，十一种是善的，六种是烦恼，其余的是近烦恼，悔等四种在其他地方也有提到。在这些之中，最初的触、作意、感受、认知和思，这些是普遍的。这五种法跟随一切心，所以是普遍的。就像这样，这些是三界的善和无漏的
English
Taking these meanings as characteristics, for seeing etc., it is said to be seen, heard, distinguished, and recognized, which is a worldly saying. Therefore, feeling and perception themselves are considered as aggregates separately, while other mental phenomena are not. If touch and other actions related to mental phenomena other than feeling and perception, as well as non-mind-related acquisitions etc., are included in the aggregate of formation, then it contradicts the sutras. The sutras say, what is the aggregate of formation? It is the collection of six thoughts. If you say so, it is because it shows the main content, so there is no contradiction. Thought is the manifestation of the mind, which is the most important. Attention etc. follow it, so thought itself is called the aggregate of formation. Just like this, the mind also participates in good deeds, and also participates in the states of non-virtue, neutral, happiness, and suffering. Because it is like the aggregate of formation, due to not understanding the mental phenomena, the question is raised, and it is indicated by "which dharmas are in accordance with the mind". Because they do not understand these, they ask questions, and widely mention touch and attention etc. Touch etc. up to analysis, they also follow the mind in five ways: place, object, aspect, time, and substance are the same, so they are corresponding, so they are corresponding ones. In order to eliminate the error that there is no difference between mind and correspondence, leading to everything corresponding to all minds, it is said: among these, five are universal, five are determined by individual objects, eleven are virtuous, six are afflictions, and the rest are near afflictions, and four such as regret are also mentioned elsewhere. Among these, the initial touch, attention, feeling, perception, and thought, these are universal. These five dharmas follow all minds, so they are universal. Just like this, these are the virtues of the three realms and the uncontaminated