English
will also be taught. If that thing exists at another time, if it is later manifestly grasped, then thinking what fault there is at that time, especially it is also said "moreover" etc. If that thing exists at another time, then this fault is also not there, then that thing is momentary. Therefore, for those who say momentary, that thing will not be very manifest. Like this, at the time of thinking, at that time form and taste etc. have already ceased. Also, in order for the debaters to refute again, it is said "without experience" etc. That which is not experienced will not be remembered by the consciousness, therefore, the external blue and yellow etc. are remembered by the consciousness, therefore, the things of blue etc. will undoubtedly be experienced. Even if it has changed like that, thinking what will happen with that, it is said "that is seeing" etc. That thing that is experienced, thinking that it is seeing the thing of form etc., after thinking like that, one wants to manifest the object of seeing, form etc. The teacher answers here, saying "the thing of experience" etc. The thing that has changed from consciousness is remembrance, that is not established for me. Why is it not established, it is said "like this" etc. In order to dispel that, it is said "for example, without a thing" etc. For example, even if form etc. do not exist externally, just like the arising of consciousness of eye consciousness etc. that appears as the thing of form etc., I think that this consciousness appears as a thing, it has already been said the paragraph between "there is no thing". Even if it has changed like that, thinking what will be established at this time, therefore, it is said "from that it is only remembrance". In order to dispel that, it is said "from that consciousness" etc. From the consciousness that appears as form etc., the consciousness of the discriminating mind arises, possessing the same remembrance, from the arising of remembrance, experience is not established. That is to say, experience is the cause of remembrance, we have experience. Form etc.
Tibetan
གས་པའི་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མྱོང་བ་ཉིད་ལ་དྲན་པ་འབྱུང་གི །དོན་གུང་ན་ཡོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཡང་མདོ་སྡེ་པས་གཞན་དུ་བརྒལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མེད་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པའི་དུས་ན་ཡང་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ན་དམིགས་པའི་དོན་ནི་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་རང་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པ་ན་དམིགས་པའི་དོན་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ རང་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རིགས་ན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དེ་དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བའི་བློ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས། དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་རྨི་ལམ་དང་མི་འདྲ་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུས་དཔར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་བློ་ཡང་ཡུལ་མེད་པར་ཁོད་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ནམ་སད་བར་གྱུར་བ་དེ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཉིད་ཀྱི་སམ་ལོག་པའི་དུས་འདི་ན་ཡང་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་འཇིག་རྟེན་ནི་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་མཐོང་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་མ་སད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པ་ན་དམིགས་པའི་དོན་དེ་མེད་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དོ། །དེ་ནི་ལོག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྡུའོ། །དེ་ལ་གོམས་པ་ནི་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གོམས་པ་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་གོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གཉིད་དང་འདྲ་བའི་བག་ཆགས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་གཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ནོར་བར་ཁོང་དུ་མི་ཆུང་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ནམ་ཞིག་དེ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། གང་གི་ཚེ་དེའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་བག་ཆགས་དེའི་གཉེན་བོར་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་བར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ནས་སད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ
Chinese
是显现为破灭之义的识。因此，显现为色等之义的识，仅在体验时才产生忆念。若义存在于中间，又有何用？此外，为驳斥他人，经部宗举了如“梦”等例子。例如，梦中的一切识都是无意义地产生的，同样，如果即使在未入睡时也会变化，那么，那时就像梦中没有所缘境，而世间自己领会一样。未入睡时，如果没有所缘境，世间自己领会的种类就不会领会，因此，就像梦一样，未入睡时产生的一切心识并非都是无意义的。此处，论作者说：“那是不成立的理由”等等。这与梦没有区别，就像只要时机未到，梦中的心识也不会在没有对境的情况下被领会，一旦醒来，就会被领会一样。在这个未入睡的时候，也因为习惯于虚妄分别的习气之睡眠而迷惑的世间，就像梦一样，见到不真实之义，只要未醒来，未入睡时就不会在没有所缘境的情况下被领会。总而言之，那是虚妄的，也是分别。所谓习惯，就是习惯于虚妄分别，即一次又一次地显现。从虚妄分别中产生的习气，就叫做它。与睡眠相似的习气之相，就叫做睡眠。所谓不如实了知，就是不无误地领会之意。有人想，何时才能在没有它的情况下被领会呢？对此，说了“当它的对治”等等。当成为那个习气的对治，获得出世间无分别智而醒来之时，从出世间之后获得的清净世间智就会显现。
English
It is the consciousness that appears as the meaning of destruction. Therefore, the consciousness that appears as the meaning of form, etc., only produces recollection when experiencing it. If the meaning exists in the middle, what is the use? Furthermore, in order to refute others, the Sutra School cites examples such as "dream". For example, all the consciousnesses in a dream arise without meaning, and similarly, if it changes even when not asleep, then, at that time, just as in a dream there is no object of focus, but the world understands it itself. When not asleep, if there is no object of focus, the kind of world that understands it itself will not understand it, therefore, just like a dream, all the minds that arise when not asleep are not meaningless. Here, the treatise writer says, "That is not a valid reason," etc. This is no different from a dream, just as as long as the time has not come, the mind in a dream will not be understood without an object, but once awakened, it will be understood. In this time of not being asleep, the world, deluded by the sleep of the habit of false discrimination, sees the unreal meaning like a dream, and as long as it is not awakened, it will not be understood without an object of focus when not asleep. In short, it is false and also discrimination. Habit is the habit of false discrimination, that is, appearing again and again. The habit that arises from false discrimination is called that. The aspect of habit similar to sleep is called sleep. The so-called not knowing as it is, is the meaning of not understanding without error. Someone thinks, when will it be understood without it? To this, it is said, "When its antidote," etc. When it becomes the antidote to that habit, and one obtains the transcendental non-discriminating wisdom and awakens, then the pure worldly wisdom obtained after the transcendental will manifest.
Tibetan
། །དེ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ནས་ཡུལ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་དེའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེལ་ཏོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་མཚུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་མི་མཐུན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ན་དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྦྱར་རོ། །རྗེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་ལ་བྱའོ། །དེ་ནི་དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྡུའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དག་པའོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་འབྱུང་བས་འཇིག་རྟེན་པའོ། །འདིར་དེའི་སྤྱིའི་དོན་ནི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ནང་ན་གནས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྣང་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་འཇུག་སྟེ། གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བག་ཆགས་དེ་དག་སྤངས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱུང་ནས་ཡུལ་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །གང་མདོ་སྡེ་པས་སླར་བརྒལ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་བག་ཆགས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་འབྱུང་གི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གང་གིས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བ་ངེས་པ་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ལས་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ངེས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པས་ངག་གི་བྱ་བ་སྡིག་པ་ལས་ལོག་པའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ངེས་པ་དང༌། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་གི་བྱ་བ་སྡིག་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་
Chinese
當它顯現時，就像無有對境一般地被理解。那就是說，色等事物，是孩童之輩所完全分別的，不是出世間智慧的對境。凡不是它的對境之事物，那些分別的清淨世間識將會遣除。因此，它是相似的。所謂獲得出世間無分別智慧，因為與世間不相符，所以是出世間。因為沒有能取和所取的行相分別，所以是無分別。所謂從那之後獲得的清淨世間智慧顯現，是從那之後獲得的。那，指的是與出世間智慧相連。之後，指的是力量。那是從那之後獲得的，也是清淨世間智慧，這樣總結。因為捨棄了對能取和所取顯著執著的習氣，所以是清淨的。雖然沒有顯著的執著，但由於能取和所取的行相產生，所以是世間的。這裡，它的總體意思是，由於安住在戲論習氣中完全成熟的力量，色等事物顯現的識，會進入輪迴的處所。當出世間智慧捨棄了那些習氣的時候，清淨世間智慧產生，從而無有對境地了悟。因為經部師重新反駁，所以說了如果從自體的因所轉變的差別本身等。如果安住在自相續中的習氣所轉變的差別的有情們，產生色等事物作為對境顯現的行相識，而不是從青色等事物的差別而來，那麼，憑藉什麼依靠罪惡的朋友，眾生的身體行為必定是不善的行相識呢？依靠善良的善知識，身體的行為必定是善良的行相識呢？同樣，聽聞正法，語言的行為必定是從罪惡中返回的行相識呢？聽聞非正法，眾生的權力行為會進入罪惡的行
English
When it manifests, it is understood as if there were no object. That is to say, form and other things, which are completely discriminated by childish beings, are not the objects of transcendental wisdom. Those discriminating pure mundane consciousnesses will eliminate whatever is not an object of it. Therefore, it is similar. The so-called attainment of transcendental non-discriminating wisdom is transcendental because it does not conform to the world. Because there is no discrimination of the aspects of the grasper and the grasped, it is non-discriminating. The so-called manifestation of pure mundane wisdom obtained after that is obtained after that. That refers to being connected with transcendental wisdom. After that refers to power. That is obtained after that, and it is also pure mundane wisdom, thus summarizing. Because it has abandoned the habit of manifestly clinging to the grasper and the grasped, it is pure. Although there is no manifest clinging, it is mundane because the aspects of the grasper and the grasped arise. Here, its general meaning is that due to the power of being fully ripened while dwelling in the habits of elaboration, the consciousnesses that manifest form and other things as objects will enter the place of samsara. When transcendental wisdom abandons those habits, pure mundane wisdom arises, thereby realizing the absence of objects. Because the Sutra Master refutes again, it is said that if it is from the difference itself that has transformed into the cause of oneself, and so on. If sentient beings who have transformed into the difference of habits dwelling in their own continuum produce aspectual consciousnesses that manifest form and other things as objects, and not from the difference of things such as blue, then by what means, relying on evil friends, will the bodily actions of beings necessarily be inauspicious aspectual consciousnesses? Relying on virtuous spiritual friends, will the bodily actions necessarily be virtuous aspectual consciousnesses? Similarly, by listening to the true Dharma, will the actions of speech necessarily be aspectual consciousnesses that return from evil? By listening to non-Dharma, the actions of the power of beings will enter into evil.