Tibetan
ཅན་བག་ཆགས་བསགས་པ་དེ་དང་དེ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེར་ཀུན་འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་བག་ཆགས་བསགས་པ་རྣམས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རུས་སུ་དེའི་ཆ་བྱད་དང་རང་བཞིན་འདྲར་བར་མཐུན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་གང༌། སོ་སོར་རང་དང༌། རྣམ་པ་དང༌། མཆོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །སོ་སོར་རང་གི་རྒྱུད་ངེས་པ་དང༌། འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་དུ་མར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་འགྲོ་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་གང༌། གཞན་དང་གཞན་འཐོབ་པ་དང༌། འདའ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ལུས་གཞན་དང་གཞན་འཐོབ་པ་དང༌། སྔོན་ཐོབ་པའི་ལུས་འདའ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་ཏོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །།འགོག་པའི་བདེན་པ་གང༌། མཚན་ཉིད་དང༌། ཟབ་པ་དང༌། བརྡ་དང༌། དོན་དམ་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། རྒྱན་མེད་པ་དང༌། རྒྱན་དང་བཅས་པ་དང༌། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང༌། ལྷག་མ་མེད་པ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང༌། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་འགོག་པའི་བདེན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ལམ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། གང་དུ་འགོག་པ་དང༌། གང་གིས་འགོག་པ་དང༌། གང་འགོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གང་དུ་མིག་ དང་རྣ་བ་དང༌། །དེ་བཞིན་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས། །ཡིད་དང་དེ་བཞིན་མིང་དང་གཟུགས། །མ་ལུས་པར་ནི་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུངས་པ་གང་དུ་མིག་འགགས་པ་དང༌། ཁ་དོག་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་འགགས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གནས་སུ་རིག་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་གང་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་གིས་འགོག་པ་དང༌། གང་དུ་འགོག་པ་དང༌། གང་འགོག་པའོ། །ཟབ་པས་ཇི་ལྟ་བུ། འདུ་བྱེད་དེ་དག་གིས་འཇིག་པ་ལས་འགོག་པ་གཞན་པར་མི་བྱ། གཞན་མ་ཡིན་པར་ཡང་མི་བྱ། གཞན་ཡང་མ་ཡིན། གཞན་མ་ཡིན། གཞན་མ་ཡིན་པའང་མ
Chinese
因为积累的习气是众生各自类别中生起的因素，所以应知生起的体性。众生积累的习气，在天等众生的种类中，作为与其相貌和自性相似的因素，称为生起。什么是殊胜生起的体性？因为是各自、自性、形态和殊胜生起的因素，所以应视其为殊胜生起的体性。各自确定自己的传承，并在行、生处等处以多种形态殊胜生起，直至有顶的行处生起的因素，称为殊胜生起。什么是缘的体性？因为是获得其他和消逝的因素，所以应知其为缘的体性。获得先前未出现的其他身体，以及先前获得的身体消逝的因素，称为缘。名为集谛的决择完毕。 什么是灭谛？应从体性、甚深、名相、胜义、未圆满、圆满、无庄严、有庄严、有余、无余、特别超胜和名相等方面来认识灭谛。以体性来说是怎样的？即如是性、道和烦恼不生，即在哪里灭，以什么灭，灭什么。如薄伽梵所说：在哪里眼 和耳，以及鼻、舌、身，意以及名和色，都将完全止灭。又说，在哪里眼灭，对色的觉受不再生起，法之间灭，对法的觉受不再生起，那里应知是处所。以这些名相来说，即缘如是性，在哪里止灭有漏之物的体性。以什么灭，在哪里灭，灭什么。以甚深来说是怎样的？不应将这些行所坏灭的灭视为其他，也不应视为非其他。也不是其他，不是非其他，也不是非其他。
English
Because the accumulated habitual patterns are the factors that arise in the respective categories of sentient beings, one should know the nature of arising. The accumulated habitual patterns of sentient beings, in the categories of gods and other sentient beings, as factors that are similar to their appearance and nature, are called arising. What is the nature of excellent arising? Because it is the factor of each, self, form, and excellent arising, it should be regarded as the nature of excellent arising. Each determines its own lineage, and arises excellently in various forms in actions, birthplaces, etc., up to the place of action of the peak of existence, the factor of arising is called excellent arising. What is the nature of condition? Because it is the factor of obtaining others and passing away, one should know it as the nature of condition. Obtaining other bodies that have not appeared before, and the factor of the passing away of bodies previously obtained, is called condition. The determination of what is called the truth of arising is complete. What is the truth of cessation? One should know the truth of cessation from the aspects of nature, profundity, terms, ultimate meaning, unfulfilled, fulfilled, unadorned, adorned, with remainder, without remainder, particularly excellent, and names. How is it in terms of nature? It is suchness, the path, and the non-arising of afflictions, that is, where cessation occurs, by what it ceases, and what ceases. As the Bhagavan said: Where the eye and ear, as well as the nose, tongue, and body, the mind, and also name and form, will all completely cease. It is also said that where the eye ceases, the perception of color no longer arises, between dharmas ceases, the perception of dharmas no longer arises, that should be known as the place. In these terms, it is the nature of ceasing contaminated things where one focuses on suchness. By what does it cease, where does it cease, and what ceases? How is it in terms of profundity? One should not regard the cessation caused by the destruction of these formations as other, nor should one regard it as non-other. It is also not other, not non-other, and also not non-other.
Tibetan
་ཡིན་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་རྒྱུ་འདུ་བྱེད་དེ་དག་གིས་འཇིག་པ་ལས་འགོག་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་འབྲེལ་བ་མེད་དོ། །དེ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་མ་ཡིན་ན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་མ་ཡིན། གཉི་ག་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་ནི་ཡང་འདིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་དོན་ལ་སེམས་པ་སྟེ། ལམ་མ་ཡིན་པ་དང༌། རིགས་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཐབས་མ་ཡིན་པ་དང༌། སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རིག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་ཟད་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཞིག་པ་དང༌། འགོག་པ་དང༌། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང༌། ནུས་པ་ལས་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྤྲོས་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་མེད་དོ་ཞེའམ། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེའམ། གཞན་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྤྲོས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་སྲིད་དུ་དེ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྤྲོས་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་པས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ་མྱུ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །སྤྲོས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སེམས་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་པ་གང་གཞན་ལ། སེམས་པར་བྱ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སོ། །བརྡས་ཇི་ལྟ་བུ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ས་བོན་ཉམས་སྨད་པས་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་གྲངས་སུ་དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་བས་ཇི་ལྟ་བུ། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ས་བོན་ཀུན་དུ་བཅོམ་པས་འགོག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པའང་རུང་སྟེ། སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང༌། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པ་དང་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱན་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱན་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟ་བུ། གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་རིག་པ་གསུམ་དང་མངོན་པར་
Chinese
也不是这样认为的。如果是什么原因，这些行（指五蕴等）所产生的灭，是另外一个东西，那么它就没有关联了。那就会变成另外一个东西了。如果不是另外一个东西，那就会变成完全染污的自性。因此，两者都不是。两者都不是，也不是。这是为什么呢？因为没有戏论的缘故。戏论就是指在这里不如理作意，对事物进行思考。不是道路，不是种姓，不是方法，思考就叫做事物。世尊是怎样说的呢？如果说六处灭尽、坏灭、止息、寂静，与能力之外的另外存在，那就是在戏论没有戏论。或者说没有另外的存在？或者说既有也有没有？或者说不是另外的存在，也不是没有？这也是在戏论没有戏论。只要六处存在，那就是戏论。六处止息，就是没有戏论，也就是涅槃。因此，没有戏论就是涅槃。戏论就是不如理作意。所作意的是另外的，所要作意的也是另外的缘故。什么是作意呢？就是寂静和丰饶等等的相。什么是名言上的呢？就是世间道的种子衰损所产生的灭。因此，世尊在它的类别中，说了它的部分涅槃。什么是胜义谛上的呢？就是圣者智慧的种子完全摧毁所产生的灭。什么是不圆满的呢？就是包括入流果，或者包括一来果，或者包括不还果，都可以，也就是有学者的灭。什么是圆满的呢？就是包括阿罗汉果和无学者的灭。什么是无庄严的呢？就是智慧解脱的阿罗汉们的灭。因为没有道理等等特别殊胜的庄严的缘故。什么是具有庄严的呢？就是从两者分位中解脱，具有三明和
English
It should not be considered as such either. If, for some reason, the cessation caused by these formations (referring to the five aggregates, etc.) is something else, then it is unrelated. That would become something else. If it is not something else, then it would become the nature of complete defilement. Therefore, it is neither. It is neither neither. Why is that? Because there is no elaboration. Elaboration here refers to improper attention to things, thinking about things. Not the path, not the lineage, not the method, thinking is called things. How did the Blessed One say it? If it is said that the six sense bases are exhausted, destroyed, ceased, pacified, and exist apart from ability, then it is elaborating on non-elaboration. Or is it said that there is no other existence? Or is it said that there is both existence and non-existence? Or is it said that it is neither another existence nor non-existence? This is also elaborating on non-elaboration. As long as the six sense bases exist, that is elaboration. When the six sense bases cease, there is no elaboration, which is Nirvana. Therefore, non-elaboration is Nirvana. Elaboration is improper attention. What is attended to is different, and what is to be attended to is also different. What is attention like? It is the aspects such as peace and abundance. What is conventional? It is the cessation caused by the deterioration of the seeds of the worldly path. Therefore, the Blessed One spoke of its partial Nirvana in its category. What is ultimate truth? It is the cessation caused by the complete destruction of the seeds of the wisdom of the noble ones. What is incomplete? It includes the stream-enterer fruit, or includes the once-returner fruit, or includes the non-returner fruit, which is the cessation of those who are still learning. What is complete? It includes the Arhat fruit and the cessation of those who are no longer learning. What is without adornment? It is the cessation of the Arhats who are liberated by wisdom. Because there is no particularly excellent adornment such as reason. What is with adornment? It is liberation from both divisions, possessing the three knowledges and