Tibetan
་རྒྱུའོ། །མིག་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་པའང༌། དེ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་རྣམས་སོ། །མིག་མ་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའང༌། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པའིའོ། །མིག་དང་མིག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་མིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཐ་མ་སྟེ། དེ་ནི་མིག་གཞན་གྱི་སྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ཁམས་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་མིག་གི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་འཕོས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་མིག་གི་ས་བོན་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཡང་མིག་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་ཕྱིར་མི་འོང་བས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ལ་ལུས་མ་ཡིན་པ་ཡང༌། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྒོ་ངའི་ནང་ན་འདུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཞིག་པ་ནི་མི་འཚོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་གང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེའམ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡིན་ཀྱང་དེའམ། ཡིད་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་མ་ཡིན་པའང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་ཡིད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡིད་མ་ཡིན་པའང་ འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ཡིད་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་པའམ། དེ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་རྣམས་སོ། །ཡིད་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའང༌། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའིའོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ལ་ཡིད་མ་ཡིན་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མ་བཟུང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་གིས་དེའི་ས་པའི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངམ། བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཞེས་པ་ནི། གྲུབ་པ་དང༌། རྒྱས་པར་གྱུར་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། གོ་རིམས་སོ། །དེ་ཡི་ས་བའི་མིག་གིས་དེའི་ས་པའི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད། གཞན་གྱིས་ས་པའི་མཐོང་བ་འང་ཡོད། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མིག་གིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང༌། གཟུ
Chinese
是…的因。是眼也是眼的界。那些不是的情况。不是眼也不是眼的界。于无余涅槃界中完全寂灭者，以及生于无色界的圣者。如眼和眼界一样，耳、鼻、舌、身的自性也应如是类推。名为阿罗汉最后的眼，是寂灭时的最后，那是其他眼的幻化，所以不是界。名为生于无色界的异生眼之因，是从那儿转移，为了安住于能遍取生于色界之眼的种子的识上。这样眼也会显现成就，但不是不还者圣众的。是身界但不是身。应在此处说名为生于无色界的异生之因，如在蛋中等，因为有身。身体坏灭是因为不活。什么是意，也是意界吗？什么是意界，也是意吗？在意中不是意界的是阿罗汉最后的意。在意界中不是意的是入于灭定的意界。是意也是意界吗？那些不是的情况。不是意也不是意界的是于无余涅槃界中完全寂灭者。名为是意界但不是意，此处没有取无想定，因为有烦恼意。于何处生起和出生，他的那个地方的眼是否见到他的那个地方的色？生起和出生是指成立和增长，是次第。他的那个地方的眼见到他的那个地方的色也有。见到其他地方的也有。于欲界生起和出生，在欲界行走的眼见到在欲界行走的色，以及色
English
It is the cause of... It is both the eye and the eye realm. Those are the cases that are not. It is neither the eye nor the eye realm. Those who are completely extinguished in the realm of nirvana without remainder, and the noble ones born in the formless realm. Just as the eye and the eye realm are, the nature of the ear, nose, tongue, and body should be inferred in the same way. The so-called last eye of the Arhat is the last at the time of extinction. That is the illusion of other eyes, so it is not a realm. The so-called cause of the eye of the ordinary being born in the formless realm is transferred from there, in order to abide in the consciousness that can fully grasp the seed of the eye born in the form realm. In this way, the eye will also manifest and be accomplished, but it is not for the non-returner noble ones. It is the body realm but not the body. Here should be said the so-called cause of the ordinary being born in the formless realm, such as being in an egg, etc., because there is a body. The body is destroyed because it does not live. What is mind, is it also the mind realm? What is the mind realm, is it also mind? What is not the mind realm in the mind is the last mind of the Arhat. What is not mind in the mind realm is the mind realm that enters into cessation. Is it mind and also the mind realm? Those are the cases that are not. What is neither mind nor the mind realm is the one who is completely extinguished in the realm of nirvana without remainder. It is called the mind realm but not the mind. Here, the non-perception samadhi is not taken, because there is an afflicted mind. Where does it arise and where is it born, does the eye of that place see the form of that place? Arising and being born refers to being established and growing, it is the order. The eye of that place sees the form of that place. There are also those who see other places. Arising and being born in the desire realm, the eye that walks in the desire realm sees the form that walks in the desire realm, and the form
Tibetan
གས་ན་སྤྱོད་པའི་ས་གོང་མ་པས་ས་འོག་མ་རྣམས་མཐོང་བའོ། །མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་བར་རྣ་བས་སྒྲ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་འོད་དང་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཀྱི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དྲི་རྣམས་སྣོམ་མོ། །རོ་རྣམས་མྱོང་ངོ༌། །རེག་བྱ་རྣམས་ལ་རེག་གོ །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་ཀྱིས་རང་གིས་ས་པ་ཉིད་ཀྱི་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་རེག་གོ །དེ་ན་དྲི་དང་རོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ་ཁམས་ཀྱི་ཟས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ནི་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་ས་པར་གྱུར་པ་ ནི་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རང་གི་ས་པ་རྣམས་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་ནི། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་རང་གི་ས་པ་རྣམས་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་སོ། །ཆོས་འདི་པ་ནི། ལ་ལ་སྔོན་ཐོས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་དབང་གིས་ས་གོང་མ་ལ་ཡང་དམིགས་ཏེ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་གོ་རིམས་སུ་བརྗོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བཞི་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡང་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མྱོང་ངོ༌། །ཇི་ལྟར་ཚོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཉིས་ལས་བདེ་
Chinese
གས་ན་行境之上的行境者能見到下方的行境。眼睛見到色法如何，耳朵聽聲音也是如此。生於欲界如何，在色界產生和出生也是如此。生於欲界的，光明和行境上的鼻、舌、身的欲樂行境，嗅聞氣味，品嚐味道，觸摸所觸。生於色界的，在色上行境的身體，觸摸自己行境的所觸。在那裡氣味和味道本性上是沒有的，因為遠離了對界食的貪著。因此鼻的識和舌的識也沒有。在欲界產生和出生的，在欲上行境的意，了知三界行境和無漏法。生於欲界如何，生於色界也是如此。生於無色界的，在無色上行境的意，了知無色上行境自己行境的和無漏法。無漏的意，了知三界行境和無漏法。這是說聖者聲聞的範疇，外道凡夫只是了知自己的行境。這個法，有些人因為先前聽聞而完全串習的力量，也緣於上方的行境，因為從那裡產生。為何蘊按順序說呢？因為是識的處所，四個識的處所和識。而且，先前的成為後面的近取依，色如何感受也如何。如何感受就如何作意。如何作意就如何思維。如何思維就如何了知。就會在那裡和那裡趨近。色如何感受也如何，是說快樂等感受的根和境二者生起快樂
English
Those who are in the higher realms of activity can see the lower realms of activity. Just as the eye sees forms, so does the ear hear sounds. Just as one is born in the desire realm, so does one arise and is born in the form realm. Those born in the desire realm, the nose, tongue, and body that operate in the realm of desire, smell odors, taste flavors, and touch tangible objects. Those born in the form realm, the body that operates in form touches the tangible objects of its own realm. There, odors and flavors are inherently absent because they are free from attachment to the food of the realm. Therefore, there is no consciousness of the nose and no consciousness of the tongue. Those who arise and are born in the desire realm, the mind that operates in desire, knows the activities of the three realms and also the undefiled dharmas. Just as one is born in the desire realm, so is one born in the form realm. Those who are born in the formless realm, the mind that operates in the formless, knows its own realm of activity in the formless and also the undefiled dharmas. The undefiled mind knows the activities of the three realms and also the undefiled dharmas. This is said in the context of noble hearers; externalist ordinary beings only know their own realms. This dharma, some, due to the power of having previously heard and fully cultivated it, also focus on the higher realms, because it arises from there. Why are the aggregates spoken of in order? Because it is the place of consciousness, the four places of consciousness and consciousness. Moreover, the former is the proximate cause of the latter: as form is, so it is experienced. As one feels, so one perceives. As one perceives, so one thinks. As one thinks, so one cognizes. One will approach there and there. "As form is, so it is experienced" means that happiness and so on arise from the two, the faculty and the object, that experience happiness.
Tibetan
བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་མངོན་བར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་མངོན་བར་འདུ་བྱས་པའི་ཡུལ་རྣམས་དང༌། འགྲོ་བ་གཞན་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའམ། རྗེས་སུ་མྱོང་བ་དང༌། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང༌། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་ པར་བྱང་བའམ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟའོ། །གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ལོ། །རྗེས་སུ་མྱོང་བ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུག་དང་བཅས་པ་དང༌། དུག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། གོ་རིམས་སོ། །མཚན་མར་འཛིན་པ་དང༌། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཚུལ་བཞིན་དུ་འཇུག་པས་སོ། །གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པ་དང༌། གནས་ངན་ལེན་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་གོ་རིམས་སུ་བརྗོད་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་གང༌། དེ་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཕན་ཚུན་བལྟའོ། །བལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་དུ་སྨྲ་བའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲུས་དང༌། བྱུག་པ་དང༌། ཕྲེང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཟའ་བ་དང༌། བཏུང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མལ་དང༌། བཏིང་བ་དང༌། བུད་མེད་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དོ། །ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ནང་གི་ཁམས་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཕྱིའི་ཁམས་རྣམས་གོ་རིམས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་སོ། །ཁམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཕུང་པོའི་དོན་གང་གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་འདས
Chinese
因为感受等感觉的生起。如是感受，称为领纳，因为如所体验一般，由领纳取相之故。如是领纳，称为作意，因为如领纳一般，由业显现造作之故。如是作意，称为了别，在那和那处趋近生起之故，因为如所显现造作之境等，于其他行为了别之故。又，为了亲近遍染与净治之故，何处有遍染与净治，或随所体验，或取相，或显现造作，以何者遍染与净治，或何者是遍染与净治，如是即是显示蕴之次第。何处有遍染与净治，即是具有根之境。随所体验以何者，即是具有毒与无毒等，以及次第。取相与显现造作以何者，即是以不如理与如理作意。何者是遍染与净治，即是心随逐烦恼与无烦恼生起之故。为何诸界以次第宣说耶？为了亲近随顺世间名言之故，何者是亲近随顺世间名言，对此首先互相观看，依于观看而普遍言说，其后享受沐浴、涂香与花鬘，其后享受食物与饮品，其后完全享用床、卧具与女人。一切皆是具分别之意界。以内部诸界为因，外部诸界为次第。其后为了别之诸界。如界之次第，如是亦为诸处之次第。蕴之意义，何者是色，一切皆已超越。
English
Because feelings such as sensation arise. As feeling occurs, it is called perception, because perception grasps the characteristics as they are experienced. As perception occurs, it is called volition, because volition manifests actions in accordance with perception. As volition occurs, it is called consciousness, because it approaches and arises in that and that place, because consciousness distinguishes the objects that have been manifested and acted upon, etc., in other activities. Moreover, it is to draw near to complete defilement and purification, because where there is complete defilement and purification, either as experienced, or grasping characteristics, or manifesting actions, by which complete defilement and purification occur, or what is complete defilement and purification, thus it shows the order of the aggregates. Where there is complete defilement and purification, it is the realm with the senses. By what is experienced, it is with poison and without poison, etc., and the order. By what is grasping characteristics and manifesting actions, it is by inappropriate and appropriate engagement. What is complete defilement and purification is because the mind arises with and without afflictions. Why are the elements spoken of in order? It is to draw near to following the worldly conventions, what is drawing near to following the worldly conventions, first they look at each other, based on looking they speak universally, after that they enjoy bathing, anointing, and garlands, after that they enjoy food and drink, after that they fully enjoy beds, bedding, and women. All are the realm of mind with discrimination. With the internal elements as the cause, the external elements are in order. After that, the elements of consciousness. As is the order of the elements, so is the order of the sources. The meaning of the aggregates, whatever is form, everything has been transcended.