Tibetan
་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རེས་འགའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་མི་བྱ་ཞེ་ན། ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་རྣམ་པ་ལྔ་འཐད་པ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་མིག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གནས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་ཡོད་ན་ལོང་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། ཐ་ན་མུན་པ་ཡང་མངོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་མ་གྱུར་ཀྱང་དེའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ན། གཟུགས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མིག་གིས་སེར་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །མིག་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། མིག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་དང་འབྲེལ་པས། དེ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཕན་པ་དང༌། མི་ཕན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་མྱོང་བས། དབང་པོ་ལ་ཕན་གནོད་དུ་འགྱུར་གྱི། ཡུལ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངམ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ནི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཅིག་གིས་ཀྱང་མི་མཐོང་ལ། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ལ་མཐོང་བ་གདགས་ སོ། །ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གཙོ་བོར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་མིག་ལས་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་རྟེན་མིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། མིག་ནི་རྟག་ཏུ
Chinese
会变成有烦恼的。有时会变成没有烦恼的。当色等各自辨识的识，为何称为眼等识，而不称为色等识呢？因为五种词语的组合是合理的，而色等词语是不合理的。如何理解呢？眼上的识就是眼识，因为识在所依处产生。如果它存在，那么它也存在。例如，如果眼存在，那么非盲人的眼识就会产生，甚至黑暗也会显现。即使色存在，也不会毫无意义地产生，因为盲人看不见。眼识就是眼识，即使色没有改变，识也会因其影响而改变。例如，如果患有黄眼病，眼睛会把青色等物体看成黄色。从眼产生的识就是眼识，因为眼与眼识的种子相关联，并由此产生。为了眼而产生的识就是眼识，因为它有益处和无益处。如此，与识相应地体验，对根有利有害，但对境则不然。与眼相同的识就是眼识，因为两者都属于有情众生的范畴。色则并非必然属于有情众生的范畴。是眼看见色，还是识看见色呢？因为诸法没有作者，所以应当理解为，不是一个看见，也不是另一个看见，而是在聚合时才安立为看见。又以六种方式，应当主要理解为眼看见色，而不是识。哪六种识呢？因为作为产生的因，从眼识知是不可能的。因为它的处所，看见的所依是眼。为了不动的进入，眼总是
English
it will become afflicted. Sometimes it will become unafflicted. When the consciousness that individually recognizes forms, etc., why is it called eye consciousness, etc., and not called form consciousness, etc.? Because the combination of five types of words is reasonable, and the words for forms, etc., are not reasonable. How is it understood? The consciousness on the eye is eye consciousness, because consciousness arises in the place of reliance. If it exists, then it also exists. For example, if the eye exists, then the eye consciousness of non-blind people will arise, and even darkness will appear. Even if form exists, it will not arise without meaning, because the blind cannot see. Eye consciousness is eye consciousness, even if form does not change, consciousness will change due to its influence. For example, if one is afflicted with yellow eye disease, the eye will see blue objects, etc., as yellow. The consciousness that arises from the eye is eye consciousness, because the eye is related to the seed of eye consciousness and arises from it. The consciousness that arises for the sake of the eye is eye consciousness, because it is beneficial and unbeneficial. Thus, experiencing in accordance with consciousness, it becomes beneficial and harmful to the faculty, but not to the object. The consciousness that is the same as the eye is eye consciousness, because both belong to the category of sentient beings. Form does not necessarily belong to the category of sentient beings. Does the eye see forms, or does consciousness see forms? Because all phenomena have no agent, it should be understood that it is not one that sees, nor is it the other that sees, but seeing is established when there is an aggregation. Again, in six ways, it should be mainly understood that the eye sees forms, and not consciousness. What are the six consciousnesses? Because as the cause of arising, it is impossible to know from the eye. Because of its place, the basis of seeing is the eye. For the sake of entering without moving, the eye is always
Tibetan
་རིགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དབང་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཛེས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེས་གནས་མཛེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་གི་ཕྱིར་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་མང་པོར་འབྱུང་བའི་གཡོ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཁམས་རྣམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་བཞག་ཅེ་ན། ཕུང་པོའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་བསྡུས་ཏེ། སྤུངས་པའི་དོན་ནི་ཕུང་པོའི་དོན་དུ་བསྟན་པ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་མི་གཞག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་རྣམས་ཁམས་དང༌། ཕུང་པོ་རྣམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཤད་ཅེ་ན། གདུལ་བྱ་རྣམས་བསྡུས་པ་དང༌། རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ལ་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་དག་མདོར་བསྟན་པ་དེ་དག་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་དང༌། རྣམ་པ་བདུན་དུ་ཕྱེ་ནས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་མཚན་ཉིད་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཕུང་པོ་བསྟན་ཏོ། །འཛིན་པ་དང༌། གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཁམས་བསྟན་ཏོ། །འཛིན་པར་བྱེད་བ་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པ། གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པ་ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་པས་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་ པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞར་ལ་བྱུང་བ་རྫོགས་སོ།། །།འདི་མན་ཆད་ནི་རྩ་བའི་གཞུང་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཤད་པར་བལྟའོ། །མིག་ཅེས་སམ། མིག་གི་ཁམས་ཤེ་ན། མིག་གང༌། མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་དེའམ། མིག་གི་ཁམས་གང་མིག་ཀྱང་དེའམ་ཞེ་ན། མིག་ལ་མིག་གི་ཁམས་མ་ཡིན་པའང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་མིག་གོ །མིག་གི་ཁམས་ལ་མིག་མ་ཡིན་པ་ཡང༌། སྒོ་ངའི་ནང་ན་འདུག་པ་དང༌། ནུར་ནུར་པོར་གྱུར་པ་དང༌། མེར་མེར་པོར་གྱུར་པ་དང༌། ནར་ནར་པོར་གྱུར་པ་དང༌། མའི་མངལ་ན་གནས་པའི་མིག་མ་དོད་པ་དང༌། མིག་ཞར་བ་དང༌། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་མིག་གི
Chinese
因为是同一类。为了能自主，因为不依赖于每一刹那生起的因缘聚合。为了能美观，因为它使处所美观。因为经文说眼睛能看见诸色，如所说的一切对于识是不可能的。这应被理解为是多种多样的运动。既然对于界和处都安立了非为，那么为什么对于蕴不安立呢？因为蕴没有意义。色等被过去等相所摄，积聚之义被显示为蕴之义，但它不是常有的，所以对于蕴不安立非为。为什么这些法要从界、蕴和处的角度分别解说呢？因为是为了使所化众生能够掌握总摄和广说，并生起智慧。比如，在宣说蕴时，简略地宣说了色和识，而在界和处中，则分为十一种和七种，从而详细地宣说了，就像如何恰当地组合一样。在那里，详细宣说的受等，在界和处中，则被总摄在法界和处中来宣说。又，仅仅以自性来安立，就宣说了蕴。以能执、所执和执持者来安立，就宣说了界。执持者成为生门，仅仅以所执和能执来安立，就应知宣说了处。顺便说一下，到此结束。以下应被视为是解释根本论典本身的意义。什么是眼？什么是眼界？眼和眼界是同一个吗？什么是眼界，眼也是那个吗？对于眼来说，也有不是眼界的，即阿罗汉最后的眼。对于眼界来说，也有不是眼的，即在蛋中、呈糊状、呈闪烁状、呈条状、在母胎中未生出的眼、瞎眼、以及生于无色界的凡夫的眼。
English
Because they are of the same kind. In order to be independent, because it does not depend on the aggregation of causes arising in each moment. In order to be beautiful, because it makes the place beautiful. Because the scriptures say that the eyes can see all forms, as all that has been said is impossible for consciousness. This should be understood as a movement that occurs in many ways. Since the unconditioned is established for the realms and the sources, why is it not established for the aggregates? Because the aggregates have no meaning. Form and so on are included by aspects such as the past, and the meaning of accumulation is shown as the meaning of the aggregates, but it is not permanent, so the unconditioned is not established for the aggregates. Why are these dharmas explained separately from the perspective of realms, aggregates, and sources? Because it is to enable sentient beings to master the condensed and extensive explanations, and to generate wisdom. For example, when explaining the aggregates, form and consciousness are briefly explained, while in the realms and sources, they are divided into eleven and seven types, thereby explaining them in detail, just like how to combine them appropriately. There, feelings and so on that are explained in detail are summarized in the realm of dharmas and the sources in the realms and sources. Also, by establishing only the characteristics, the aggregates are explained. By establishing the grasper, the grasped, and the grasper, the realms are explained. The grasper becomes the gate of birth, and by establishing only the grasped and the grasper, it should be known that the sources are explained. Incidentally, this is the end. From here on, it should be regarded as explaining the meaning of the root text itself. What is the eye? What is the eye realm? Are the eye and the eye realm the same? What is the eye realm, is the eye also that? For the eye, there is also what is not the eye realm, namely the final eye of the Arhat. For the eye realm, there is also what is not the eye, namely the eye that is in the egg, in a paste-like state, in a flickering state, in a striped state, the eye that has not yet emerged while in the mother's womb, the blind eye, and the eye of an ordinary person born in the formless realm.