Tibetan
འི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང༌། ཁམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་པ་སྟེ། ཕུང་པོའི་གྲངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁམས་ཀྱང་དེ་འམ། །ཁམས་ཀྱི་གྲངས་གང་ཡིན་པ་ཕུང་པོའི་གྲངས་ཀྱང་དེ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་གཉིས་ཏེ། །ཕུང་པོའི་གྲངས་ཡིན་ལ་ཁམས་ཀྱི་གྲང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མཐའ་དག་གམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མཐའ་དག་ཁམས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་དོ། །ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ཡིན་ལ། ཕུང་པོའི་གྲངས་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །མུ་གསུམ་པ་ནི་གང་དུ་མུ་གསུམ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕུང་པོའི་གྲང་གང་ཡིན་པ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱང་དེ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་གསུམ་པ་སྟེ། ཕུང་པོའི་གྲངས་ཡིན་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲངས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲངས་ཡིན་ལ་ཕུང་པོའི་གྲངས་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཕུང་པོའི་གྲངས་ཀྱང་ཡིན་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱང་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་གྲངས་ནི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མེད་དོ། །མུ་བཞི་པ་ནི་གང་དུ་མི་བཞི་སྟོན་པ་སྟེ། །མིག་གི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་དེའམ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་མིག་གི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ དེའམ་ཞེས་བྱ་བ་མུ་བཞི་པ་སྟེ། མུ་དང་པོ་ནི་མིག་སྐྱེས་ཤིང་མ་ཉམས་པ་ལ་འོན་པའོ། །མུ་གཉིས་པ་ནི་རྣ་བ་སྐྱེས་ཤིང་མ་ཉམས་པ་ལ་ལོང་བའོ། །མུ་གསུམ་པ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་སྐྱེས་པ་ལ་མ་ཉམས་པའོ། །མུ་བཞི་བའི་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པའོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་དྲིས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དཔེར་ན་གང་དག་མི་རྟག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འདུ་བྱེད་ཡིན་ནམ། འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའམ་ཞེས་དྲིས་པ་ལ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །སྤང་བ་ནི་གང་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་སྤངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕུང་པོ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བདེན་པ་གང་དག་གིས་བསྡུས་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱེད་དག་མེད་དོ་ཞེས་སྤོང་བའོ། །ཡང་དག་པར་དྲི་བ་རྣམ་ངེས་གང༌། རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ཅི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་དག་པར་དྲི་བ་རྣམ་ངེས་དང༌། འདི་ལྟ་སྟེ། སུ་ཞིག་མི་དམིགས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཅི་མི་དམིགས་ཤེ་ན་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང༌། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་གིས་ནི་མི་དམིགས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཤེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་དང༌། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་མི་དམིགས་ཤེ་ན། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང༌། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང༌། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལས་སོ། །གང་གིས་མི་དམིགས་ཤེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། གང་དུ་མི་དམིགས་ཤེ་ན། མོས་པ་སྤྱད་པའི་ས་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུའོ། །རྣམ་པ་དུ་ཞིག་གིས་མི་དམིགས་ཤེ་ན། རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། སྐྱེས་ནས་འགག་པ་དང༌། མ་སྐྱེས་པ་དང༌། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང༌། རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་དང༌། མཛའ་བོའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་དང༌། སྟོང་བ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དང༌། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་དང༌། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང༌། ཚོགས་མ་བསགས་པ་དང༌། ཚོགས་ བསགས་པའོ། །མི་དམིགས་པ་འདི་དག་ནི་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང༌། ནང་དང༌། ཕྱིའི་དང༌། རགས་པ་དང༌། ཕྲ་བ་དང༌། ངན་པ་དང༌། བཟང་པོ་དང༌། རྒྱང་རིང་བ་དང༌། ཐག་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གི་གོ་རིམས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅི་བརྗོད་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་གང་བརྗོད་པ་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་མི་དམིགས་པ་དང༌། གང་དང་གང་གིས་དང༌། གང་གི་ཕྱིར་དང༌། གང་ལས་དང་གང་གི་དང༌། གང་དུ་མི་དམིགས་པ་དང༌། ཇི་སྙེད་ཅིག་མི་དམིགས་པའོ། །ཡང་རྣམ་ངེས་ཀྱི་ལམ་བཞི་སྟེ། སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང༌། གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཉེས་པར་སྨྲས་པའང་འདི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ལ་འདི་ནི་ལེགས་པའོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་དག་གིས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའམ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི། དོན་དེ་དང་དེ་དག་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་དོན་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །བསྡུ་བ་རྣམ་ངེས་གང༌། གནས་བཅུའི་རྣམ་ངེས་བསྡུས་པར་འགྱུར་ཏེ། གནས་བཅུ་གང་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་ངེས་དང༌། འཇུག་པའི་རྣམ་ངེས་དང༌། མོས་པ་རྣམ་ངེས་དང༌། རིག་པ་རྣམ་ངེས་དང༌། ཡང་དག་པའི་གཏམ་རྣམ་ངེས་དང༌། རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རྣམ་ངེས་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་ངེས་དང༌། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་རྣམ་ངེས་དང༌། ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་ངེས་དང༌། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་རྣམ་ངེས་སོ། །དེ་ལ་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་ངེས་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཕན་ཚུན་དུ་འཚོ་བའི་ཐབས་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །འཇུག་པ་རྣམ་ངེས་གང་ཞེ་ན། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལས་ཤེས་པ་གང་ལ་འཇུག་པར་བྱ་ཞིང་གཞུག་པར་བྱ་ཞེས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། །མོས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །རིག་པ་རྣམ་པར་ ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྔ་ཕྱིའི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་འཇལ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་གཏམ་གྱི་རྣམ་ངེས་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་རྣམས་དྲི་བ་དང༌། ཕྱིར་འདྲི་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཕན་ཚུན་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རྣམ་ངེས་གང་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ་དེས་བདེན་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་སྟེ་དེས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་ངེས་གང་ཞེ་ན། གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ་དང༌། བཞི་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་མཐའ་ཡས་སོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་རྣམ་ངེས་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྔོན་གྱི་རྩོལ་བ་མེད་པར་ཡང་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་རྩོལ་བ་མེད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲ་བ་རྣམ་ངེས་དང༌། སྨྲ་བ་དང༌། སྨྲ་བའི་ཞལ་ཅེ་བ་དང༌། སྨྲ་བའི་གཞི་དང༌། སྨྲ་བའི་རྒྱན་དང༌། སྨྲ་བ་ལ་ཆད་པས་བཅད་པ་དང༌། སྨྲ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། སྨྲ་བ་ལས་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སྨྲ་བའི་ཞལ་ཅེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། སྨྲ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་སྨྲ
Chinese
之缘故。例如，依赖于蕴的分别和界的分别而说，蕴的数目是什么，界也是那个吗？界的数目是什么，蕴的数目也是那个吗？这被称为二句。有蕴的数目，但不是界的数目，即色蕴和识蕴。像这样，色蕴的所有相，或者识蕴的所有相，没有变成一个界。有界的数目，但不是蕴的数目，即法界。三句是指只显示三句的地方。例如，蕴的数目是什么，处的数目也是那个吗？这被称为三句。有蕴的数目，但不是处的数目，即色蕴。有处的数目，但不是蕴的数目，即法处。有既是蕴的数目，也是处的数目，即识蕴和意处。没有既不是蕴也不是处的数目。四句是指显示四种情况的地方。具有眼根，是吗？具有耳根，具有眼根，是吗？这被称为四句。第一句是指眼睛生起且未坏灭，但却是聋子。第二句是指耳朵生起且未坏灭，但却是瞎子。第三句是指眼睛和耳朵都生起且未坏灭。第四句是指除了那些情况之外的情况。“是，就是那样”是指在被提问时，回答说“是，就是那样”。“是，就是那样”是承诺的同义词。例如，如果被问到，凡是无常的，都是行吗？凡是行，都是无常的吗？应该回答说“是，就是那样”。舍弃是指以“不是”来舍弃。例如，如果有人问，除了蕴之外的行，被哪些谛所包含？应该回答说，没有除了蕴之外的行，以此来舍弃。正确提问的决断是什么？有八种，即以“什么”来表达的正确提问的决断，例如，谁
English
Therefore. For example, it is said based on the distinction of aggregates and the distinction of elements. What is the number of aggregates, is that also the element? What is the number of elements, is that also the number of aggregates? This is called the two extremes. There is a number of aggregates, but not a number of elements, namely the form aggregate and the consciousness aggregate. Like this, all characteristics of the form aggregate, or all characteristics of the consciousness aggregate, have not become one element. There is a number of elements, but not a number of aggregates, namely the dharma element. The third extreme is where only the three extremes are shown. For example, what is the number of aggregates, is that also the number of sense fields? This is called the three extremes. There is a number of aggregates, but not a number of sense fields, namely the form aggregate. There is a number of sense fields, but not a number of aggregates, namely the dharma sense field. There is a number that is both the number of aggregates and the number of sense fields, namely the consciousness aggregate and the mind sense field. There is no number that is neither an aggregate nor a sense field. The four extremes are where four situations are shown. Possessing the eye faculty, is it? Possessing the ear faculty, possessing the eye faculty, is it? This is called the four extremes. The first extreme is that the eye is born and not decayed, but is deaf. The second extreme is that the ear is born and not decayed, but is blind. The third extreme is that both the eye and the ear are born and not decayed. The fourth extreme is other than those situations. "It is so" means that when asked a question, one answers "It is so." "It is so" is a synonym for acceptance. For example, if asked, are all that are impermanent conditioned? Are all that are conditioned impermanent? One should answer, "It is so." Abandoning means abandoning with "is not." For example, if someone asks, which truths encompass the conditioned things other than the aggregates? One should answer, there are no conditioned things other than the aggregates, thus abandoning. What is the definitive correct question? There are eight types, namely the definitive correct question expressed with "what," such as, who
Chinese
什么被观察？获得般若波罗蜜多的菩萨。什么不被观察？所取之相和能取之相。以什么不观察？以般若波罗蜜多。为何不观察？为了完全救护一切众生，并为了证得无上正等觉。从何处不观察？从令诸佛欢喜、听闻正法、如理作意、修习随顺于法的法。以什么不观察？以一切法。于何处不观察？从信行地至十地之间。以多少种方式不观察？以十一种方式，即生起后灭坏、未生起、显现、从因的力量产生、从友的力量产生、一切法不被观察、空性不被观察、具有我慢的我执、不具有我慢的我执、未积聚资粮、积聚资粮。这些不观察，无论是什么，过去、未来、现在、内部、外部、粗大、微细、恶劣、优良、遥远、邻近，应当以这些次第的方式来观察。如同所说，对于所说之物也应如此，即什么不被观察，以及以什么和什么，为了什么，从什么和什么，于何处不被观察，有多少不被观察。还有四种决定的方法，即破斥等。破斥、成立、断除、领悟。其中，破斥是，对于他人所说的过失之处，辨别说“这不好”。成立是，对于自己所说的优点之处，说“这是好的”。断除是，对于他人产生或未产生的疑惑，进行决断。领悟是，对于那些对某个事物迷惑的人，阐明那个事物的意义。是
English
What is observed? A Bodhisattva who has attained the Perfection of Wisdom. What is not observed? The characteristics of the object of grasping and the characteristics of the grasper. By what is it not observed? By the Perfection of Wisdom. Why is it not observed? In order to completely protect all sentient beings and to attain unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. From what is it not observed? From pleasing the Buddhas, listening to the sacred Dharma, properly attending to it, and practicing the Dharma in accordance with the Dharma. By what is it not observed? By all dharmas. Where is it not observed? From the ground of faith to the tenth ground. In how many ways is it not observed? In eleven ways, namely, arising and ceasing, not arising, manifesting, arising from the power of causes, arising from the power of friends, all dharmas not being observed, emptiness not being observed, self-conceit with ego, self-conceit without ego, not accumulating collections, and accumulating collections. These non-observations, whatever they may be, past, future, present, internal, external, coarse, subtle, bad, good, distant, near, should be viewed in the order of these. Just as it is said, so it should be with what is said, that is, what is not observed, and by what and what, for what, from what and what, where it is not observed, and how much is not observed. Furthermore, there are four methods of determination, namely, refuting and so on. Refuting, establishing, cutting off, and comprehending. Among these, refuting is distinguishing and saying, "This is not good," when others speak of faults. Establishing is saying, "This is good," when one speaks well of one's own side. Cutting off is making a definite distinction for others who have or have not arisen with doubt. Comprehending is showing the meaning of that thing to those who are confused about that thing.
Chinese
何为决断之聚？即为十处决断之略摄。何为十处？即成办事业之决断，进入之决断，信解之决断，智慧之决断，真实语之决断，善能通达之决断，清净之决断，现证之决断，善能分别词句之决断，以及任运成就与仅以勤奋便能成办一切义利之决断。何为成办事业之决断？即成办世间相互依存的生存之道等所需。何为进入之决断？即于三乘之中，应进入及安置于何者之智慧进行辨析。何为信解之决断？即以闻所生慧如实获得后生起信解。何为智慧之决断？即以思所生慧衡量前后之意。何为真实语之决断？即以听闻与思惟，通过提问与反问的方式，相互圆满享用佛法。何为善能通达之决断？即见道，因其能如实通达真谛。何为清净之决断？即修道，因其能断除一切烦恼。何为现证之决断？即殊胜道，因其能现证殊胜功德。何为善能分别词句之决断？即以现证第二、第三、第四等方式，无边地宣说佛法。何为任运成就与仅以勤奋便能成办一切义利之决断？即如来之智慧，无需先前的勤奋，亦能于一切义利无勤、无染、无碍，因无见之智慧能进入见。语之决断，语，语之誓言，语之基础，语之庄严，以断绝而断语，语所生，以及语所珍爱之法。善于语之誓言等者，即能宣说语之决断。于此，语