Tibetan
་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་སྡུད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ། གཉིས་སོ། །སྟོང་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ནི། སྟོང་པའི་རྣམ་པ་དང༌། བདག་པོའི་རྣམ་པའོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དུ། དྲུག་གོ །མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་པའི་རྣམ་པ་དང༌། རྒྱུ་དང༌། ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང༌། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དུ། བརྒྱད་དོ། །ལྷག་མ་བརྒྱད་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་མཚན་མར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་དམིགས་པ་གང༌། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་སྡུག་པའོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱམས་པའོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྐྱེན་འདི་ལས་བྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ལ་དམིགས་ཤེན། དེས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པའི་དམིགས་པ་གང༌། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་དང༌། ཁམས་ལ་མཁས་པ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང༌། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང༌། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅི། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་པ་དང༌། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མངོན་དུ་འབྱིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་དབང་ཕྱུག་ལ་ སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ། །རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་འབྲས་བུ་འབྱུང་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །ཆོས་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འབྱུང་སྟེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དགེ་བ་དང༌། ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་གང༌། ས་འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རགས་པ་ཉིད་དོ། །ས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞི་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ས་འོག་མ་དང་གོང་མ་རྣམས་ཀྱང་རགས་པ་དང་ཞི་བ་ཉིད་དེ། དེས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སུ་ནི་བསྡུ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །སྤྲོས་ནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟེ་དེས་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དཔྱད་པ་དང་འབྲེལ་པས་རིགས་པ་བཞི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གིས་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཆོས་ལ་བརྩོན་པ་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ན་རིགས་པ་དུ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་དཔྱོད། བཞིས་དཔྱོད་དེ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང༌། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང༌། འཐད་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའོ། །ལྟོས་པའི་རིགས་པ་གང༌། གང་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བ་ན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ན་ས་བོན་དང༌། དུས་དང༌། ཆུ་དང༌། ཞིང་རྣམ་པར་ལྟོས་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་དང༌། དོན་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་གང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ་སོ་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པའི་དངོས་པོའོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གསེར་མགར་ལ་སོགས་པ་ལག་ བཟོ་རྣམས་ནི་གསེར་བུམ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཐད་པ་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་གང༌། གང་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་བསྟན་པའོ། །འཐད་པ་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། ཁྱད་པར་གྱིས་བསྡུས་པ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་དམ་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་གང༌། གང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲགས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མེས་འཚིག་ཆུས་ནི་འདྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གྲགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ། འབྱོར་ལྡན་མིག་ནི་རྟག་པ་ནས་བདག་གི་བའི་བར་གྱིས་སྟོང་ངོ༌། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདིའི་རང་བཞིན་ནི་འདིའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ལ་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་གང༌། ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་བཞི་སྟེ། མིང་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་དང༌། དངོས་པོ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་འདོགས་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བའོ། །མིང་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་གང༌། གང་གིས་མིང་གི་ཚོགས་དང༌། ཚིག་གི་ཚོགས་དང༌། གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་དཔྱོད་པའོ། །དངོས་པོ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་གང༌། གང་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་བེ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་གང༌། གང་བརྗོད་པ་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་འབྲེལ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །བརྗོད་པ་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ནི་ཕན་ཚུན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་ལ་བྱང་བ་ནི་བརྗོད་བ་ཙམ་ཐོབ་པས་དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་རྟོག་པ་འབྱུང་ངོ༌། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་དམིགས་ན་ཡང་དེའི་བརྗོད་པ་ལ་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་འབྲེལ་པར་གྲགས་པ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ ཉིད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་དེ་བརྗོད་ལ། ཤའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་གང༌། གང་བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་འབྲེལ་བ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །གང་དེ་བཞི་དུ་བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བླ་ན་མེ
Chinese
以及，所显示的这三种解脱，是一个包含着一个。因此说，十六种行相中，空性的行相有几个？两个。两种空性的行相是：空性的行相和无主宰的行相。无愿的行相有几个？六个。无常的行相，痛苦的行相，因，集，生，缘的行相，因为这些对三界没有愿求。无相的行相有几个？八个。剩下的八个是无相的行相，因为不能把灭和道作为相。行相的所缘是什么？对贪欲的行相来说是不净观。对嗔恨的行相来说是慈悲观。对愚痴的行相来说是此缘所生的缘起。对慢的行相来说是界的差别。对分别念的行相来说是出入息随念。为什么对贪欲的行相等等，要缘不净观等等的行相来调伏呢？因为这样可以使贪欲等等比较重的烦恼得以平息。通达的所缘是什么？通达蕴，通达界，通达处，通达缘起，通达处与非处。如何观察通达处与非处？应当观察通达缘起。通达缘起和通达处与非处有什么差别？因为诸法中诸法显现的缘故，断除了无因和不顺之因，就是通达缘起。无明等等的法能生起行等等的法，像这样，知道不是从无因而生，也不是自在天等等的不顺之因，这就是通达缘起。因为完全接受了与因相符的果产生，所以是通达处与非处。ཆ
English
And, these three kinds of liberation that are shown, one contains the other. Therefore, it is said, among the sixteen aspects, how many aspects are of emptiness? Two. The two aspects of emptiness are: the aspect of emptiness and the aspect of no-lord. How many aspects are without aspiration? Six. The aspect of impermanence, the aspect of suffering, the cause, the origin, the arising, and the aspect of condition, because these have no desire for the three realms. How many aspects are without characteristics? Eight. The remaining eight are the aspects without characteristics, because one cannot make cessation and the path as characteristics. What is the object of practice? For the practice of desire, it is the impure. For the practice of hatred, it is loving-kindness. For the practice of ignorance, it is dependent origination arising from this condition. For the practice of pride, it is the differentiation of elements. For the practice of conceptual thought, it is mindfulness of breathing in and out. Why is it that for the practice of desire, etc., one relies on the practice of impurity, etc., to subdue them? Because in this way, the heavier afflictions such as desire can be pacified. What is the object of mastery? Mastery of aggregates, mastery of elements, mastery of sources, mastery of dependent origination, and mastery of what is and is not. How should one observe mastery of what is and is not? One should observe mastery of dependent origination. What is the difference between mastery of dependent origination and mastery of what is and is not? Because phenomena manifest in phenomena, by abandoning causelessness and unfavorable causes, it is mastery of dependent origination. Ignorance and other phenomena give rise to actions and other phenomena. Like this, knowing that it does not arise from a causeless origin, nor from unfavorable causes such as Isvara, this is mastery of dependent origination. Because one fully accepts the arising of results that are in accordance with the cause, it is mastery of what is and is not. ཆ
Chinese
即使仅仅是从相似的因产生的，也必定是从相似的因产生相似的果，例如：善行的异熟果是善，恶行的异熟果是不善等等，凡是了解这些的，就是善于辨别处与非处。什么是清净烦恼的所缘？下地是粗大的，上地是寂静的，以及真如和四圣谛。在世间道的情况下，下地和上地也是粗大和寂静的，因为它们能压伏一切烦恼。在出世间道的情况下，如果归纳起来就是真如，如果展开来说就是四圣谛，因为它们能彻底摧毁随眠。与经部等法义的研讨相关，应当宣说四种理，因为它们能进行辨析。因此，宣说致力于佛法，在对佛法进行辨析时，通过多少种理进行辨析？通过四种理进行辨析，即：观待理、作用理、成立理和法尔理。什么是观待理？凡是诸行生起时，都观待于因缘。例如，苗芽生起时，观待于种子、时节、水和土地等，以及识观待于根、境和作意等等。什么是作用理？各自具有不同自性的法，各自发挥自己的作用。例如，眼等是眼识等产生的处所之物，色等是所缘之物，眼识等能分别识别色等。金匠等工匠能制造金瓶等。什么是成立理？凡是能证明所要成立的意义与量不相违背。成立理就是所要成立的意义，包括自性和差别，与现量等量不相违背，以及陈述誓言等。什么是法尔理？凡是最初无
English
Even if it arises only from a similar cause, a similar result must arise from a similar cause, for example: the ripening of good conduct is good, and the ripening of bad conduct is non-virtue, etc. Whoever understands these is skilled in distinguishing between what is and is not the case. What is the object of purifying afflictions? The lower grounds are coarse, and the higher grounds are peaceful, as well as Suchness and the Four Noble Truths. In the case of the worldly path, the lower and upper grounds are also coarse and peaceful, because they suppress all defilements. In the case of the transcendental path, if summarized, it is Suchness, and if expanded, it is the Four Noble Truths, because they thoroughly destroy the predispositions. In connection with the study of Dharma such as the Sutras, four kinds of reasoning should be stated, because they can analyze. Therefore, when speaking of diligence in the Dharma and analyzing the Dharma, through how many kinds of reasoning do you analyze? It is analyzed through four kinds of reasoning, namely: the reasoning of dependence, the reasoning of function, the reasoning of proof, and the reasoning of the nature of things. What is the reasoning of dependence? Whenever phenomena arise, they depend on conditions. For example, when a sprout arises, it depends on seeds, seasons, water, and land, and consciousness depends on the senses, objects, and attention, etc. What is the reasoning of function? Dharmas with different characteristics each perform their own function. For example, the eye and so on are the objects of the place where eye consciousness and so on arise, and form and so on are the objects of focus, and eye consciousness and so on can separately recognize form and so on. Goldsmiths and other craftsmen can make gold vases and so on. What is the reasoning of proof? Whatever demonstrates that the meaning to be proven does not contradict valid cognition. The reasoning of proof is the meaning to be proven, including its nature and distinctions, which does not contradict valid cognition such as direct perception, and stating vows and so on. What is the reasoning of the nature of things? Whatever is initially without
Chinese
从存在之时起，安住于自与共相之体性的诸法，被称为法性。例如，火焚烧，水腐烂等等，这些被称为诸法的法性。如是说，富有的眼睛从常恒直至我所之间皆是空性。为何如此？因为（佛）说，此之自性即是此。对于以理智研究佛法而精进的遍寻为何？遍寻有四种，即名遍寻、事物遍寻、自性施设遍寻、差别施设遍寻。何为名遍寻？即以何者了知名之集合、词之集合、能诠之集合等，皆无自性成就。由于名之集合等是存在的，故而思择这些没有自性成就。何为事物遍寻？即以何者如是了知蕴、界、处之体性皆无自性成就。如名之集合等所说，如是了知蕴等等之体性皆无自性成就，即是名为完全了知之同义词。何为自性施设遍寻？即于言说与所说之关联，仅以施设自性之名言之因为实而了知。言说与所说之关联，是互相了知之因。如此，精通名言者，仅获得言说，便由忆念而生起对所说之了知。若缘所说，亦生起对其言说之了知。如是，于如是之关联中，仅以眼等之自性而施设彼言说。凡是成为名言之因的肉块等，皆是遍寻，此即称为自性施设遍寻。何为差别施设遍寻？即于言说与所说之关联，仅以施设差别之名言之因为实而了知。何者于彼四者中，言说与所说之关联，常与无常，有上与无上。