Tibetan
རྒ་ཤི་མི་འབྱུང་བ་དང༌། གང་འགགས་ན་རྒ་ཤི་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པ་སྟོན་ཏོ། །རྒྱུའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། དགེ་བའི་བག་ཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང༌། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་སྐྱེ་བས་འཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱན་ཏོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། ཚེ་དེའི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་བག་ཆགས་བསྒོས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བག་ཆགས་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེའི་བག་ཆགས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱུ་དྲུག་པོ་དག་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་བྱེད་པའི་རྒྱུར་རྣམ་པར་ གཞག་གོ །ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང༌། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང༌། སྐལ་པ་མཉམ་པ་དང༌། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ནང་དུ་འདུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གྲོགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྣམ་པར་གཞག་གོ །བྱེད་པའི་རྒྱུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལ་སོགས་གང་བསྟན་པ་དེ་ནི་དཔེ་ཙམ་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕྱོགས་འདིས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་གཞན་ལ་ཡང་མངོན་བར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དེ་ལས་འབྲས་བུ་མ་བྱུང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་སྐྱེས་པའི་རྒྱུད་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ལྟུང་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་སྒྲིབ་པ་བསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ
Chinese
不生老死，以及何者断绝则老死断绝，这显示了不合道理。原因的缘是什么呢？阿赖耶识和善的习气，这指的是有漏和无漏的造作，按照顺序。阿赖耶识有两种，即异熟和显现造作所生。其中，异熟是生而获得的诸法的因缘。显现造作所生是由于加行所生，对于后者，应将阿赖耶识视为其他法的因缘。显现造作所生的阿赖耶识，应理解为与该生的最后识同时产生的习气。善的习气应被视为与解脱分相应的习气，因为它们是从获得出世间的同类法之因所生，所以其习气应被理解为出世间法的因。此外，以“自性”等词语显示了六因是因缘。其中，自性和差别被安立为能作因。剩余的词语应按照顺序被理解为俱生因、相应因、同类因、遍行因和异熟因。因为依于因的自性而安立能作因，所以应理解为一切因都包含在能作因之中。朋友等是为了显示差别而分别安立的。在能作因的差别中，所显示的识蕴等应被视为仅仅是例子。通过这种方式，也应明显地考察其他具有类似自性的事物。其中，生起的能作因是由于从中产生了尚未产生的果。安住的能作因是由于使已生之相续不间断。所依的能作因是由于阻止堕落的障碍。明亮的能作因是由于消除障碍。
English
The non-arising of aging and death, and that which, when ceased, aging and death cease, this shows what is unreasonable. What is the cause of the condition? The alaya-consciousness and the virtuous imprints, which refer to the contaminated and uncontaminated formations, respectively, in order. The alaya-consciousness is of two kinds: the ripening and the manifest formations. Among them, the ripening is the cause of the conditions of those obtained by birth. The manifest formations are those arising from application, and for the latter, the alaya-consciousness should be regarded as the cause of the conditions of other dharmas. The alaya-consciousness arising from manifest formations should be understood as the habituation that arises simultaneously with the final consciousness of that life. Virtuous imprints should be regarded as the imprints that are in accordance with the part of liberation, because they arise from the cause of the corresponding dharma that obtains transcendence over the world, therefore its imprint should be understood as the cause of the dharma that transcends the world. Furthermore, the six causes are shown as the cause of the conditions by words such as "essence". Among them, essence and distinction are established as the acting cause. The remaining words should be understood as the co-emergent cause, the corresponding cause, the similar cause, the pervasive cause, and the ripening cause, respectively. Because the acting cause is established based on the nature of the cause, it should be understood that all causes are included within the acting cause. Friends, etc., are separately established in order to show the distinctions. Among the distinctions of the acting cause, what is shown, such as the aggregates of consciousness, should be regarded as merely examples. In this way, other things with similar nature should also be clearly examined. Among them, the arising acting cause is because the fruit that has not yet arisen arises from it. The abiding acting cause is because it makes the continuum of what has arisen uninterrupted. The dependent acting cause is because it prevents the obstacles of falling. The clarifying acting cause is because it eliminates the obscurations.
Tibetan
། །འགྱུར་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རྒྱུད་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲལ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་འབྲེལ་བ་གཉིས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྱུར་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དེའི་ཆ་ཤས་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དེས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དེས་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚན་མར་འཛིན་པས་མངོན་བར་ཞེན་ནས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་གཞན་དུ་འདོད་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕེན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འབྱུང་བས་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་བར་འགྲུབ་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རང་གི་འབྲས་ བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་འབྱུང་བ་རྣམས་དང༌། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྣང་གྱི་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ན་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་སྟེ། གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གྲོགས་སུ་ངེས་པས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་རྣམ་པར་གཞག་གོ །འབྱུང་བ་དག་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམ
Chinese
转变的能作因，是因为使相续转变为其他的缘故。分离的能作因，是因为断绝两种关系的缘故。改变的能作因，是因为它的部分转移到其他地方的缘故。相信的能作因，是因为它推测隐蔽之事的缘故。使相信的能作因，是因为它正确决定的缘故。获得的能作因，是因为它获得之因的缘故。名称的能作因，是因为如其名一般执持为相，从而显现执著而随后施加名称的缘故。依赖的能作因，是因为成为其他意欲生起之因的缘故。抛射的能作因，是因为从它的因所生，从一个状态到另一个状态，一个接一个地传递而生起，从而抛射的缘故。显现成就的能作因，是因为它是立即生起之因的缘故。完全执持的能作因，是因为从自己的种子所生，增长力量的缘故。耗尽的能作因，是因为随顺它而成就的缘故。各别决定的能作因，是因为自性各异，从而产生不同果的缘故。共同作用的能作因，是因为在使自己的果成就时，依赖于其他因的缘故。不和合的能作因，是因为阻碍的缘故。不是不和合的能作因，应当理解为与此相反。例如，说“诸要素以及从要素所转变的”，是指如何相似地显现的一切集合，以及色等从要素所转变的，四大要素必定生起，这不是没有的。因此，哪里有某物，它就与此一同生起，如果没有任何东西，那就不行。这样，因为确定为朋友，所以安立为一同生起的因。应当理解“诸要素以及从要素所转变的”只是举例说明而已。心和心所，是因为确定为没有任何东西就不会生起的缘故。如果那样，那么相应的因就不能单独安立，因为心
English
The operative cause of transformation is because it causes the continuum to transform into something else. The operative cause of separation is because it severs two connections. The operative cause of alteration is because it causes its parts to move to another place. The operative cause of belief is because it infers what is hidden. The operative cause of causing belief is because it correctly determines it. The operative cause of attainment is because it is the cause of attaining it. The operative cause of name is because it holds the name as a sign as it is, thereby manifestly clinging and subsequently applying the name. The operative cause of dependence is because it is the cause of the arising of other desires. The operative cause of projection is because what arises from its cause arises by passing from one state to another, one after another, thereby projecting. The operative cause of manifest accomplishment is because it is the cause of generating what arises immediately. The operative cause of complete holding is because it increases strength from its own seed. The operative cause of exhaustion is because it is accomplished by conforming to it. The operative cause of separate determination is because the fruits arise differently due to different natures. The operative cause of acting together is because it relies on other causes in order to accomplish its own fruit. The operative cause of disagreement is because it obstructs. The operative cause of not disagreeing should be understood as the opposite of that. For example, saying "the elements and what is transformed from the elements" refers to all the collections that appear similar, and the four great elements inevitably arise in what is transformed from the elements, such as form, and this is not without. Therefore, wherever something is, it arises together with it, and it is not so if there is nothing. Thus, because it is determined as a friend, it is established as a cause of arising together. It should be understood that "the elements and what is transformed from the elements" is only an example. Mind and mental factors are certain not to arise if there is nothing. If that is the case, then the corresponding cause cannot be established separately, because mind