Tibetan
་ལ་ཁམ་གྱི་ཟས་རེག་ན་ལྕ་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟག་ཏུ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྒྲ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱི་འདི་ལྟ་སྟེ་རང་གི་ཡུལ་ན་འདུག་ཅིང་ཐང་ཅིག་འབྱུང་སྟེ། མར་མེའི་འོད་རྒྱས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་རྒྱས་པ་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་ལྟར་བལྟའོ། །ཉེ་ཡང་བར་དུ་བཅད་པའི་སྒྲ་གསལ་བར་མི་ཐོས་པའི་སྒྲ་དེ་ཐོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྩིག་པའི་གསེབ་ནས་ཆུང་ངུ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དག་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ན་དུ་ཞིག །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། མངོན་པར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་མྱོང་བ་ན་གང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། གང་སྔོན་མྱོང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མངོན་པར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་ཏེ། དམིགས་པ་ལ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། སོ་སོར་རྟག་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། དམིགས་པ་ལ་བཀྲ་བར་མ་བཟུང་བར་རང་གི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་དང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ད་ལྟར་དང་འདས་པའི་ཡུལ་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ཡིད་ལ་བརྣགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་མངོན་པར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། །འདི་ལྟར་རེས་འགའ་ནི་མངོན་པར་རྟོག་ཅིང་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་ལོ། །རེས་འགའ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་གོ །རེས་འགའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།
Chinese
如果（舌）接触到食物的味道，就应了知舌和身体的识总是同时产生的。声音因为是间断的，所以不会以从一个地方到另一个地方传递的方式前往其他地方，而是停留在自己的地方，瞬间产生。就像灯火的光芒逐渐增强一样，声音的增强也应如此看待。即使距离很近，如果中间有阻隔，就听不清楚声音，因为有阻碍，所以要知道声音会从墙缝中微弱地传出。在这六种识中，有多少是有分别的？有多少是没有分别的呢？以三种分别来说，只有意识是有分别的。三种分别是自性分别、追忆分别和现行分别。其中，自性分别是指在体验到如此产生的行时，对自身特征的形态进行分别。追忆分别是指对先前体验过的行的形态进行分别。现行分别是指对过去、未来和现在的隐蔽事物进行明显认识的分别。还有七种分别：对所缘境自然而然产生的分别，有相分别，无相分别，普遍寻求分别，个别常有分别，以及烦恼性和非烦恼性的形态分别。其中，第一种分别是指六识的集合，因为它们不会清晰地执着于所缘境，而是按照其自身的方式自然而然地进入自己的对境。有相分别是指自性和追忆分别，因为它们清晰地执着于现在和过去的对境。无相分别是指对未来对境进行意念的分别。其余的分别应被理解为现行分别的体性。例如，有时会明显地认识并普遍地寻求，有时会个别地识别，有时会变得具有烦恼性。
English
If the (tongue) comes into contact with the taste of food, it should be understood that the consciousness of the tongue and body always arise simultaneously. Sound, because it is intermittent, does not travel to other places by means of a continuous transmission from one place to another, but remains in its own place and arises momentarily. Just as the light of a lamp increases, the increase of sound should also be viewed in the same way. Even if it is close, if there is an obstruction in between, the sound will not be heard clearly, because there is an obstacle, so it should be known that the sound will emerge faintly from the cracks in the wall. Among these six consciousnesses, how many are with conceptualization? How many are without conceptualization? In terms of three conceptualizations, only mind consciousness is with conceptualization. The three conceptualizations are the conceptualization of nature, the conceptualization of recollection, and the conceptualization of manifestation. Among these, the conceptualization of nature refers to the conceptualization of the form of one's own characteristics when experiencing the formations that arise in this way. The conceptualization of recollection refers to the conceptualization of the formations that have been previously experienced. The conceptualization of manifestation refers to the conceptualization of clearly recognizing past, future, and present hidden things. There are also seven conceptualizations: the conceptualization that arises naturally towards the object, conceptualization with signs, conceptualization without signs, conceptualization that seeks universally, conceptualization that distinguishes individually, and the conceptualization of the form of afflictive and non-afflictive. Among these, the first conceptualization refers to the collection of the six consciousnesses, because they do not clearly grasp the object, but naturally enter their own objects in their own way. Conceptualization with signs refers to the conceptualization of nature and recollection, because they clearly grasp present and past objects. Conceptualization without signs refers to the conceptualization of imagining future objects. The remaining conceptualizations should be understood as the nature of the conceptualization of manifestation. For example, sometimes one clearly recognizes and seeks universally, sometimes one distinguishes individually, and sometimes one becomes afflictive.
Tibetan
།རེས་འགའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་མི་བྱ་ཞེ་ན། ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་རྣམ་པ་ལྔ་འཐད་པ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མིག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གནས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་ན་དེའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་ཡོད་ན་ལོང་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། ཐ་ན་མུན་པ་ན་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་མ་གྱུར་ཀྱང་དེའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ན་གཟུགས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མིག་གིས་སེར་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །མིག་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། །མིག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། །དེ་ལས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་དེ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མྱོང་བས་དབང་པོ་ལ་ཕན་གནོད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཡུལ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ནི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གིས་ཀྱང་མི་མཐོང་ལ། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ལས་མཐོང་བར་གདགས་སོ། ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གཙོ་བོར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་མིག་ལས་དེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་རྟེན་མིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མིག་ནི་རྟག་ཏུ་རིགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།། རང་དབང་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག
Chinese
有时不是有烦恼的。当色等各自的分别识的识，为什么不称为眼等识，而称为色等识呢？因为五种词的组合是合理的，而色等的词是不合理的。如何呢？眼上的识是眼的识，因为识在处所的境上产生。因为有它就有它。比如，有眼，那么不是盲人的人们的眼的识就会产生。甚至在黑暗中也能看见。即使假设有色，也不一定产生，因为盲人们看不见。眼的识是眼的识，即使色没有改变，识也会因它的影响而改变。例如，如果患有黄眼病，即使对于蓝色的色等，眼睛也会看到黄色。从眼产生的识是眼的识。眼是与眼的识的种子相关的，因为它是从那产生的。为了眼而有的识是眼的识，因为它对它有益。像这样，与识同时具有的感受对根有益有害，但对境则不然。与眼相同的识是眼的识，因为两者都属于有情。色不一定属于有情。是眼看见色，还是识看见呢？因为法没有作者，所以要知道一个也看不见，另一个也看不见。从集合而成的才能假立为看见。还有，主要要知道通过六种方式是眼看见色。不是通过识。哪六种方式呢？因为是产生的因，所以从眼产生。因为是它的处所，所以看见的所依是眼。因为不动的进入，所以眼总是同一类。因为自主的进入，所以是刹那。
English
Sometimes it is not afflicted. When the consciousness that distinguishes each of the forms, etc., why is it not called eye consciousness, etc., but called form consciousness, etc.? Because the combination of five words is reasonable, but the words of form, etc., are unreasonable. How is it? Consciousness on the eye is eye consciousness, because consciousness arises on the object of the place. Because if that exists, then that also exists. For example, if there is an eye, then the eye consciousness of those who are not blind will arise. Even in the dark, they can see. Even if it is assumed that there is form, it does not necessarily arise, because the blind cannot see. Eye consciousness is eye consciousness, because even if form does not change, consciousness will change due to its influence. For example, if one has yellow eye disease, even for blue forms, etc., the eye will see yellow. Consciousness arising from the eye is eye consciousness. The eye is related to the seed of eye consciousness, because it arises from that. Consciousness for the eye is eye consciousness, because it benefits it. In this way, the feeling that is simultaneous with consciousness is beneficial or harmful to the sense faculty, but not to the object. Consciousness that is the same as the eye is eye consciousness, because both belong to sentient beings. Form does not necessarily belong to sentient beings. Does the eye see forms, or does consciousness see? Because dharmas have no agent, it should be known that neither one sees nor the other sees. It is only from the aggregate that seeing can be imputed. Furthermore, it should be mainly known that the eye sees form through six ways. Not through consciousness. What are the six ways? Because it is the cause of arising, it arises from the eye. Because it is its place, the support of seeing is the eye. Because of entering without moving, the eye is always of the same kind. Because of entering independently, it is momentary.