Tibetan
ན་པ་དང་གནོད་པ་དང༌། བར་མར་གནས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ལ། རང་རིག་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་ཕན་པ་དང༌། གནོད་པ་དང་གཉི་ག་ལས་བཟློག་པའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རེག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་རེག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་དམིགས་པར་ཐལ་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ༌། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་མི་དམིགས་ཏེ། དམིགས་པ་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོར་བ་ནི་རེག་པས་ཡོངས་སུ་བཅས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དང༌། གཉི་ག་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་རང་གིར་བྱེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རེག་པའི་རྐྱེན་ཅན་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། དེ་ཡང་རང་གིར་བྱེད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དོ། །འདུ་ཤེས་ནི་གཞན་སེལ་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ། རང་གི་ཡུལ་ལ་ཡུལ་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །ཡུལ་གཞན་སེལ་པ་ཡང་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཞི་ཚན་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གཞན་དང་ཕྲལ་ནས་ཡུལ་གཞན་ལ་གཏོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་པར་ཟད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང༌། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་སྣང་བ་ལ་གཏོད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདིས་ན་སེམས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་འདི་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བས་ ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སེམས་པ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་གཉི་ག་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ལས་མི་འདའོ། །ལུང་ཡང་ཡོད་དེ་གསུམ་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རེག་པའོ། །རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་འདུ་ཤེས་ཡིན་པས་དབང་པོ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་གཞན་སྔར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། ཡུལ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འདུན་པ་ནི་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་དེ་ཡུལ་ལ་གཏོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་མི་བཟུང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསམས་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་ནི་འདུན་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མི་འདོད་པ་དང་བར་མར་གནས་པའི་དམིགས་པ་དག་ལ་མི་འབྱུང་བས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མོས་པ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པ་སྟེ། ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ནི་ཐེག་ཚོམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་ཡང་འབྱུང་སྟེ། ཡུལ་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མོས་པ་ན་མོས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ལོག་པ་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གནས་པ་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་པར་མ་བཟུང་སྟེ། སེམས་ལ་རང་གིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གནས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་གྱེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་ཡུལ་གཅིག་ལ་སྡུད་ཅིང་འཇོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་མི་གཟུང་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཁོ་ནས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཁོ་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང༌། གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ལ། དེ་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་རྒྱུན་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་མི་འབྱུང་བས་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ངན་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་ཡུལ་གསལ་བར་བྱེད་པའམ། མཚན་མར་འཛིན་པ་ག
Chinese
由于一定会在令人愉快、令人不愉快以及处于中间状态的对境中产生，所以是周遍的。关于感受，一些分别说者认为，在所有心和心所中产生的，是完全断绝了体验对境的自性。由于不承认自证，所以完全放弃了自己体验，而说体验的自性是以接触的影像方式，如实地随顺领受令人愉快、令人不愉快以及与二者相违的对境。因此，感受是接触的因缘。但这也是不合理的，因为感受仅仅是随顺接触，就会导致它缘于接触。心和心所之间是互不缘的，因为会导致缘取本身被破坏。因此，感受是体验的自性，它仅仅将与接触相关的对境的差别，即令人愉快、令人不愉快以及与二者相违的自性作为自己的，也可以说是接触为缘。而且，由于没有自己的作用就不会产生，所以是周遍的。想是，所有人都知道，它是从能够成立遣除他法的名言习气完全成熟中产生的，对自己的对境遣除他境而行。由于遣除他境也存在于所有应缘的对境上，所以是周遍的。作意，按照分别说者的观点，由于一切法都决定为四法一组，所以识不是从其他对境分离而指向其他对境，而仅仅是对自己的对境产生作用而已。按照瑜伽行者的观点，也是由于从所取和能取的种子中产生的识，以增上缘而指向所取显现，因此称为心之作用。这个道理也是在一切处都产生的，所以是周遍的。思也是以善、不善以及与二者相违的方式显现而产生作用，所以不会超出周遍。也有教证说，凡是三者聚合的ེ་是触。触与俱生者，乃是受、心与意识，故诸根无有差别。由此所生之作意亦近处安住，如是等等。又，有部宗认为，随欲等其他遍行，先前所说之那些为何不生起呢？因为所缘确定之故，遍行性便不存在。依彼等之见，随欲即是想要做，若投注于所缘，则其与作意之体性并无差别，故不认为其是如此。因此，对于所思之事物生起欲求即是随欲。然其于不欲及处于二者之间的对境不生起，故非遍行。胜解是特别之胜解，即是名为决定的意义。又，依有部宗之见，于具有犹豫之时，亦于与犹豫相应之心生起，因为其是完全执取与他境相异之相状之故。然其并非如是之体性，因为唯由意识之作用而知名之故。因此，于胜解时，胜解乃是于已除犹豫之决定之事物，如其所是般决定执取，故非遍行。等持，有些认为是唯有专注一境之体性，安住一刹那。然不认为其是如此，因为心具有自之安住一刹那之故。其他则认为，心与心所舍弃于各个所缘分散，将之收摄安住于一境，即是等持。然亦不认为其是如此，因为唯由意识而知名之故。因此，等持乃是于应观察之所缘，唯有于一刹那，二或三等之相续生起，而承许是心专注一境之因。然其于非应观察之所缘，于断绝相续之时不生起，故非遍行。恶慧，依有部宗之见，乃是心之明了显现，即是使所缘清晰，或执取相
English
Because it necessarily arises in any of the pleasant, unpleasant, and intermediate objects, it is all-pervasive. Regarding feeling, some Vaibhashikas think that what arises in all minds and mental factors is the complete cutting off of the characteristic of experiencing objects. Since they do not accept self-awareness, they completely abandon self-experience, and say that the nature of experience is to truly follow and receive the image of contact in the form of pleasant, unpleasant, and objects contrary to both. Therefore, feeling is caused by contact. But this is also unreasonable, because feeling merely follows contact, it would lead to it being dependent on contact. Minds and mental factors do not mutually cognize each other, because it would lead to the destruction of cognition itself. Therefore, feeling is the nature of experience, which only takes the distinctions of objects related to contact, that is, the nature of pleasant, unpleasant, and contrary to both, as its own, and it can also be said to be caused by contact. Moreover, since it does not arise without its own function, it is all-pervasive. Conception is, as everyone knows, it arises from the complete maturation of the verbal habit of being able to establish the elimination of others, and it engages in eliminating other objects from its own object. Since the elimination of other objects also exists in all objects to be cognized, it is all-pervasive. Attention, according to the Vaibhashikas, since all dharmas are determined to be a group of four, consciousness does not separate from other objects and direct itself to other objects, but only acts on its own object. According to the Yogacharas, it is also because the consciousness arising from the seeds of the grasped and the grasper is directed to the appearance of the grasped by the dominant condition, therefore it is called the action of the mind. This reason also arises in all places, so it is all-pervasive. Intention also manifests and acts in the form of good, non-good, and contrary to both, so it does not go beyond being all-pervasive. There is also scriptural evidence that whatever is the gathering of the three
English
E is touch. That which arises together with touch is feeling, mind, and consciousness, so the faculties are not different. From that which arises, attention also abides nearby, and so on. Furthermore, the Vaibhashikas ask, "Why do other pervasive mental factors such as desire, which were previously discussed, not arise?" It is because of the definiteness of the object, so pervasiveness does not exist. According to them, desire is simply the wish to do, and if it is directed towards an object, then its nature is no different from attention, so it is not regarded as such. Therefore, desire is the wish for a contemplated object. However, it does not arise in objects that are undesirable or in between, so it is not pervasive. Adhimoksha (conviction) is a special kind of conviction, which means certainty. Moreover, according to the Vaibhashikas, it also arises in a mind that is associated with doubt in a state of uncertainty, because it is fully grasping a distinct aspect from other objects. However, it is not such a nature, because it is known only by the function of consciousness. Therefore, in adhimoksha, adhimoksha is the definite grasping of a definite object from which doubt has been removed, just as it is, so it is not pervasive. Samadhi (concentration), some think, is the nature of one-pointedness, abiding for a single moment. However, it is not regarded as such, because the mind has its own abiding for a single moment. Others think that samadhi is when the mind and mental factors abandon being scattered on various objects and gather and place them on one object. However, it is not regarded as such either, because it is known only by consciousness. Therefore, samadhi is the cause of one-pointedness of mind only when a continuous stream of one, two, or three moments arises on an object to be examined. However, it does not arise on an object that is not to be examined, in a state devoid of continuity, so it is not pervasive. Dvesha (wrong view), according to the Vaibhashikas, is the clear manifestation of the mind, which is to clarify the object or grasp the characteristics.