English
There is no more conceptualization. Furthermore, the absence of elaboration refers to the complete transcendence of any object of focus and the realm of worldly knowledge, which should be understood. This is because it cannot be indicated by words, nor can it be known by worldly knowledge. Moreover, what is obtained from the aftermath of non-conceptualization should also be examined in terms of five
Tibetan
་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དམིགས་པ་ནི་རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་དེ་དམིགས་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་པ་ནི། འདས་སོགས་དེ་བཞིན་ཕྱི་ལམ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕྱེ་སྔ་མས་ཕྱི་མ་དང་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་ནི། དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། རང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ཡང་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང༌། རྨི་ལམ་དང༌། གཟུགས་བརྙན་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དོན་ནི་དོན་དུ་གྲུབ་ན་ནི། །ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱས་བ་ལ། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་ནི་ངེས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་མེད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ངེས་པར་འདི་ལྟར་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་ཐོབ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དབང་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །མོས་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་དག་འདི་ལྟར་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བསམ་གཏན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ཡང་ངོ། །འདི་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་གྲུབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཞི་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིའོ། །ཆོས་ཀུན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ། །དེ་ལྟར་དོན་དུ་སྣང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་དེ་ལ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་བ་རྟོག་
Chinese
如是，因此，识则成为无所缘之境。是故，此乃无所缘，此之所缘如梦境一般。如过去与未来，彼为所缘，如明镜与三摩地之行境一般，彼以偈颂示之：过去等亦如是，外道等。如是等等，彼亦应如前者观后者之次第。如是，非有之所缘，以其非有所缘之故，乃无所缘也。于彼之所缘，乃于彼之所缘，乃缘于自身之影像也，此乃总括之语。彼亦应如过去、未来、梦境与影像之次第而连结。若义于义中成立，则无分别之智慧不变异。若义之自性存在，则定然无分别之智慧将不复存在。然若彼为无有之自性，则为所欲，如是，则以彼无有之故，成佛亦将不可能。是故，定当如是希求：菩萨得自在，此乃得自在之总括语。以信解力之自在，乃以意念之自在，如是彼无有之地等，如是转变为黄金等之自性，此乃总括之语。禅定者，亦为声闻等他人也。于此，分别成就者，乃胜观成就之总括语。具慧者，乃菩萨也。获得寂静者，乃获得三摩地之义，乃内在之自性也。于诸法作意时，如是显现为义故。如是，无论如何作意经部等诸法之义，则于彼显现为如是如是之相，若作意彼法，乃是佛陀，则将显现为佛陀之义。如是，色与受等亦如是。智慧之流转，分别。
English
Thus, therefore, consciousness becomes an objectless state. Therefore, this is objectless, its object being like a dream. Like the past and the future, that is an object, like a mirror and the realm of Samadhi, that is shown in verses: The past, etc., are also like that, external paths, etc. So on and so forth, it should also be viewed in the order of the former observing the latter. Thus, the object that does not exist, because it does not have an object, is objectless. The object of that is the object of that, which is to focus on one's own image, which is a summary word. That should also be connected in the order of the past, the future, dreams, and images. If meaning is established in meaning, then the wisdom without discrimination will not change. If the nature of meaning exists, then certainly the wisdom without discrimination will cease to exist. But if that is the nature of non-existence, then it is desired, thus, because of that non-existence, even becoming a Buddha will not be possible. Therefore, it must be desired in this way: A Bodhisattva obtains freedom, which is a summary word for obtaining freedom. The freedom of faith is the freedom of thought, so that the non-existent grounds and so on are transformed into the nature of gold and so on, which is a summary word. The meditator is also another, such as a Shravaka. Here, the one who has accomplished discernment is a summary word for the accomplishment of Vipassana. The wise one is a Bodhisattva. The one who has attained peace is the meaning of attaining Samadhi, which is the nature of the inner self. When contemplating all phenomena, it appears as meaning. Thus, however one contemplates the meaning of the scriptures and so on, it will appear as such, and if one contemplates that Dharma as the Buddha, then it will appear as the meaning of the Buddha. Likewise, form and feeling are also the same. The flow of wisdom, discrimination.
Tibetan
མེད་ལ། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་འཇུག་པ་ལ་འདི་ལྟར་དོན་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། དོན་མེད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་གལ་ཏེ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དོན་མེད་པས་ན་རྣམ་རིག་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ན། རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་རིགས་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དོན་འདི་ནི་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་དུ་གོ་སླ་བར་ཕྱེ་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བར་འདོད་ནས་གཞུང་ འདི་དག་གིས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ངར་འཛིན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཤེས་རབ་ལ་གནས་ནས་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ནི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ། བདག་གི་ཤེས་རབ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གནས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་མ་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་མ་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེས་ན་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་འཁོར་བའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མི་གནས་པས་གནས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་
Chinese
没有。因为一切事物都不显现。这指的是，在无分别智慧的运行中，一切事物都不会显现。因此，应当领悟事物是空无的。如果事物是空无的，那么识也将不存在。如何理解呢？为了说明没有识，经文说：因为事物是空无的，所以没有识。这指的是，如果没有可以被认识的事物，那么识也不可能存在，因此应当视其为空无。这个道理作为可认识事物的特征，已经很容易理解地解释清楚了。像这样不分别的智慧，就是般若波罗蜜多。因为般若波罗蜜多是以不住的方式安住的，所以才会有“以不住的方式安住”等等的说法。为了阐明这些的意义，这些论典进行了阐述。那么，如何以不住的方式安住，从而圆满修习一切波罗蜜多呢？经文说：完全舍弃外道我执的处所。这指的是，外道安住在智慧中，变得傲慢，认为“我安住在智慧中”，“我的智慧是这样的”，为了舍弃外道的这种安住的分别念，所以要以智慧不住的方式安住。经文说：以及完全舍弃未见真谛的菩萨的分别念的处所。这指的是，那些未见真谛的菩萨，对于般若波罗蜜多，在没有分别可分别的情况下，却分别说“这是般若波罗蜜多”，因此要以不住的方式，同样不作分别。经文说：以及完全舍弃轮回和涅槃二边的处所。这指的是，就像世间人安住在轮回的边，声闻安住在涅槃的边一样，菩萨不是安住的，因此不住的安住应当如何理解才是合理的呢？经文说：以及完全舍弃仅仅满足于断除烦恼障的处所。这指的是，就像声闻众断除烦恼障
English
There is not. Because all things do not appear. This refers to the fact that in the movement of non-conceptual wisdom, all things do not appear. Therefore, one should understand that things are empty. If things are empty, then consciousness will also not exist. How so? In order to show that there is no consciousness, the text says: Because things are empty, there is no consciousness. This refers to the fact that if there is nothing to be cognized, then consciousness cannot exist either, therefore it should be seen as empty. This principle, as a characteristic of knowable things, has already been explained clearly and easily. Such non-discriminating wisdom is the Prajñāpāramitā. Because the Prajñāpāramitā abides in a non-abiding manner, there will be statements such as "abiding in a non-abiding manner." In order to clarify the meaning of these, these treatises have been expounded. So, how does one abide in a non-abiding manner, thereby perfecting the practice of all pāramitās? The text says: Completely abandoning the place of clinging to the self of the non-Buddhists. This refers to the fact that non-Buddhists abide in wisdom and become arrogant, thinking, "I abide in wisdom," "My wisdom is like this." In order to abandon this discriminating thought of the non-Buddhists' abiding, one should abide in a non-abiding manner with wisdom. The text says: And completely abandoning the place of discriminating thoughts of bodhisattvas who have not seen the truth. This refers to the fact that those bodhisattvas who have not seen the truth, with regard to the Prajñāpāramitā, in the absence of discrimination, discriminate and say, "This is the Prajñāpāramitā." Therefore, in a non-abiding manner, they do not discriminate in the same way. The text says: And completely abandoning the place of the two extremes of saṃsāra and nirvāṇa. This refers to the fact that just as worldly people abide in the extreme of saṃsāra, and śrāvakas abide in the extreme of nirvāṇa, bodhisattvas do not abide. Therefore, how should one understand non-abiding abiding as being reasonable? The text says: And completely abandoning the place of merely being content with abandoning the obscurations of afflictions. This refers to the fact that just as the śrāvakas abandon the obscurations of afflictions