Tibetan
རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་ནི་མི་གོས་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མ་བསྟན་པས་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ བྱེད་དོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་འདུན་པར་བྱས་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དེ། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དེ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ལས་ནི་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དུས་ལ་བབ་པས་དེ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང༌། དངོས་གཞི་དང༌། དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང་པོའོ། །ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་པའོ། །གང་གནས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་དེ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་བསྒྲུབས་ན་གཉི་ག་ཡང་བསྒྲུབ་པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྣམ་པ་ལྔ་ནི་རྣམ་སྤངས་ཤིང༌། །ཡང་དག་དོན་ལ་བཀྲར་འཛིན་མེད། །ཅེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ། །རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཙམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡིན་ན་གཉིད་ལོག་པ་དང༌། ར་རོ་བ་དང༌། བག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།
Chinese
所谓“诸”，是指不被一切障碍所染污，这就是如实性。因此，这个法是不染污的法，这是它的定义。由于没有阐述业的种种差别，因此，应当阐述菩萨们的禅定的作用是什么。其中，依靠禅定，菩萨们修习波罗蜜多。同样，依靠禅定，使众生得以成熟。 以神变等加以期许而进入。同样，以禅定的力量，清净佛土。如果能掌握心，就能随心所欲地将其变成黄金等的性质。同样，以禅定的力量，成办一切佛法，这就是禅定的作用。 现在是阐述殊胜智慧的时候，所以要阐述它。其中，无分别智被认为是殊胜智慧。它有三种：从加行中产生的无分别，即普遍寻求的无分别；正行；以及从其后获得的。其中，以智慧为主导的是第一种殊胜智慧。内在自性的智慧是第二种殊胜智慧。安住的智慧是第三种殊胜智慧。因此，首先，无分别本身是需要证实的，它的实性是果，而普遍寻求是因。作为果的那个也是后来获得的因，因此，如果证实了它，也就等于证实了两者。 因此，首先要阐述无分别智的体性。在这里，体性被称为特征，即： 菩萨之智， 无分别之体性， 五种相皆断除， 于真实义无执著。 应当这样理解。如果仅仅是没有作意这五种相，就是无分别智，那么睡眠、醉酒、放逸等也都会变成无分别智了。
English
That which is called "all" means that which is not stained by all obscurations, and that is Suchness. Therefore, that Dharma is the Dharma of non-staining, which is its definition. Since the various distinctions of actions have not been shown, therefore, what the actions of the samādhis of the Bodhisattvas are should be shown. Therein, relying correctly on samādhi, the Bodhisattvas meditate on the pāramitās. Similarly, relying correctly on that, they bring sentient beings to complete maturity. Having desired with magical powers and so forth, they enter. Similarly, by the power of that, they completely purify the Buddha-fields. If one gains mastery over the mind, then just as one desires, one makes it into the nature of gold and so forth. Similarly, by the power of that, one accomplishes all the Buddha-dharmas, and those are its actions. Since the time has come to speak of higher knowledge, it is spoken of. Therein, non-conceptual wisdom is considered higher knowledge. That also has three aspects: the non-conceptual that arises from application, namely, the non-conceptual of thorough search; the main body; and that which is obtained from its aftermath. Therein, that which is dominated by wisdom is the first higher knowledge. The wisdom of inner self-nature is the second higher knowledge. The wisdom in which one abides is the third higher knowledge. Therein, for the time being, non-conceptuality itself is what is to be accomplished, so its reality is the fruit, and thorough search is what has become the cause. Since that which has become the fruit is also what has become the cause that is obtained afterward, if that is accomplished, then it will be as if both have been accomplished. Therefore, first, for the time being, the essence of non-conceptual wisdom should be spoken of. Here, that essence itself is called a characteristic, namely: The knowledge of Bodhisattvas, The essence of non-conceptuality, The five aspects are completely abandoned, And there is no grasping at the true meaning. It should be applied in this way. If merely the absence of attention to the five aspects is itself non-conceptual wisdom, then falling asleep, being drunk, being heedless, and so forth would also become non-conceptual wisdom.
Tibetan
།ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ས་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འདོད་ན། དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཐོབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་གང་དུ་སེམས་དང་སེམས་ ལས་བྱུང་བ་མི་འཇུག་པ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འདོད་ན་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་ན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཟུགས་བེམས་པོ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བེམས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་གང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པར་ཞུགས་པ་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་འདི་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་གལ་ཏེ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་འདིའོ་ཞེས་དེ་འོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དོན་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་ཡང་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ནས་གནས་གང་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་གནས་ནི་སེམས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེའི་གནས་སེམས་ཡིན་ན་སེམས་ནི་སེམས་པར་བྱེད་པས་ན་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་གནས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །ཡང་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ནི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་གཉི་ག་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་གནས་ནི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་མི་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དེའི་གནས་སེམས་ཀྱི་འཕེན་པའི་གནས་སྐབས་ལས་དེ་འབྱུང་བར་གྱུར་པས་ན་དེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས
Chinese
又，如果认为超越了有分别和有伺察之地的就是无分别，那么，因此，第二禅等一切也都要成为无分别的过失。如果那样，世间人也要获得无分别的过失。或者，如果认为凡是心和心所不生起，灭尽想和受等的状态是无分别，那它就不能成为智慧，因为在灭尽定等的时候没有心。或者，如果认为识如色法的体性一样，那么，因此，就像色法是物质一样，识也要成为物质。或者，如果凡是趋入明现执取真如义的，那就是无分别，那它本身就要成为分别，因为了知“这是真如”的缘故。如果以完全舍弃了这五种状态的智慧趋入真如义，那么就不会明现执取“这就是真如义”。像那样，无分别智慧的特征不是缘真如义，而是像眼识一样不是多样的自性，这是总结语。这些意义本身也显示了第一个偈颂。如是，在显示了自性之后，将要显示在何处产生。如是所显示的智慧，它的处所是心。如果它的处所是心，那么心是思维之义，因此称为心，所以趋入心的处所就不应称为无分别。又，如果无心，那就要获得非为识的过失。为了遣除这两种过失，宣说了偈颂：“菩萨之识，无分别之处。”等，它的处所不是心，因为不思维义的缘故。也不是无心，因为它的处所是从心的引发状态中产生的，所以它是心的因。
English
Furthermore, if it is thought that what transcends the realm of conceptualization and analysis is non-conceptual, then, consequently, all of the second dhyana and so forth would also be subject to the fault of being non-conceptual. If that were the case, then worldly beings would also be subject to the fault of attaining non-conceptualization. Alternatively, if it is thought that the state in which mind and mental factors do not arise, such as the cessation of perception and feeling, is non-conceptual, then it would not become wisdom itself, because there is no mind during the time of cessation samapatti and so forth. Alternatively, if it is thought that consciousness is like the nature of form, then, consequently, just as form is material, consciousness would also become material. Alternatively, if whatever engages in clearly grasping the meaning of suchness is non-conceptual, then that itself would become conceptual, because it cognizes, "This is suchness." If wisdom, having completely abandoned these five aspects, were to engage in the meaning of suchness, then it would not clearly grasp, "This is the meaning of suchness." Like that, the characteristic of non-conceptual wisdom is not to focus on the meaning of suchness, but it is not of a diverse nature like eye consciousness, this is the concluding statement. These meanings themselves also indicate the first verse. Thus, having shown the essence, we shall show where it will arise. The place of that wisdom thus shown is the mind. If its place is the mind, then the mind is called mind because it is what thinks, so it is not reasonable to call entering the place of mind non-conceptual. Furthermore, if there is no mind, then the fault of attaining non-consciousness would occur. In order to eliminate these two faults, the verse was spoken: "The knowledge of Bodhisattvas, the place of non-conceptualization," and so forth. Its place is not the mind, because it does not think of meaning. Nor is it without mind, because its place arises from the state of the mind's projection, so it is from the cause of the mind.