Tibetan
པའི་ཡིད་ཀྱིས། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རང་གི་ས་པ་རྣམས་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི། ཁམས་ གསུམ་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང༌། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་གོ་རིམས་སུ་བླགས་ཤེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བཞི་དང་གནས་བཞིན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡང་སྣ་མ་ནི་ཕྱིན་མའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མྱོང་ངོ༌། །ཇི་ལྟར་ཚོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང༌། མྱོང་བ་དང༌། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང༌། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང༌། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་གོ་རིམས་སུ་བླགས་ཤེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཕན་ཚུན་དུ་བལྟའོ། །བལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ཏུ་སྨྲའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲུས་དང་བྱུང་བ་དང༌། ཕྲེང་བ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཟང་བ་དང་བཏུང་བ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མལ་དང་གདིང་བ་དང༌། བུད་མེད་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དོ། །ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ནང་གི་ཁམས་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཕྱིའི་ཁམས་རྣམས་གོ་རིམས་སུ་བླགས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་སོ། །ཁམས་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་འང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཕུང་པོའི་དོན་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། འདས་པའམ། མ་འོངས་པའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། ནང་གིའམ། ཕྱིའིའམ། རགས་པའམ། ཕྲ་བའམ། ངན་པའམ། གྱ་ནོམ་པའམ། རྒྱང་རིང་བ་གང་ཡིན་པའམ། ཐག་ཉེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་སྤུངས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་ བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུའང་དེ་བཞིན་ཏེ། ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ། །ཡང་སྡུག་བསྔལ
Chinese
以无色界的意，也知晓行于自地的无色法，以及无漏之法。以无漏的意，也知晓行于三界之法，以及无漏之法。为何诸蕴次第安立？乃为识之处所之故，即识之四处与处性与识。又鼻为已行的所依之故，如其是色那般领受。如何感受那般作意，如何作意那般思，如何思那般识，于此于此亲近而行。又为遍染与净之故，何处遍染与净与领受与取相与现行，以何遍染与净，何者遍染与净，蕴之次第开示即如是。为何诸界次第安立？乃为随顺世间言说之故。何为随顺世间言说？于彼最初唯互看，依于看而普说，其后沐浴与发生与花鬘受用，其后善与饮用遍受用，其后卧具与坐垫与女人遍受用，于一切皆为分别者意之界。以内界为因，而外境诸界次第安立，其后为识之诸界。如诸界之次第，生处之次第亦如是。蕴之义为何？任何是色，无论是过去，未来，现在，内，外，粗，细，劣，胜，远，近，彼一切聚集而堆积之故，名色蕴。乃至识蕴亦如是，如财物之堆积。又痛苦。
English
With the mind of the formless realm, one also knows the formless dharmas that operate in one's own realm, as well as the unpolluted dharmas. With the unpolluted mind, one also knows the dharmas that operate in the three realms, as well as the unpolluted dharmas. Why are the skandhas arranged in order? It is because of the very place of consciousness, namely the four places of consciousness, the nature of the place, and consciousness. Moreover, the nose is the basis of what has been done, so one experiences it as it is in form. Just as one feels, so one perceives. Just as one perceives, so one thinks. Just as one thinks, so one becomes conscious, and one goes near to this and that. Moreover, it is for the sake of complete defilement and purification. Where there is complete defilement and purification, and experience, and taking of signs, and manifestation, by what is there complete defilement and purification, and what is completely defiled and purified. The order of the skandhas is shown in this way. Why are the realms arranged in order? It is because they are in accordance with worldly speech. What is in accordance with worldly speech? In that, at first, they only look at each other. Relying on looking, they speak universally. After that, they enjoy bathing and arising and garlands. After that, they fully enjoy good things and drinks. After that, they fully enjoy beds and cushions and women. In all, the realm of mind is the one that distinguishes. Having made the inner realms the cause, the outer realms are arranged in order. After that, the realms of consciousness. Just as the order of the realms is, so is the order of the sense bases. What is the meaning of skandha? Whatever is form, whether it is past, future, present, internal, external, coarse, subtle, inferior, superior, far, near, all of that is gathered together and piled up, therefore it is called the skandha of form. It is the same up to the skandha of consciousness, like a pile of wealth. Also, suffering.
Tibetan
་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཤིང་གི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་ཁྱེར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྲག་ཁུར་ཁྱེར་བ་བཞིན་ནོ། །ཁམས་ཀྱི་དོན་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་དོན་ཏོ། །ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་འཛིན་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་དབུ་བ་རྔོས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་ཉིད་དང༌། གཙང་བ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། རོ་བྲོ་བ་ཆུང་བ་ཉིད་དང༌། མི་བརྟན་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྡོམ་དུ་ན། རྫས་ཡོད་ཤེས་བྱ་བ་གཟུགས་ཅན་སོགས། ཟག་བཅས་བྱུང་ལ་སོགས་པ་དང༌། །འདས་དང་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། ཇི་ལྟར་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན། རྫས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད་པ་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །བདག་ལ་རྫས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བརྟག་གོ །ཇི་ལྟར་ན་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན། བཏགས་པའི་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད་པ་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བཏགས་པའི་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཏགས་པའི་ཡོད་པའོ། །བདག་ལ་བཏགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་བརྟག་གོ །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོ
Chinese
仅仅是为了极其广大的自性，如所说：“这个巨大的痛苦之蕴将会产生。”就像木头的堆积一样。又是为了背负一切烦恼的重担，就像肩负重担一样。什么是界（梵文：dhātu，天城体：धातु，罗马转写：dhātu，字面意思：界）的意义呢？是一切法的种子的意义。又是执持自性的意义。又是执持果和因的事物的意义。又是总摄执持一切法的相的意义。什么是处（梵文：āyatana，天城体：आयतन，罗马转写：āyatana，字面意思：处）的意义呢？是识产生的门之意义。色就像水泡凝结一样。受就像水上的水泡一样。想就像阳焰一样。行就像芭蕉树的树干一样。识就像幻术一样。对于所说的那些，为什么说色就像水泡凝结一样，直到识就像幻术一样呢？因为无我，因为不净，因为味道微小，因为不稳固且没有精华。蕴、界、处的详细区分是什么呢？总而言之：实有是所知，如色等，有漏生等，过去和因等。如何、多少、为了什么？蕴、界、处，如何是实有的呢？实有的有多少呢？为了什么而认为是实有的呢？说是根的行境，并且不依赖于其他，是实有的。一切都是实有的。为了断除对我的实有显现的执着，而认为是实有的。如何是假立的实有呢？假立的实有多少呢？为了什么而认为是假立的实有呢？说是根的行境，并且依赖于其他，是假立的实有。一切都是假立的实有。为了断除对我的假立显现的执着，而认为是假立的实有。如何是世俗谛的实有呢？世俗谛的实有多少呢？为了什么而认为是世俗谛的实有呢？成为一切烦恼的所缘境，是世俗谛的实有。
English
It is solely for the sake of the nature of being extremely vast. As it is said, "This great heap of suffering will arise." It is like a pile of wood. Also, it is for the sake of carrying the burden of all defilements, just like carrying a burden on the shoulders. What is the meaning of dhātu (element)? It is the meaning of the seed of all dharmas. Also, it is the meaning of holding one's own nature. Also, it is the meaning of holding the entities of cause and effect. Also, it is the meaning of holding together all aspects of dharmas. What is the meaning of āyatana (source)? It is the meaning of the gate of the arising of consciousness. Form is like a solidified bubble. Feeling is like a bubble on water. Perception is like a mirage. Formations are like the trunk of a banana tree. Consciousness is like an illusion. Regarding what was said, why is it said that form is like a solidified bubble, up to consciousness is like an illusion? It is because of selflessness, because of impurity, because of having little taste, because of being unstable and without essence. What is the detailed distinction between the skandhas, dhātus, and āyatanas? In summary: Real existence is what is knowable, such as form, etc., contaminated arising, etc., past and conditions, etc. How, how many, and why? How are the skandhas, dhātus, and āyatanas real? How many are real? Why are they considered real? Saying that it is the domain of the senses, and not relying on anything else, is real existence. Everything is real existence. In order to abandon the attachment to the appearance of self as real, it is considered real. How is it nominally existent? How many are nominally existent? Why is it considered nominally existent? Saying that it is the domain of the senses, and relying on something else, is nominal existence. Everything is nominal existence. In order to abandon the attachment to the appearance of self as nominal, it is considered nominally existent. How is it conventionally existent? How many are conventionally existent? Why is it considered conventionally existent? The object of becoming all defilements is conventional existence.