Tibetan
་དུ་ཡོད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། མིག་གི་ཡུལ་ནི་བསྟན་དུ་ཡོད་པའོ། །ལྷག་མའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དག་གོ །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །བདག་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཡིན། བསྟན་དུ་མེད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་དུ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པར་བལྟའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྟན་དུ་མེད་པ་དག་གོ །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །བདག་མིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་གང་ཡི་པ་དེ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པར་བལྟ་སྟེ། རིགས་དང༌། ཉེ་བར་བསགས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པས་ ཀྱང་ངོ༌། །དེ་ལ་རིགས་ནི་གང་ཕན་ཚུན་དུ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང༌། བསྒྲིབ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་བསགས་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་གོང་བུར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པ་ནི་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་མ་བསྒྱུར་བའི་གཟུགས་སོ། །ཡང་རབ་ཏུ་འཁྲུག་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དག་གོ །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །བདག་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན། ཐོགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོགས་པ་མེད་པ་དག་གོ །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །བདག་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཟག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དང༌། ཟག་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང༌། ཟག་པས་བཅིངས་པ་དང༌། ཟག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང༌། ཟག་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང༌། ཟག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང༌། ཁམས་བཅྭ་ལྔ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང༌། ཁམས་གསུམ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །བདག་ཟག་པ་དང་བཅས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པར་བལྟའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང༌། ཁམས་གསུམ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་ཟག་པ་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཐབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། འཐབ་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་འཐབ་པ་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་གང་ ལ་བརྟེན་ནས། མཚོན་ཆ་ལེན་པ་དང༌། ཆད་པས་གཅོད་པ་དང༌། འཐབ་རྩོད་དང༌། མཚང་འབྲུ་བ་དང༌། རྩོད་པ་དང༌། འགྱེད་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དེའི་བདག་ཉིད་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་པ་དང༌། དེས་བཅིངས་པ་དང༌། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང༌། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང༌། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འཐབ་པ་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་སྙེད་པ་འཐབ་པ་དང་བཅས་པའང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་འཐབ་པ་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཐབ་པ་མེད་པ་ཡིན། འཐབ་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་འཐབ་པ་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འཐབ་པ་དང༌། བཅས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་འཐབ་པ་མེད་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ཇི་སྙེད་པར་འཐབ་པ་མེད་པའང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་འཐབ་པ་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ཡིན། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པར་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས། ཡང་སྲིད་པའི་ལུས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་པ་དང༌། དེས་བཅིངས་པ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང༌། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང༌། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པར་བལྟའོ། །འཐབ་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་སྙེད་པར་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ཡང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་ཟང་ཟིང་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡིན། ཟང་ཟིང་མེད་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་ཟང་ཟིང་མེད་པར་བརྟག་ཅེ་ན། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །འཐབ་པ་མེད་པ་ཇི་སྙེད་པར་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་ཟང་ཟིང་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞིན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཞེན་པ་རྟེན་པ་ཡིན། ཞེན་པ་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་དུ་ཞིག །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན་པ
Chinese
如果观察什么是可见的呢？眼睛的对境是可见的。其余的详细分类就像有色物一样。一切都是可见的。或者根据情况组合。为了舍弃我执对眼睛对境的执着。怎样是不可见的呢？什么是不可见的呢？为什么观察什么是不可见的呢？与可见的相反的就是被视为不可见的。一切都是不可见的。或者根据情况组合。为了舍弃我执对非眼睛对境的执着。怎样是有障碍的呢？什么是有障碍的呢？为什么观察什么是有障碍的呢？凡是可见的就是有障碍的。又以三种方式观察为有障碍的：种类、积聚和未完全净化。其中，种类是指互相遮蔽和被遮蔽的。其中，积聚是指从极微尘变成团块。其中，未完全净化是指未被禅定力转化的色。又是极度扰乱之基础的处所，因此是有障碍的。一切都是有障碍的。或者根据情况组合。为了舍弃我执对并非完全融入我的执着。怎样是无障碍的呢？什么是无障碍的呢？为什么观察什么是无障碍的呢？与有障碍的相反的就是无障碍的。一切都是无障碍的。或者根据情况组合。为了舍弃我执对完全融入我的执着。怎样是有漏的呢？什么是有漏的呢？为什么观察什么是有漏的呢？因为是有漏的自性，与有漏相关联，被有漏束缚，随顺有漏，与有漏一致，从有漏的因产生，所以被视为有漏的。五取蕴、十五界、十处、三界、二处的方面都是有漏的。为了舍弃我执对有漏的执
English
If one examines what is visible, what is it? The object of the eye is visible. The remaining detailed classifications are like those of form. Everything is visible. Or combine them as appropriate. This is to abandon the attachment to the object of the eye as self. How is it invisible? What is invisible? Why examine what is invisible? What is the opposite of visible is regarded as invisible. Everything is invisible. Or combine them as appropriate. This is to abandon the attachment to non-objects of the eye as self. How is it obstructive? What is obstructive? Why examine what is obstructive? Whatever is visible is also obstructive. Furthermore, it is regarded as obstructive in three ways: by type, by accumulation, and by not being completely purified. Of these, type refers to what mutually obscures and is obscured. Of these, accumulation refers to what has become a mass from minute particles. Of these, not being completely purified refers to form that has not been transformed by the power of meditative absorption. Furthermore, it is obstructive because it is the basis for extreme disturbance. Everything is obstructive. Or combine them as appropriate. This is to abandon the attachment to not being completely absorbed into self. How is it unobstructed? What is unobstructed? Why examine what is unobstructed? What is the opposite of obstructive is unobstructed. Everything is unobstructed. Or combine them as appropriate. This is to abandon the attachment to being completely absorbed into self. How is it with outflows? What is with outflows? Why examine what is with outflows? Because it is the nature of outflows, related to outflows, bound by outflows, following outflows, in accordance with outflows, and arising from the cause of outflows, it is regarded as with outflows. The five aggregates of grasping, the fifteen realms, the ten sense bases, the three realms, and the aspects of the two sense bases are all with outflows. This is to abandon the attachment to with outflows as self.
Chinese
又如何是无漏？无漏者有几种？为何观察无漏？当观与有漏相违者为无漏。不摄取的五蕴，以及三界和二处的一部分。为了舍弃我执著于远离诸漏。又如何是有诤？有诤者有几种？为何观察有诤？依赖贪欲、嗔恚、愚痴的自性，拿起武器，以刑罚断除，争斗，揭短，争论，赌博等产生，是它的自性，与它相关联，被它束缚，随顺它，与它一致，从它的因产生的缘故，当观为有诤。有多少有漏，就有多少有诤。为了舍弃我执著于具有诤讼。又如何是无诤？无诤者有几种？为何观察无诤？与有诤相违者即是无诤。有多少无漏，就有多少无诤。为了舍弃我执著于远离诤讼。又如何是杂染？杂染者有几种？为何观察杂染？依赖贪欲、嗔恚、愚痴的自性，特别执着于轮回之身，是它的自性，与它相关联，被它束缚，随顺它，与它一致，从它的因产生的缘故，当观为杂染。有多少有诤，就有多少杂染。为了舍弃我执著于具有杂染。又如何是无杂染？无杂染者有几种？为何观察无杂染？与杂染相违者即是无杂染。有多少无诤，就有多少无杂染。为了舍弃我执著于远离杂染。又如何是所依执著？所依执著者有几种？为何
English
Furthermore, how is it without outflows? How many are those without outflows? Why examine what is without outflows? One should regard as without outflows that which is the opposite of what has outflows. The five aggregates that are not appropriated, as well as the three realms and a portion of the two sources. It is to abandon the attachment of manifestly clinging to the self as being separate from outflows. Furthermore, how is it with strife? How many are those with strife? Why examine what is with strife? Depending on the nature of desire, hatred, and ignorance, taking up weapons, cutting with punishments, fighting, exposing faults, arguing, gambling, etc., arise; it is its nature, it is related to it, bound by it, follows it, is in accordance with it, and arises from its cause, therefore it should be regarded as with strife. As many as are with outflows, so many are also with strife. It is to abandon the attachment of manifestly clinging to the self as possessing strife. Furthermore, how is it without strife? How many are those without strife? Why examine what is without strife? That which is the opposite of strife and what is with it is without strife. As many as are without outflows, so many are also without strife. It is to abandon the attachment of manifestly clinging to the self as being separate from strife. Furthermore, how is it with entanglement? How many are those with entanglement? Why examine what is with entanglement? Depending on the nature of desire, hatred, and ignorance, particularly clinging to the body of rebirth, it is its nature, it is related to it, bound by it, follows it, is in accordance with it, and arises from its cause, therefore it should be regarded as with entanglement. As many as are with strife, so many are also with entanglement. It is to abandon the attachment of manifestly clinging to the self as possessing entanglement. Furthermore, how is it without entanglement? How many are those without entanglement? Why examine what is without entanglement? That which is the opposite of entanglement is without entanglement. As many as are without strife, so many are also without entanglement. It is to abandon the attachment of manifestly clinging to the self as being separate from entanglement. Furthermore, how is it dependent on clinging? How many are those dependent on clinging? Why