Tibetan
༌། དེ་གཉི་གའི་ཆར་གཏོགས་པའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་ཤེ་ན། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཐར་གཏོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆར་གཏོགས་པའོ། །གཞན་གྱི་དབང་དེ་ཉིད་ནི་དེ་གཉི་གའི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དོན་འདི་ལ་དཔེ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དཔེ་ནི་ས་ཁོང་ན་གསེར་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ས་ཁོང་ན་གསེར་ཡོད་པ་ལ་ནི་སའི་ ཁམས་དང་ས་དང་གསེར་དང་གསུམ་དམིགས་སོ། །དེ་ལ་སའི་ཁམས་ལ་ནི་མེད་པའི་ས་དམིགས་ལ། ཡོད་པའི་གསེར་ནི་མི་དམིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་མེས་རེག་ནས་ནི་མི་སྣང་ལ་གསེར་ནི་སྣང་ངོ༌། །སའི་ཁམས་ནི་སར་སྣང་བ་ལ་ལོག་པར་སྣང་ངོ༌། །གསེར་དུ་སྣང་བ་ན་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ༌། །དེ་བས་ན་སའི་ཁམས་ནི་གཉི་གའི་ཆར་གཏོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་མ་རེག་པ་ན། རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་གི །ཡང་དག་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ནི་མི་སྣང་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་རེག་པ་ན། རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་གི །ལོག་པར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ནི་མི་སྣང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་གཉི་གའི་ཆར་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ས་ཁོང་ན་གསེར་ཡོད་པ་ལ་སའི་ཁམས་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལ་ལར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་གོ་ཞེས་བསྟན། ལ་ལར་ནི་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བསྟན། ལ་ལར་ནི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་རྟག་པ་ཞེས་བསྟན་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆས་རྟག་པའོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆས་མི་རྟག་པའོ། །གཉི་གའི་ཆས་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་འདི་ལས་དགོངས་ནས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། བདག་དང་བདག་མེད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། འགགས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་གཟོད་མ་ནས་མ་ཞི་བ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་ མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ལྡེམ་པོ་དག་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྟན་པ་བཞིན་དུ། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཡིན་པ་དག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཡོད་མིན་ཞིང༌། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དུ་མར་སྣང༌། །དེ་བཞིན་ཆོས་དང་ཆོས་མེད་པ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་དུ་བསྟན། །ཆ་རེས་དེ་དག་མེད་པ་དང༌། །ཡོད་པ་ཞེས་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན། །གཉི་གའི་ཆས་ནི་ཡོད་མིན་ཞིང༌། །མེད་པའང་མིན་ཞེས་བརྗོད་པ་མཛད། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་མེད། །དེ་ཕྱིར་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་མཛད། །གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྣང་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་མཛད། །རང་དང་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། །རང་གི་དངོས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །གཟུང་བ་བཞིན་དུ་དེ་མེད་ཕྱིར། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དུ་བཞེད་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཡིས། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བརྟེན་བྱས་ཏེ། །སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་གཟོད་ཞི་དང༌། །རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པར་གྲུབ། །ཡང་དགོངས་པ་བཞིན་དང་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ད་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་མང་གི་མཚན་བཟུང་བས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདེ་བ་ཅད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ལ་སྦྱིན་པ་བསྔགས་ལ། དེ་ཉིད་ལ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པའང་གསུངས་པ་དང༌། སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ བསྒོམ་པ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ། འདི་ནི་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཡང་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་སྟེ། གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་གང་ཟག་དང་ཚོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ལྡན་པོར་དགོངས་པ་ནི་གང་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གསུམ་པོ་དག་སྟོན་པའོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། གང་དུ་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གཉེན་པོ་བསྟན་པའོ། །བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་གང་དུ་སྒྲས་དོན་གཞན་དུ་བརྗོད་ལ། དོན་ཉིད་གཞན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས། །ཉོན་མོངས་ཀུན་ནས་རབ་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འཆད་པར་འདོད་པས་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང༌། བཤད་ཟིན་པའི་དོན་བསྟན་པས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་སྟེ་དེ་དག་ཉིད་ལས་དེ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ལྟ་དང་བཅས་པ་ལས། །དེ་དག་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མེད་ལ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ན་ཡོད་ན། དེ་ཁོ་ན་མ་མཐོང་བ་དང་མཐོང་བས་དུས་གཅིག་ཏུ་དེ་གཉི་ག་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མི་དམིགས་པའམ་དམིགས་པའོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་
Chinese
因此，世尊所说的“属于两者”，是基于什么意图而说的呢？依赖于他性的自性中，存在遍计所执的自性，这是属于完全染污的。存在圆成实的自性，这是属于完全清净的。依赖于他性本身，是属于两者的。基于此意而说的。这个道理有什么例子呢？例子就是地里有金子。例如，地里有金子，可以区分土的界、土和金子这三者。其中，对于土的界来说，可以区分没有金子的土，而不能区分存在的金子。就像这样，用火烧之后，土就不显现，而金子则显现。土的界显现为土时，是颠倒显现。显现为金子时，则是如实显现。因此，土的界是属于两者的。同样，对于识，如果没有不分别的智慧之火触及，那么识就显现为不真实的遍计所执的自性，而不显现为真实的圆成实的自性。如果识被不分别的智慧之火触及，那么识就显现为真实的圆成实的自性，而不显现为虚假的遍计所执的自性。因此，以不真实的遍计所执的识，依赖于他性的自性，这是属于两者的，就像地里有金子，土的界一样。世尊在有些地方说“一切法是常”，在有些地方说“是无常”，在有些地方说“既不是常也不是无常”，是基于什么意图而说“是常”的呢？依赖于他性的自性中，圆成实的部分是常。遍计所执的自性的部分是无常。基于两者都不是常也不是无常而说的。就像常与无常二者不二一样，快乐和痛苦也是不二的，善和不善也是不二的，空和不空也是不二的，有我和无我也是不二的，寂静和不寂静也是不二的。
English
Therefore, based on what intention did the Blessed One say "belonging to both"? In the nature of dependence on others, there is the nature of complete imputation, which belongs to complete defilement. The nature of perfect accomplishment exists, which belongs to complete purification. Dependence on others itself belongs to both. It was said based on this intention. What example is there for this meaning? The example is that there is gold in the ground. For example, when there is gold in the ground, the element of earth, earth, and gold can be distinguished. Among them, for the element of earth, the earth without gold can be distinguished, but the existing gold cannot be distinguished. In this way, after being burned by fire, the earth does not appear, but the gold appears. When the element of earth appears as earth, it appears reversed. When it appears as gold, it appears as it is. Therefore, the element of earth belongs to both. Similarly, for consciousness, if it is not touched by the fire of non-discriminating wisdom, then consciousness appears as the unreal, completely imputed nature, and does not appear as the real, perfectly accomplished nature. If consciousness is touched by the fire of non-discriminating wisdom, then consciousness appears as the real, perfectly accomplished nature, and does not appear as the false, completely imputed nature. Therefore, with the unreal, completely imputed consciousness, the nature of dependence on others belongs to both, just like the element of earth when there is gold in the ground. In some places, the Blessed One said, "All dharmas are permanent," in some places he said, "are impermanent," and in some places he said, "are neither permanent nor impermanent." Based on what intention did he say "are permanent"? In the nature of dependence on others, the part of perfect accomplishment is permanent. The part of the nature of complete imputation is impermanent. It was said based on the fact that neither is permanent nor impermanent. Just as permanence and impermanence are not two, happiness and suffering are also not two, good and non-good are also not two, emptiness and non-emptiness are also not two, self and non-self are also not two, peace and non-peace are also not two.
Chinese
二者无别，本体有与本体无二者无别，生与不生二者无别，灭与不灭二者无别，本来寂静与本来不寂静二者无别，自性涅槃与自性不涅槃二者无别，轮回与涅槃等也二者无别。如是等等的种种差别，如同安立常与无常等名相一样，应当领会诸佛薄伽梵的一切隐义都是三种自性。此处以偈颂说：诸法如何非有，如何显现多种形象，如是法与非法，开示为无二之义。有时说彼等无，有时又极力说有，说二者的体性非有，也未曾说为无。如何显现，即如何非有，因此说为无。因为如是显现，因此说为有。因为无自与无自性，因为不住于自之实事，因为如所执著般彼不存在，故认为无自性。以无自性，后后依仗前前，成就无生无灭、本来寂静，以及自性涅槃。又应以如义而解和隐义而解这四种方式来领会佛陀的一切言教。以平等性而解是这样的，例如：现在，于彼时彼刻，如来应供正等觉即已成为能仁。以异时而解是这样的，例如：执持如来宝髻之名号，必定证得无上正等菩提，以及仅仅发愿就能转生到安乐世界等等，如是所说。以异义而解是这样的，例如：如果承侍供养恒河沙数般的佛陀，就能领会大乘佛法的意义，如是所说。以补特伽罗的意乐而解是
English
are inseparable; intrinsic existence and intrinsic non-existence are inseparable; arising and non-arising are inseparable; cessation and non-cessation are inseparable; primordially pacified and primordially non-pacified are inseparable; naturally in nirvāṇa and naturally not in nirvāṇa are inseparable; and even saṃsāra and nirvāṇa are inseparable. All the hidden meanings of the buddhas, the bhagavāns, with their various distinctions such as these, should be understood as the three intrinsic natures, just as the categories of permanence and impermanence and so forth are established. Here, in verse: How are all dharmas non-existent, and how do they appear in many forms? Likewise, dharma and non-dharma are taught as being of one meaning, without duality. Sometimes they are thoroughly taught as being non-existent, and sometimes as existent. The nature of both is not existent, and he taught that it is not non-existent either. Just as it appears, so it is non-existent; therefore, he taught that it is non-existent. Since it appears in that way, therefore, he taught that it is existent. Since there is no self and no self-nature, since it does not abide in its own entity, and since it is not there as it is apprehended, it is regarded as being without intrinsic nature. Through the absence of intrinsic nature, by relying on each subsequent one, the unborn, the unceasing, the primordially pacified, and the naturally in nirvāṇa are accomplished. Furthermore, all the words of the Buddha should be understood through the four ways of understanding: according to the meaning, and hiddenly. Understanding according to equality is like this: “Now, at that time, at that moment, the tathāgata, arhat, perfectly complete buddha became the seer.” Understanding according to a different time is like this: “By holding the name of the tathāgata Ratnakara, one will definitely become certain to attain unsurpassable, perfectly complete enlightenment,” and “Just by making aspirations, one will be born in the happy realm,” and so forth, as it is said. Understanding according to a different meaning is like this: “If one serves and honors as many buddhas as there are grains of sand in the Ganges River, one will understand the meaning of the dharma of the Great Vehicle,” as it is said. Understanding according to the intention of the individual is
Chinese
如是观待，对某些人赞扬布施，也说了对那人不是赞扬，如布施一样，某些戒律和禅定也是如此。此是四种密意。又是四种隐晦密意，对所依隐晦密意是这样，声闻乘或大乘中，对补特伽罗和法的自性与差别，以世俗谛的方式宣说。对体性隐晦密意是，在何处宣说法的体性，从而显示三种自性。对对治隐晦密意是，在何处宣说八万四千种行门对治。对转变隐晦密意是，在何处以语词表达其他意义，而意义本身显示其他，此处偈颂说：无有实义知为实，于颠倒极安住，烦恼一切极烦恼，将获得殊胜菩提。欲讲说大乘法者，若作归纳，当以三种方式宣说，即宣说缘起，宣说缘起之法们的体性，以及以宣说已说之义而宣说。其中，宣说缘起是，诸法从言说的习气产生，如是彼等即是从彼等，如是所说一般，异熟和趣入的识，以互相成为因缘而生起之故。趣入的识之体性的法，彼等是具有因和见的识之自性。彼等也是处之体性，遍计之体性，和法性之体性。此是显示三种自性的体性，如是所说：从因见及具有者，彼等当知三种性。彼等之体性如何宣说呢？于依他起的体性上，遍计的体性是没有的，圆成实的体性在那里是有的话，仅是不见和见，同时那二者存在和不存在，不可得或可得。于依他起的自性上，遍计无有和圆成实