Tibetan
པར་དགོད་པར་བྱེད་ཀྱི་མ་འོས་པར་དགོད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཚོགས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཚིག་བརྗོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་ཤིན་ཏུ་གཅུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཡང་ཚིག་མི་སྙན་པ་རྗོད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་བཟོད་པའི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་བྱས་པ་དག་ལ་ཡང་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་བ་ཡིན་པས། གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྲོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཚིག་ངན་པ་སྨྲ་བར་མི་བྱེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མཚང་སྒྲོགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྲོ་བ་ལ་སླར་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་ཞིང་བརྡེགས་ཀྱང་སླར་བརྡེག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན་དག་གི་ལུས་དང་ངག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྟིངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡེགས་ཤིང་སྤྱོས་ཀྱང་ངོ༌། །དེའི་ རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆོས་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་གནོད་པ་བྱེད་པར་བརྟགས་ནས་བཟོད་པ་ལ་མང་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སེམས་བརྟན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔར་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་བྱས་པའི་དུས་སུ་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པས་བཟོད་པས་བཟོད་པ་བསྟན་པས་མི་རྒོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨས་པ། བརྟན་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ནི་ཁྱིམ་པར་གྱུར་ཅིང་དེ་ལྟ་བུར་གནས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དྲི་མའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་བཅུ་བཞི་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲི་མའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཚིག་ནི་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང༌། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང༌། འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དང༌། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའོ། །གནས་བཞིས་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདུན་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། འཇིགས་པ་དང༌། གཏི་མུག་གོ །ལོངས་སྤྱོད་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ན་དྲུག་སྟེ། །ཆང་དང་བཅོས་པའི་ཆང་དང་མྱོས་པར་འགྱུར་པ་བག་མེད་པའི་གནས་ལ་ཆགས་པ་དང༌། དུས་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང༌། ལྟད་མོ་དང་འདུས་པ་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་དང༌། རྒྱན་པོ་དང་ཤོ་འགྱེད་པ་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་དང༌། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་ཀུ
Chinese
不应嘲笑之处不应嘲笑。所谓不应说不合时宜之语，即对关系极为亲密之人，也不应说不悦耳之语。如是，则彼等是通达世间法者。为以忍辱之门显示通达世间法，故对作害者亦不应嗔怒。为何如是说？即不应嗔怒。为显示即使已嗔怒，亦不应说恶语，故说，亦不应揭露过失。为显示不应对嗔怒者复以嗔怒，击打亦不应复以击打，故说，以他人之身语等。所谓即使已凌辱，即击打与辱骂。为显示其因，故说，念及法性，或思及是孩童之本性而作害，则多安住于忍辱。为显示心坚固等，如前一般，于受害之时，亦以身等忍耐，以忍辱示现，故不粗暴。为此说，是坚固等。为显示真实成办自身之通达世间法，即已成居家者，如是安住，亦应如是行事。为显示远离垢染之业边十四等，所谓垢染之业边，即非善业之边之义。其中，经部之语为：此四种居家子当舍弃之业烦恼为：杀生，不与而取，欲邪行，妄语。以四处造作罪业：贪欲，嗔恚，恐惧，愚痴。耗尽受用之门有六：耽著于酒与调制之酒及致醉之放逸处，耽著于非时之夜间游荡，耽著于观看戏剧与集会，耽著于赌博与掷骰子，亲近恶友。
English
One should not ridicule where it is inappropriate to ridicule. The saying 'one should not utter untimely words' means that even to someone who is very close, one should not speak unpleasant words. If so, then they are the ones who understand the ways of the world. In order to show understanding of the ways of the world through the gate of patience, one should not be angry even with those who cause harm. Why is it said like that? It means one should not be angry. To show that even if one is angry, one should not speak evil words, it is said, 'one should not reveal faults'. To show that one should not be angry with those who are angry, and one should not strike back if struck, it is said, 'with the body and speech of others, etc.' The saying 'even if one is humiliated' means being struck and reviled. To show the reason for this, it is said, 'by keeping the nature of reality in mind, or by considering that harm is done by those of childish nature, one dwells greatly in patience'. To show that the mind is firm, etc., just as before, even at the time of being harmed, one endures with the body, etc., and by showing patience, one is not violent. Therefore, it is said, 'is firm, etc.' To show that the understanding of the ways of the world that truly accomplishes oneself is that even having become a householder and dwelling in such a way, one should act in such a way. To show that one is free from the fourteen limits of defiled actions, etc., the limit of defiled actions means the limit of non-virtuous actions. Among them, the words of the sutra are: 'These four sons of householders are the afflictions of actions to be abandoned: killing, taking what is not given, sexual misconduct, and lying.' One creates sinful actions in four places: desire, hatred, fear, and ignorance. There are six doors through which enjoyment is exhausted: attachment to alcohol and concocted alcohol and places of intoxication and recklessness, attachment to wandering around at untimely nights, attachment to watching dramas and gatherings, attachment to gambling and dice games, and associating with evil friends.
Tibetan
ན་དུ་ཆགས་པ་དང༌། ལེ་ལོ་དང་སྙོམ་ལས་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པའོ། །དྲི་མའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་བཅུ་བཞི་པོ་འདི་དག་སྤང་བ་བྱས་པས་དྲི་མའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་བཅུ་བཞི་དང་བྲལ་བ་འཐོབ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་དྲུག་གིས་བཀབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཕྱོགས་དྲུག་ལ་ཕྱག་བྱ། མཆོད་པ་བྱ། ཕྱག་བྱས་ཤིང་མཆོད་པ་བྱས་ན་དེ་དག་གིས་སོ་སོར་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ལ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ནི་མ་དང་ཕའོ། །ལྷོའི་ཕྱོགས་ནི་སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོའོ། །ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་བུ་དང་ཆུང་མའོ། །བྱང་གི་ཕྱོགས་ནི་གྲོགས་པོ་དང་བློན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །འོག་གི་ཕྱོགས་ནི་བྲན་ལ་སོགས་པའོ། །སྟེང་གི་ཕྱོགས་ནི་དགེ་སློང་དང་བྲམ་ཟེའོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བཞི་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བཞི་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོག་པ་ དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོར་གནས་པ་དང༌། བཅོས་མའི་ངག་སྨྲ་པས་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཙམ་ཤིས་པ་དང༌། ཐབས་དང་མི་ལྡན་པའི་གྲོགས་པོའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཞི་ནི་ཕན་པ་བྱེད་པ་དང༌། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཉམ་དུ་སྤྱོད་པ་དང༌། པན་པ་སྟོན་པ་དང༌། རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་ཅན་ནོ། །འདི་དག་གིས་བཤད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཚེ་འདི་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཕན་འདོགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སྒྲུབ་ཕོད་པས་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་ལས་བརྩམས་ནས། ཀུན་ནས་སྲུང་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མཚོན་ཆ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནོར་ལེགས་པར་སྲུང་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མཐུན་པས་འཚོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་བསླབ་པར་བྱ་བ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་ཐོབ་པའོ། །གཞན་དག་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་པས་ན་ཕ་རོལ་འདྲིད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང༌། འཇལ་ལུགས་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་སླུ་བར་མི་བྱེད་པས་ན་གཡོ་མེད་པའོ། །བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ངོ་ཚ་བར་འགྱུར་བས་ན་སྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ
Chinese
对那生贪着，以及对懒惰和懈怠完全贪着。舍弃这十四种垢染之业的边际，就能获得脱离十四种垢染之业的边际。以六方覆盖是指应当受持的誓言。向六方顶礼，供养。顶礼并供养后，他们会各自慈爱。东方是母亲和父亲。南方是导师和堪布。西方是儿子和妻子。北方是朋友和大臣等。下方是仆人等。上方是比丘和婆罗门。所谓舍弃四种恶友，四种恶友是抢夺他人财物，以善知识的形象安住于恶友，以虚伪的语言说话，仅仅甜言蜜语，以及不具方便的友伴。四种善知识是行饶益，共同享受安乐和痛苦，指示正道，以及具有慈爱心。这些的解说如《顶髻经》中所说。从今生与佛法相应的受用和极度具足的利益出发，因为具有世间智慧。从修习正确的业的边际出发，因为能够成办，所以完全舍弃懒惰等。从完全守护出发，具有完全的守护，仅仅是舍弃拿武器等，就能善于守护财物。就受用方面来说，以和合生活来说，自己也感到满足，直到广大学习为止，以分段诗句来显示。因此，获得了精通。因为不欺骗他人，所以不是引诱他人的状态，为了显示具有世间智慧。因为不以衡量等欺骗他人，所以是无有狡诈。因为对那样的行为感到羞耻，所以是无有虚伪。因为随顺处所等，所以行为圆满。
English
Being attached to that, and being completely attached to laziness and idleness. By abandoning these fourteen limits of defiled actions, one will attain freedom from the fourteen limits of defiled actions. Covering with the six directions is a term for vows to be upheld. Bowing to the six directions, making offerings. After bowing and making offerings, they will each be loving. The east is the mother and father. The south is the teacher and the Khenpo. The west is the son and wife. The north is friends and ministers, and so on. The bottom is servants, and so on. The top is monks and Brahmins. It is said that the four evil friends are abandoned, and the four evil friends are stealing the wealth of others, abiding as evil friends in the form of virtuous friends, speaking false words, only speaking sweetly, and friends who do not have the means. The four virtuous friends are those who do good, share happiness and suffering together, indicate the right path, and have loving hearts. These explanations are as they appear in the Sutra of the Crest Jewel. From the enjoyment and extremely complete benefits that are in accordance with the Dharma in this life, because they have worldly wisdom. Starting from the practice of taking the limits of right action, because they are able to accomplish it, they completely abandon laziness and so on. Starting from complete protection, they have complete protection, and merely abandoning taking up weapons and so on, they are able to protect wealth well. In terms of enjoyment, in terms of living in harmony, one is also satisfied, until one learns extensively, and it is shown in segmented verses. Therefore, mastery is attained. Because they do not deceive others, they are not in a state of enticing others, in order to show that they have worldly wisdom. Because they do not deceive others by measuring and so on, they are without deceit. Because they are ashamed of such actions, they are without falsehood. Because they follow places and so on, their behavior is perfect.