Tibetan
་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་ན་ཐོས་པ་དང༌། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པའོ། །དང་པ་ཐོབ་པ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པ་སྟེ། ཆོས་དང་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བཟློགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཆོས་དང་དོན་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་མི་འདོར་བའོ། །ཕྱིར་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་སེམས་ཅན་དང༌། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་དང༌། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་རིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཇུག་པ་ཉིད་དང༌། རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དོན་ཉིད་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དང༌། དེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་ལ་སྙིང་རྗེའི་མིག་གིས་རྣམ་པར་བལྟས་པ་ཉམ་ང་བར་ཞུགས་པ་སྟེ། ཉམ་ང་བའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་མགོན་མེད་པ་དུས་རིང་པོར་འཁོར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་མཐོང་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཉམ་ང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བའི་ཚིག་གོ །སྐྱེ་ཡང་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་འགྲོ་ཐོབ་བས་བཅོས་ སུ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་ཐོབ་པར་བསྟན་པའོ། །རྒ་ཡང་རྒ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོད་བའི་ལང་ཚོ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བསྟན་པའོ། །འཆི་ཡང་འཆི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚོ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ནས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། འཆི་འཕོ་ཡང་འཆི་འཕོ། སྐྱེ་ཡང་སྐྱེ་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ཐོབ་བ་མི་ཐོབ་པ་དང༌། ཐོབ་པ་བརྟན་པ་མེད་པ་ནི་ཉམ་ང་བར་ཞུགས་པ་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏོ། །མགོན་མེད་པ་དང་སྐྱབས་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ན་རང་གིས་གྲོལ་བར་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་མགོན་མེད་པ་དང༌། སྐྱབས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱོར་པ་དང༌། ཕོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཀུས་ཏེ་བོར་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ན་སྙིགས་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་སྨད་པར་བྱའོ། །ཚེའི་སྙིགས་མ་ནི་ཚེ་ཐུང་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྙིགས་མ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ལས་ཉམས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་བཟད་པའི་དབང་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། ཉོན་མོངས་པའི་སྙིགས་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཆོས་དོན་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་ལྟ་བའི་སྙིགས་མ་ཞེས་བྱའོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་ཉེ་བའི་ཆོས་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་བསྐལ་པའི་སྙིགས་མའོ། །ཚེའི་སྙིགས་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། འཚོ་བ་ཡུན་ཐུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། །མི་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་རྣམས་ཏེ། །གཞན་དག་གི་ཚེ་ནི་ངེས་པར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ།། བླ་མ་དང༌། བླ་མའི་གནས་ལྟ་བུ་དག་ལ་རིམ་གྲོ་མེད་པ་དང༌། རང་གི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྙིགས་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཚེག་འདི་དག་གི་དོན་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟར་གྱི་མི་ཕལ་ཆེར་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དང༌། མི་མཐུན་པ་ལ་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དང་ལོག་པའི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་ནི་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་བྱས་ཏེ་གཉིས་དང་གཅིག་གིས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའི་སྙིགས་མ་དང་ལྟ་བའི་སྙིགས་མ་སྨྲས་པ། དེ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཡུལ་གྱི་ ལོངས་སྤྱོད་དང༌། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །མི་མཐུན་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཚོལ་བ་སྟེ། །ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ནོར་ལེན་པའོ། །དེས་ཀུན་ནས་བླང་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མཚོན་ཆ་ཐོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་སྙིགས་མ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དམ་པའི་ཆོས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཤིང་ནུབ་པས་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་ནུབ་པར་གྱུར་པའོ། །ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་ཐ་ཚིག་སྟེ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གཞི་བསྡུ་བ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལོག་པའི་ཆོས་ཀི་དོན་སྤྱོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བར་གྱི་བསྐལ་བ་དག་ཉེ་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲག་པའི་མུ་གེ་ཞེས་བྱ་བའི
Chinese
因此，如果这样，听闻和思维的智慧将达到顶峰。因此说：听闻和思维的顶峰。完全成熟是指获得从禅修中产生的智慧。最初获得是指特别的信仰，因为跟随了对法和义的显现证悟，并且因为所有外道的反驳都无法阻挡。无量是指跟随五种明处。完全圆满是指不舍弃对法和义的听闻和思维。不再退转本身就是完全成熟。简而言之，完全了解有情和器世间被称为了解世间，因为跟随世间。通过四种方式完全了解有情和器世间，即有情和器世间的进入。通过八种方式，了解世间的真实意义和世间的究竟意义。然后，以慈悲的眼神看待有情世间，进入到痛苦之中，看到获得痛苦状态的无依无靠者长期沉溺于轮回的痛苦，从而进行教导。痛苦被称为教导之语。生了又生是指获得了恶趣，表明获得了无法补救的境地。老了又老是指表明完全失去了令人愉悦的青春。死了又死是指生命衰退。像这样，在对欲界进行说明之后，又对色界和无色界进行说明，说道：死而复死，生了又生。没有得到的不会得到，得到的也不会稳固，这表明获得了进入痛苦的状态。表明无依无靠和无救护是指对真实的解脱无法完全了解。像这样，自己获得解脱是不可能的，这表明是无依无靠和无救护的。又说了解世间的兴盛和衰败，对有情世间等表示敬意，就像被抛弃一样，所以是悲悯。
English
Therefore, if that is the case, the wisdom of hearing and thinking will reach its peak. Therefore it is said: the peak of hearing and thinking. Complete maturation means obtaining the wisdom that arises from meditation. The initial attainment is special faith, because it follows the manifest realization of Dharma and meaning, and because all external refutations cannot be resisted. Immeasurable means following the five sciences. Complete perfection means not abandoning the hearing and thinking of Dharma and meaning. Not turning back is itself complete maturation. In short, fully knowing sentient beings and the container world is called knowing the world, because it follows the world. Through four ways, fully knowing sentient beings and the container world means entering sentient beings and the container world. Through eight ways, understanding the true meaning of the world and the ultimate meaning of the world. Then, looking at the sentient world with compassionate eyes, entering into suffering, seeing the helpless who have obtained the state of suffering are immersed in the suffering of samsara for a long time, and thus teaching. Suffering is called the word of teaching. Born and born again means obtaining the evil realms, indicating that an irremediable state has been obtained. Old and old again means indicating that the pleasing youth has been completely lost. Die and die again means that life is declining. Like this, after explaining the desire realm, the form and formless realms are explained, saying: die and die again, born and born again. What has not been obtained will not be obtained, and what has been obtained will not be stable, which indicates that the state of entering suffering has been obtained. Indicating that there is no protector and no refuge means that true liberation cannot be fully understood. Like this, it is impossible to obtain liberation by oneself, which indicates that there is no protector and no refuge. It is also said to know the prosperity and decline of the world, expressing respect for the sentient world, etc., as if being abandoned, so it is compassion.
Chinese
被称为“滓”，是应当极力呵斥的。寿之滓即是短寿。有情之滓即是从正确的修行中退失。烦恼是指因贪著而作恶行，称为烦恼之滓。颠倒之法执为实有，称为见之滓。普遍行于中劫邻近之法，是劫之滓。依于寿之滓而说，如“寿命短促”等等。所谓“人们”是指赡部洲之人。因为其他众生的寿命是确定的。对于上师和类似上师之位者不恭敬，对于自己的业的终结，不努力行善业之事，这被称为有情之滓。这些词的意义如前所述。现在的大多数人贪恋非法，被与不和合之事所征服，经中说属于邪法之类的话，分为两段，以二和一，即说了烦恼之滓和见之滓。其中，贪恋非法是指不如理作意的对境的享受，以及与欲望的邪行相应。贪恋不和合之事是指以非法寻求享受，即以盗窃等行为获取他人的财物。为了显示由此而完全摄取的身体等恶行，所以说“手持武器”等等。普遍行于非善业的罪恶之法，这被称作烦恼之滓。圣法坏灭是指圣法完全衰败消亡，以至于没有剩余。所谓伪装成法，是指像它的影像一样显现，意思是与它相似，这是同义词。例如，就像在《事类品》中所说的那样。为了显示颠倒的见解先行，所以说“邪法的意义先行”。所谓中劫临近，是指极其严重的饥荒之类。
English
It is called "dregs," and it should be strongly condemned. The dregs of life are short lives. The dregs of sentient beings are those who have fallen away from correct practice. Afflictions refer to evil deeds done out of attachment, and are called the dregs of affliction. Holding inverted dharmas as real is called the dregs of views. Universally engaging in dharmas close to the intermediate kalpa is the dregs of the kalpa. Speaking based on the dregs of life, such as "life is short," etc. The so-called "people" refers to the people of Jambudvipa. Because the lives of other beings are fixed. Not respecting the guru and those similar to the position of the guru, and not diligently engaging in virtuous deeds at the end of one's own karma, this is called the dregs of sentient beings. The meaning of these words is as previously stated. Most people nowadays are attached to what is not dharma, and are conquered by what is discordant. The sutra says that things belonging to evil dharmas are divided into two sections, with two and one, that is, the dregs of affliction and the dregs of views are spoken of. Among them, being attached to what is not dharma refers to the enjoyment of objects of improper attention, and being associated with the wrong conduct of desire. Being attached to what is discordant refers to seeking enjoyment through what is not dharma, that is, taking the wealth of others through acts such as theft. In order to show the evil deeds of the body, etc., that are completely taken up by this, it is said, "Holding weapons," etc. Universally engaging in non-virtuous, sinful dharmas is called the dregs of affliction. The destruction of the holy dharma refers to the complete decay and disappearance of the holy dharma, so that nothing remains. The so-called pretending to be dharma refers to appearing like its image, meaning similar to it, which is a synonym. For example, as stated in the Matters section. In order to show that inverted views precede, it is said, "The meaning of evil dharmas precedes." The so-called intermediate kalpa approaching refers to extremely severe famine, etc.