Tibetan
ང་སྨྲས་པ། རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་པོ་དག་ལ་མཁས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བསྡུས་པ་ཉིད་ནི་གང་ཡང་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་ཅི་རིགས་པར་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང༌། མཁས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང༌། བྱ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་སྟེ། དབྱེ་བ་ནི་དེ་དག་གོ །དེ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་ རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་ཉིད་དང༌། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་དང༌། རྣམ་པ་ཉིད་དང༌། ཞུགས་པའི་ལམ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བདེན་པའི་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བདེན་པ་བཞི་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཆོས་བདག་མེད་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདེན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། དངོས་གཞི་དང༌། མཇུག་གི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བདེན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སར་གཏོགས་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བདེན་པ་རྟོགས་པའི་དུས་སམ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་དུས་སུའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ས་གཞན་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཚིག་གིས་བརྗོད་པའི་གནས་དང་བྲལ་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཆོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱའི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། །མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དབུ་མའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་ལས། འོད་སྲུངས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ །མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་པའོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། མི་གནས་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འོད་སྲུངས་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ལ་རྟོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་བརྒྱད་ལ་མཁས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རབ་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱས་པར་ནི་རིགས་ཀྱི་ལེའུའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སོ། །དོན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དང་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་དག་ལ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་ཚོགས་དང་པོའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཚོགས་གཉིས་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཚོགས་གསུམ་པའོ། །གནས་བརྒྱད་ལ་མཁས་པས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང༌། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང༌། མཁས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་གསུམ་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་ན་བཅུ་གཅིག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཀའ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་རྟོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་རིག་པའི་རྣམ་པས་ཞུགས་པ་ཉིད་དང༌། གདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདུལ་བའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར
Chinese
我说，所谓的“五明”，为了精通这五明而进入学习的智慧，也应被称为专注于这些（五明）。所有的智慧，简而言之，可以归纳为两种。关于这个归纳，有人说：“世间和出世间”，所有的智慧都可以用世间和出世间来概括。这两种类别都应根据情况理解为三种，即：仅仅随顺于此（的智慧），随顺于智者（的智慧），随顺于行为（的智慧），这些就是它们的区分。仅仅随顺于此（的智慧）也可以分为四种：即，专注于此，完全区分，形态，以及进入的道路的区分。其中，专注于此的区分，是从真理的角度出发，通过如是性来完全区分的四圣谛。因此说：“从无我不可言说的法开始”。“为了证悟真理吗？”这句话，有准备、正行和结尾三种区分。其中，从与证悟相关的智慧的角度出发，说：“为了证悟真理吗？”，这属于信行地。从通过证悟来完全区分的角度出发，说：“证悟真理的时刻吗？”，这是指进入初地的时刻。在其之后，从获得的角度出发，说：“直到证悟真理”，这应理解为其他地。像这样就是完全区分。从形态的角度出发，说：“处于极度寂静的状态”等等，因为远离了一切分别念的运行，所以是无分别。因为远远超越了分别念的活动范围，并且远离了语言表达的境地，所以是远离一切戏论。因为超越了一切（世间）的活动范围，所以被称为随顺于一切法的平等性。因为完全证悟了如是性中的一味，并且随顺于平等性
English
I said, the so-called "Five Sciences," the wisdom that enters into learning in order to master these five sciences should also be called focusing on these (five sciences). All wisdom, in short, can be summarized into two types. Regarding this summary, it is said: "Mundane and supramundane," all wisdom can be summarized by mundane and supramundane. These two categories should both be understood as three according to the situation, namely: merely following this (wisdom), following the wise (wisdom), and following the action (wisdom), these are their distinctions. Merely following this (wisdom) can also be divided into four types: namely, focusing on this, completely distinguishing, form, and the distinction of the path of entry. Among them, the distinction of focusing on this is the Four Noble Truths that are completely distinguished by Suchness from the perspective of the nature of truth. Therefore it is said: "Starting from the inexpressible Dharma of no-self." The phrase "In order to realize the truth?" has three distinctions: preparation, main practice, and conclusion. Among them, from the perspective of the wisdom related to realization, it is said: "In order to realize the truth?" This belongs to the stage of faith. From the perspective of completely distinguishing through realization, it is said: "The moment of realizing the truth?" This refers to the moment of entering the first ground. After that, from the perspective of attainment, it is said: "Until the realization of the truth," this should be understood as other grounds. Like this is complete distinction. From the perspective of form, it is said: "Being in a state of supreme and complete peace," etc., because it is free from all the movements of conceptualization, it is non-conceptual. Because it far transcends the scope of conceptual activity and is free from the realm of linguistic expression, it is free from all elaboration. Because it transcends all (worldly) spheres of activity, it is called following the equality of all dharmas. Because it completely realizes the one taste in Suchness and follows equality
Chinese
为了显示这个，称为进入总的体性，为了进入如是性周遍，称为进入总的体性。为了完全领悟殊胜等相，是所知之究竟。以无二而善加区分，是完全舍弃二边。因为完全舍弃二边，所以称为行于中道。如经部中所说：‘光明守护者，说有，这是边一。说无，这是边二。这二者的中间是什么，那是无色，不可指示，无碍，不住，无相，不可识知，那是什么，光明守护者，称为通达中道诸法的真实。’这是所显示的。精通八处，应当了知是决定的善加安立。广说则随顺于种姓品之后。具有意义的法之集合，第一是善法的集合。第二是不善法的集合。第三是未记别法的集合。对于这些，他是精通于完全了知相。另外的名称，就一切法的胜义谛之理而言，胜义谛中存在的是第一集合。就自相之理而言，就实有之理而言，是第二集合。就世俗之理，安立为仅有的是第三集合。以精通八处所摄的智慧，是为了获得大菩提，以及随顺，以及显示极大利益，以及称为完全摄持智者等。第三智慧，若善加分别，应当了知为十一种。为了显示那本身，说了：如前一样，十一种相等等。艰难的智慧，显示为三种，即通达彼之意义的究竟，以善为了知法无我的相而进入，以及调伏方便的究竟，因为完全了知以一切相调伏一切有情的方法，以及一切所知的究竟。
English
To show this, it is called entering the general characteristic, and to enter the suchness that pervades all, it is called entering the general characteristic. To fully understand the aspects such as excellence, it is the ultimate of what is to be known. By being non-dual and well-differentiated, it is the complete abandonment of the two extremes. Because of completely abandoning the two extremes, it is called walking the Middle Way. As it is said in the sutras: 'Light protector, saying there is, this is one extreme. Saying there is not, this is the second extreme. What is in the middle of these two, that is without form, cannot be indicated, is unimpeded, does not abide, is without appearance, cannot be cognized, what is that, light protector, it is said to be the realization of the truth of the Middle Way dharmas.' This is what is shown. Being skilled in the eight places, it should be known as the definitive well-established. For elaboration, it follows after the chapter on lineage. The collection of meaningful dharmas, the first is the collection of virtuous dharmas. The second is the collection of non-virtuous dharmas. The third is the collection of unspecified dharmas. For these, he is skilled in completely knowing the aspects. Another name, in terms of the ultimate truth of all dharmas, what exists in the ultimate truth is the first collection. In terms of its own characteristic, in terms of what exists as substance, is the second collection. In terms of conventional truth, what is established as merely existing is the third collection. The wisdom gathered by being skilled in the eight places is for obtaining great enlightenment, as well as being in accordance, as well as showing great benefit, as well as being called completely holding the wise, and so on. The third wisdom, if well differentiated, should be known as eleven types. To show that itself, it is said: Like before, eleven aspects, and so on. Difficult wisdom is shown in three ways, namely, the ultimate of realizing the meaning of that alone, entering with the aspect of well knowing the selflessness of phenomena, and the ultimate of the means of taming, because of completely knowing the method of taming all sentient beings with all aspects, and the ultimate of all that is to be known.