Tibetan
བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་སྐྱེ་བོ་ཕྱི་མ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཉེ་བར་གཞག་ནས་ཚུལ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པར་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གླེང་གཞིའི་སྡེ་ནི་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་བུ་ནག་པོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་གསུང་ངོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། སོ་སོར་ཐར་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བྱུང་བའི་ལམ་འདུལ་བར་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་གང་ ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གླེང་གཞི་འདི་དང་སྐབས་འདི་ལ་འདི་སྐད་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ནི་དཔེ་དང་བཅས་པའི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེས་དོན་དེ་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ནི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྔ་མ་གཏོགས་པ་སྔོན་གྱི་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་སྐྱེ་བར་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བདུན་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བཞི་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཆོག་མཁྱེན་པའི་བར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སར་བསྟན་པ་དག་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་སྟེ་ཆོས་དེ་དེ་དག་ནི་མང་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཡུན་རིང་པོ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་དག་ནི་མདོ་སྡེ་ལས་ངེས་པར་དྲངས་པའི་མ་མོ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་གང་དུ་ཉན་ཐོས་གཞི་མཐོང་བས་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ནོར་བར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་མ་མོ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་མངོན་པ་
Chinese
所说是何，以及对于后世之人亲近慈悲而宣说的法，这被称为“特意宣说之部”。如经中所说：“世尊特意宣说。”如是等等。其中，论事之部是指依凭而宣说的法。例如，世尊以鹿野苑之子黑人为开端，对众比丘宣说与法相应的言谈。又如，从别解脱戒开始，将由此产生的道路归纳于律藏之中。以及世尊在何处、在何时说了这些话等等。其中，阐述证悟之部是指附带譬喻的经部，它能使意义得以明晰。其中，如是发生之部是指除了本生传之外，与往昔事迹相关的法。其中，本生传之部是指菩萨行中，如实宣说自己过去生世的法。其中，广阔之部是指菩萨的道路，如实宣说七地和菩萨的四种行持。以及佛陀的法，如实宣说四种完全清净，以及从一切相到最胜智之间，佛陀的一百四十种不共之法，即在菩萨地中所开示的那些法。因为这些法通过众多、广阔、长久无量这三者如实地成就，所以非常广阔，因此被称为广阔之部。其中，奇特之法的意义是指如实宣说佛陀、声闻和在家众的奇特之法。例如，《奇特因缘经》中所说的那样。其中，决定显示之部是指从经部中明确引出的母论。因此，所有具有决定意义的经部都被称为母论。世尊在何处开示了法的体性，以及声闻在何处安住于见道所证悟的境界，从而毫不错误地开示了法的体性，这些也是母论，即法相论。
English
That which is spoken, and the Dharma that is taught with close compassion for future generations, is called the "Section of Intentional Utterances." As it is said in the scriptures, "The Bhagavan intentionally uttered." And so on. Among them, the Section of Topics is that which is spoken based on something. For example, the Bhagavan, starting with the son of the deer-keeper, the black one, spoke to the monks about talks that are in accordance with the Dharma. Also, like that which, starting from the Pratimoksha, summarizes the path arising from it into the Vinaya. And wherever the Bhagavan said, "In this topic and at this time, he spoke thus," and so on. Among them, the Section of Expressing Realization is the Sutra with examples, which makes the meaning clear. Among them, the Section of Such Occurrences is that which is related to past events, excluding the Jataka tales. Among them, the Section of Jataka Tales is that which, in the conduct of the Bodhisattva, truly speaks of one's own past lives. Among them, the Extensive Section is the path of the Bodhisattva, truly speaking of the seven grounds and the four conducts of the Bodhisattva. And the Dharma of the Buddha, truly speaking of the four completely pure ones, and the one hundred and forty unmixed Dharmas of the Buddha between all aspects and supreme knowledge, that is, those taught in the Bodhisattva grounds. Because these Dharmas are truly accomplished through the three: numerous, vast, and long immeasurable, therefore they are very vast, and therefore they are called the Extensive Section. Among them, the meaning of the Wondrous Dharma is that which truly speaks of the wondrous Dharmas of the Buddhas, Shravakas, and householders. For example, as it is said in the "Wondrous Cause Sutra." Among them, the Sections of Definitive Exposition are those Matrikas that are definitely drawn from the Sutras. Therefore, all Sutras with definitive meaning are called Matrikas. Wherever the Bhagavan taught the characteristics of the Dharma, and wherever the Shravakas, abiding in the realization attained by seeing the ground, taught the characteristics of the Dharma without error, that is also Matrika, that is, the Abhidharma.
Tibetan
ཡང་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡིག་འབྲུ་དང་བཟོའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ཡིན་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་མེད་པའི་ཡི་གེ་མངོན་པར་མི་གསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་མ་བཞག་ན་མངོན་པར་མི་གསལ་བ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་ན་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། ། མཚན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མ་མོ་དེ་ཉིད་ཆོས་མངོན་པར་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་མོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དུས་དང་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱ་བ་ལས་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་སྤྱོད་པ་མང་གེ་མོ་ཞིག་འདུན་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བ་བརྗོད་ནས་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྡུས་པའི་དོན་དང༌། ཚིག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང༌། དངོས་པོའི་མཐའ་བསྟན་པ་དང༌། སྒྲུབ་པ་དང༌། འབྲས་བུས་སོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་ད་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལོག་པ་དང༌། ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་དང༌། ལོག་པར་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ཚིག་གི་དོན་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་བསྟན་པ་དང༌། ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་དང༌། རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྟགས་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། ལས་དང༌། ཆོས་དང༌། རྒྱུ་དང༌། འབྲས་བུས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། དུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། གནས་སྐབས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། གང་ཟག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའོ། །ཚོར་བ་ནི་རྣ་པ་གསུམ་མོ། །འ
Chinese
又确实是这样。正如文字和工艺的论著中，最初是文字的母体一样，也应当正确理解佛法的法相论述。正如没有文字的母体，文字就不能显现一样，如果经部等十二分教没有安立法相，就不能显现，如果安立了法相，就能显现。 为了宣说不相异的法相，那个母体就被称为法相论，依靠那个母体来解释其他经部，那就是决断显示的论部。其中，策发有三种方式：应根据事物、时间和人的情况，适当地进行阐述，为了使某个人改变某种行为或欲望，为了正确地教导，以及为了使人真正地欢喜。在阐述策发之后，应阐述意义，意义有两种：总义和词义。其中，总义应通过四种方式来阐述：即，成办具有决定意义的经部，显示事物的边际，论证，以及通过结果。其中，论证又分为两种：错误的论证和正确的论证。其结果也有两种：正确论证的结果和错误论证的结果。其中，词义也应通过四种方式来阐述：显示名称的异名，通过法相的自性来显示本体，显示决定的词义，以及通过种种分别。其中，显示决定的词义应通过五种方式来结合：即，通过特征、自性、作用、法、原因和结果。其中，种种分别也应通过五种方式来观察：自性的分别，界的分别，时间的分别，状态的分别，以及人的分别。其中，自性的分别如下：色法是具有色法的十种生处。感受有三种。
English
It is indeed so. Just as the first of letters and treatises on crafts is the mother of letters, so too should the exposition of the characteristics of the Dharma be properly understood. Just as without the mother of letters, letters cannot appear, so too, if the twelve branches of the scriptures, such as the Sutra Pitaka, do not have their characteristics established by the Dharma, they will not appear; but if the characteristics are established, they will become clear. Because of expressing the non-different characteristics, that mother is called the Abhidharma. That which relies on that mother to explain other Sutras is called the section that shows the establishment. There are three ways to instigate it: it should be appropriately stated according to the circumstances of things, times, and persons. It is for the sake of reversing a certain person's behavior or desire, for the sake of correct teaching, and for the sake of making them truly happy. After stating the instigation, the meaning should be stated. There are two kinds of meaning: the condensed meaning and the meaning of words. The condensed meaning should be stated in four ways: namely, accomplishing the Sutra Pitaka of definite meaning, showing the limits of things, proof, and by results. Proof is again of two kinds: wrong and right. Its result is also of two kinds: the result of correct proof and the result of wrong proof. The meaning of words should also be stated in four ways: showing the enumeration of names, showing the body by the nature of characteristics, showing the definite words, and by various distinctions. Showing the definite words should be combined in five ways: namely, by sign, nature, function, Dharma, cause, and result. Various distinctions should also be viewed in five ways: distinctions of nature, distinctions of realms, distinctions of time, distinctions of state, and distinctions of persons. The distinction of nature is as follows: form is the ten sense bases of form. Feeling is of three kinds.