Tibetan
གྱི། འདུས་མ་བྱས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བརྗེད་ངས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་བརྗེད་ངས་ལ། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ནི་བག་ལ་ཉལ་གྱིས་བརྗེད་ངས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་བརྗེད་ངས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཚོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དང༌། ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་དང༌། བར་དང་ཐ་མར་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་བ་དང༌། ན་བ་དང༌། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོར་ནི་སྐྱེ་བས་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་སོ། །བར་དུ་ནི་ན་བས་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་སོ། །ཐ་མར་ནི་རྒ་བ་དང༌། འཆི་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་སོ། །དེ་ལ་བརྗེད་ངས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །བརྗེད་ངས་པ་མེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་དང༌། བར་དུ་གཅོད་པ་དང༌། སྒྲིབ་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ནི་ཚོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བརྗེད་ངས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་བདུད་བཞི་པོ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོའི་བདུད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷའི་བུའི་བདུད་ནི་དུས་དུས་སུ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་གཉིས་ནི་འཆི་འཕོ་དང༌། སྐྱེ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བརྗེད་ངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་པའམ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའམ། བག་ལ་ཉལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་སྦྱིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྡུ་བའི་གདམས་ངག་དང༌། དམིགས་པ་ལ་མཐུན་མཐུན་དུ་འཛུད་པ་དང༌། རང་གི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བཙལ་བར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཐོས་བ་དང་བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། སློབ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའོ། །དེ་ལ་སློབ་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མི་སློབ་པ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་སེམས་རྣམ་པར་གྲལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་ཆོས་ལྔ་དབེན་པ་ཡིན་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་དང༌། ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང༌། ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་དང༌། རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱེད་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་ནི་ཡང་དག་པའི་མཛའ་བཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བ་སྟེ། སྟོན་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་ནམ་བླ་མ་དང་འདྲ་བའི་ཚངས་བ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དང༌། ཁྱིམ་པ་མཁས་པ་ཆོས་འདི་པ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་མཛའ་བཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་འབྱུང་བའི་སྒོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ཇི་ལྟར་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་འགྱོད་པ་མེད་དོ། །འགྱོད་པ་མེད་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནས་རྒྱས་པར་བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་ནི་གཏམ་རྣམ་པ་གསུམ་ཅི་འདོད་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་དང༌། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་ དང། སེམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བའིའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་གཏམ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་སློབ་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་བརྩམས་པའི་གཏམ་ཡིན་ཏེ། །འཕགས་པ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་རབ་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་གཏམ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་རིགས་གསུམ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འདོད་པ་ཉུང་བ་དང༌། ཆོག་ཤེས་པ་དང༌། བསྙུངས་པའི་གཏམ་དང། སྤོང་
Chinese
也。非为非造作。一切法名为无我，于此应知是为一切的一切。忘失应知有三种，即自性、因和果。其中，自性是指在现在发生之时，由于遍计而忘失，对于来世，则因随眠而成为忘失之法。其中，忘失之因是指对于五种受的安立，未能领会无常等，以及对于一切身体的初始、中间和结尾，未能领会以完全烦恼的方式生、老、病、死之法。其中，最初是以生而完全烦恼，中间是以病而完全烦恼，结尾是以老和死二者而完全烦恼。其中，忘失之果是指悲伤等痛苦，以及贪爱等完全烦恼。无忘失也应知有三种，即自性、中断和遮蔽。其中，自性是指领会五种受的安立的自相和共相，这也是为了舍弃烦恼，为了现证真谛，为了现前寂灭。其中，忘失的中断是指四魔，蕴魔是因为与一切相连，天子魔是因为时时制造障碍，死魔和烦恼魔二者是因为是死亡和从生而来的痛苦之所。其中，忘失的遮蔽是指缘于隐蔽境的烦恼和缘于非隐蔽境的烦恼，或者是遍计，或者是随眠。诸佛和佛的声闻弟子应知以三种方式给予弟子们正确的教诲，即摄受的教诲，以及将目标融入相应之处，以及使获得自己的利益，这些也应知与三种神变按照顺序结合。分别
English
Also. The unconditioned is not non-created. All dharmas are called selflessness, and here it should be understood as all of everything. Forgetfulness should be understood as threefold, namely nature, cause, and effect. Among them, nature refers to being forgotten due to pervasive clinging at the time of its present occurrence, and in future lives, it becomes a dharma of forgetfulness due to latent tendencies. Among them, the cause of forgetfulness is the failure to comprehend impermanence, etc., in the establishment of the five types of feelings, and the failure to comprehend that the beginning, middle, and end of all bodies are subject to birth, aging, sickness, and death in a completely afflicted manner. Among them, initially, it is completely afflicted by birth; in the middle, it is completely afflicted by sickness; and finally, it is completely afflicted by aging and death. Among them, the result of forgetfulness is suffering such as sorrow, and complete afflictions such as craving. Non-forgetfulness should also be understood as threefold, namely nature, interruption, and obscuration. Among them, nature refers to comprehending the own-characteristics and general characteristics of the establishment of the five types of feelings, which is also for the sake of abandoning afflictions, for the sake of realizing the truth, and for the sake of directly experiencing nirvana. Among them, the interruption of forgetfulness refers to the four maras: the skandha mara because it is connected to everything, the son of the gods mara because it creates obstacles from time to time, and the two maras of death and affliction because they are the place of suffering arising from death and birth. Among them, the obscuration of forgetfulness refers to afflictions focused on hidden objects and afflictions focused on non-hidden objects, or pervasive clinging, or latent tendencies. The Buddhas and the Buddha's Shravaka disciples should be known to give correct teachings to the disciples in three ways, namely the teachings of gathering, and integrating the object into the corresponding place, and enabling them to obtain their own benefit, and these should also be known to be combined with the three types of miracles in order. Distinguishing
Chinese
为了使解脱完全成熟的智慧，应当以两种方式正确地寻求：如理听闻和思惟殊胜的智慧，即是使修学的解脱完全成熟的；以及不修学的殊胜智慧，即是使解脱完全成熟的。心解脱的完全成熟有两种：修学和不修学。其中，修学是指具有金刚喻定者。不修学应当理解为超过前者。比丘进入心解脱，则远离五种法。五种法是什么呢？即是正确的教诫，止的支分，观的支分，恒常恭敬，以及超世间的智慧。其中，正确的教诫是由三种正确的善知识所区分的：导师，与堪布或上师相似的梵行者，以及精通此法的在家智者。这些是三种善知识，应当了知这些是正确的教诫生起的门径。其中，止的支分，如经中所说：在此，有些人安住于具足戒律，乃至如声闻地中所说的那样广说。如是，如果具足戒律，则没有后悔。没有后悔，则极度欢喜，乃至广说，如果具有安乐，则能够平等地安住心。其中，观的支分，是指随心所欲地获得三种谈论。即是：圣者的，资具减损的，以及有益于心无有障碍的。其中，什么是圣者的谈论呢？是指从圣者的不修学的五蕴出发的谈论。圣者们是这样具足戒律的，禅定是这样的，智慧是这样的，解脱是这样的，具有解脱的智慧见是这样的。什么是资具减损的谈论呢？是指从圣者的三种姓出发，谈论少欲，知足，减损，以及舍弃。
English
The wisdom to fully mature liberation should be properly sought in two ways: the wisdom of properly hearing and contemplating the excellent, which is what fully matures the liberation of learning; and the excellent wisdom of non-learning, which is what fully matures liberation. The full maturation of mind liberation is of two kinds: learning and non-learning. Among these, learning refers to one who possesses the vajra-like samadhi. Non-learning should be understood as that which is beyond the former. A bhikshu who has entered into mind liberation is separated from five dharmas. What are the five? They are: correct instruction, the limb of shamatha, the limb of vipashyana, constant reverence, and transcendental wisdom. Among these, correct instruction is distinguished by three kinds of correct spiritual friends: the teacher, the brahmachari who is similar to the Khenpo or Lama, and the learned householder who is skilled in this Dharma. These are the three kinds of spiritual friends, and it should be known that these are the gateways through which correct instruction arises. Among these, the limb of shamatha is as it is said in the sutras: Here, some abide in possessing morality, and so forth, as it is extensively explained in the Hearer's Ground. Thus, if one possesses morality, there is no regret. If there is no regret, there is supreme joy, and so forth, extensively explained, if one possesses bliss, one is able to evenly abide the mind. Among these, the limb of vipashyana is that which obtains three kinds of desired speech. That is: the noble, the reduced requisites, and that which is beneficial to the mind without obscurations. Among these, what is the noble speech? It refers to the speech that originates from the five aggregates of the non-learning of the noble ones. The noble ones are thus endowed with morality, such is their samadhi, such is their wisdom, such is their liberation, and such is their wisdom vision of liberation. What is the speech of reduced requisites? It refers to the speech that originates from the three noble lineages, discussing few desires, contentment, reduction, and abandonment.