Tibetan
གཞག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི། །ཡུལ་དང་ཤེས་རབ་དབང་པོ་གཙོ། །ཕྱི་རོལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡི། །ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་ཐ་མ་ཡིན། །དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་གནས་དྲུག་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུལ་འཛིན་པ་དང༌། རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་གནས་པ་དང༌། འཚོ་བའི་རྒྱུར་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐ་དད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་དང༌། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་སྔོན་གྱི་ལས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང༌། ལས་གསར་དུ་བྱེད་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡིད་ལ་ཐུག་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་གཉིས་ནི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་གནས་པ་ལ་བུ་དང་ཚ་བོའི་སྒོ་ནས་དབང་བྱེད་དོ། །འཚོ་བའི་དབང་པོ་ནི་འཚོ་བའི་རྒྱུར་འཚོ་བ་སྒྲུབ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐ་དད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་དབང་བྱེད་དོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བཏང་སྙོམས་ལ་ཐུག་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་ འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང༌། ལས་གསར་དུ་བྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཤེས་རབ་ལ་ཐུག་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བལ་དབང་བྱེད་དོ། །ཟག་པ་མེད་པ་གསུམ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང༌། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང༌། ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་གཏན་དུ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་ཡང་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ། དེ་བས་ན་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་ནང་གི་བདག་གང་དབང་པོ་འདི་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་འགའ་ཞིག་མེད་དེ། དབང་པོ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པ་དང༌། ཡུལ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གལ་ཏེ་དབང་པོ་དྲུག་པོ་རྣམས་རང་གི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཟད་ན། དབང་པོ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་སུས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ནང་གི་དབང་པོ་དྲུག་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་བཅས་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་ཞུགས་ན་དེའི་ཚེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དེ་དག་གིས་དབང་པོ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་བསྒོམས་ནས། བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་གིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་བདེན་པ་ཡང་དག་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་ཀུན་དུ་བསྟེན་པའི་རྒྱུས་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དའི་ཚེ་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་གོང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྤངས་པས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ང་རྒྱལ་མེད་པས་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ནི་ཡོད་དེ། བདག་གིས་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉི་གའི་གདགས་པ་མེད་དེ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདུས་བྱས་ཇི་སྲིད་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང༌། འདྲི་བ་དང་ལན་གདབ་པ་ཡོད་པར་འཐད་དོ། །འདུས་མ་བྱས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་གི་ནི་མེད་ཀྱི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཙམ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དབང་པོ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་
Chinese
处所和受用境的，境和智慧根是主要的，外面的各个众生的，方面所住的是最后的。二十二根如果简略地归纳，要知道是以六处来分别安立的，这指的是：执持境，种姓的因安住，作为生存之因与业的差别结合的士夫作用，享受苦和乐的先前所作业的果，新作业，将要脱离世间的贪欲，以及将要脱离超世间的贪欲。其中，从眼根等直到意根的诸根，是对于执持境起作用的。男女二根，对于种姓的延续，通过子和孙的方式起作用。命根，对于作为生存之因想要成办生存的那些人，在与业的差别结合上，以士夫的作用起作用。从乐根等直到舍根的诸根，是对于苦和乐的先前业的果报享受和新作业起作用的。从信根等直到慧根的五根，对于将要脱离世间的贪欲起作用。三种无漏根，即未知当知根，已知根，和具知根，对于将要脱离超世间的贪欲，究竟达到边际起作用。所有世间的世间义就只有这么多，因此世间才会显现。那个意义也由二十二根来圆满，因此二十二根总摄了一切根。有些人这样想，如果内在的自我，不是通过这六根的门来受用境，而是这六根本身具有各种受用境和各种境，那么，如果这六根只是体验自己的境，那么这六根的受用境的境，又由谁来体验呢？他们这样想。
English
Of the place and the object of enjoyment, the object and the wisdom faculty are the main ones, and the dwelling in the direction of the various external beings is the last. The twenty-two faculties, if summarized, should be understood as being established separately by six places. This refers to: holding objects, the cause of lineage dwelling, the action of the individual who connects with the different ends of actions as the cause of life, enjoying the fruits of previous actions that are painful and not painful, doing new actions, becoming free from worldly desires, and becoming free from transmundane desires. Among them, the faculties from the eye faculty to the mind faculty have power over holding objects. The two faculties of male and female have power over the continuation of lineage through sons and grandsons. The life faculty has power over the actions of individuals who want to accomplish life as the cause of life, connecting with the different ends of actions. The faculties from the happiness faculty to the equanimity faculty have power over enjoying the fruits of previous actions, both painful and not painful, and doing new actions. The five faculties from the faith faculty to the wisdom faculty have power over becoming free from worldly desires. The three uncontaminated faculties, namely the faculty of making the unknown known, the faculty of knowing, and the faculty of having knowledge, have power over becoming free from transmundane desires, ultimately reaching the limit. The worldly meaning of all worlds is only this much, and therefore the world appears. That meaning is also perfected by the twenty-two faculties, so the twenty-two faculties encompass all faculties. Some people think like this: if the inner self does not enjoy objects through the doors of these six faculties, but the six faculties themselves have various objects of enjoyment and various objects, then if the six faculties only experience their own objects, then who will experience the objects of enjoyment of these six faculties? They think like this.
Chinese
因此，由于不明显地了解缘起，应当认识到，对于诸行会如此颠倒地执着。其中，缘起是这样的：当瑜伽士以内在的六根如理作意，并开始修习四念住时，那时，那四念住会体验到那六根的行境之境，而且，它们也依赖于那些根的清净而必定生起。通过修习那四念住，一旦通达真谛，就会获得七觉支。那时，那七觉支会如实地体验到那四念住的行境之境，即真谛。由于恒常修习那七觉支，会生起智慧和解脱，那时，那智慧和解脱会体验到，由于已很好地修习了那七觉支，所以没有更进一步要修习的行境之境。由于他已彻底断除了所有烦恼，因此对于断除所有烦恼的涅槃，他不会有我慢。由于他没有我慢，对于存在的智慧和解脱，他会体验到，智慧和解脱是存在的，我已获得了它们的行境之境。而且，由于必定会从所有有为法中解脱出来，因此应当认识到，也会从智慧和解脱中解脱出来。对于涅槃，没有能取和所取的安立，因为一切戏论都已止息。因此，只要有有为法存在，从高到低，有能取和所取，以及提问和回答，都是合理的。对于无为法涅槃来说，那只会是不如理作意，因此，不是我的，只是显示了完全的烦恼和完全的清净。具有智慧、根性明晰的士夫，通过分别观察，如理作意诸法，就能达到涅槃。
English
Therefore, since the arising of interdependence is not manifestly understood, it should be recognized that there is such a reversed clinging to conditioned phenomena. Now, interdependence is like this: when a yogi properly focuses on the six internal faculties, and engages in the practice of the four mindfulnesses, then, those four mindfulnesses will experience the objects of the sphere of activity of those six faculties, and also, they will necessarily arise dependent on the purification of those faculties. By practicing those four mindfulnesses, as soon as the truth is realized, the seven branches of enlightenment will be attained. At that time, those seven branches of enlightenment will truly experience the objects of the sphere of activity of those four mindfulnesses, which is the truth. Through constantly relying on those seven branches of enlightenment, wisdom and liberation will arise, and at that time, that wisdom and liberation will experience that, since those seven branches of enlightenment have been well cultivated, there is no further sphere of activity to be cultivated. Since he has completely abandoned all afflictions, therefore, with respect to the nirvana in which all afflictions have been abandoned, he will not have pride. Since he has no pride, with respect to the existing wisdom and liberation, he will experience that wisdom and liberation exist, and that he has attained their sphere of activity. Moreover, since one will necessarily be liberated from all conditioned dharmas, it should be recognized that one will also be liberated from wisdom and liberation. With respect to nirvana, there is no imputation of either the grasper or the grasped, because all elaborations have ceased. Therefore, as long as conditioned phenomena exist, from higher to higher, it is reasonable for there to be grasper and grasped, as well as questioning and answering. With respect to unconditioned nirvana, that will only be improper attention, therefore, it is not mine, but only the complete affliction and complete purification are shown. A wise person, an individual with clear faculties, by separately examining and properly attending to the dharmas, will attain nirvana.