Tibetan
དང༌། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་དེ་ནི་ཆེས་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་བྱེ་བྲག་དང༌། འཇུག་པའི་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང༌། ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་དང༌། འཇུག་པའི་སྒོའི་བྱེ་བྲག་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོའི་བྱེ་བྲག་དང༌། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་དང༌། དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང༌། སྐད་ཅིག་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་གོ །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་བློ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཚོར་བ་ནི་གཉིས་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་ཟད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སྟེ། དེ་ལ་བརྡ་སྤྲད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། འདོད་པའི་བདེ་བ་དང༌། དབེན་པའི་བདེ་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དབེན་པའི་བདེ་བ་དེ་ཡང་ཐ་མ་དང༌། འབྲིང་དང༌། གོང་ན་མེད་པ་སྟེ། ཐ་མ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་མན་ཆད་དོ། །འབྲིང་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའོ། །མཆོག་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ན་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཡང་ཚོ་བ་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཚོར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བུའོ། །ཞི་བའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དག་པར་ན་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཞི་བའི་བདེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་དགེ་སློང་གི་སེམས་འདོད་ཆགས་ལས་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་བདེ་བ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་བདེ་བ་དང༌། བསྟེན་པར་བྱ་བའི་གནས་པའི་བདེ་བ་གོང་ན་ཡོད་པ་དང་གོང་ན་མེད་པ་དང༌། གཏན་དུ་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་བདེ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་གོང་ན་ཡོད་པའི་གནས་པའི་བདེ་བའོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་གོང་ན་མེད་པའི་གནས་པའི་བདེ་བའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་གསུམ་པོ་རྣམས་ནི་གཏན་དུ་མཐར་ཐུག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བའོ། །ཚོར་བའི་བདེ་བ་ལས་དགོངས་ཏེ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བདེ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཆད་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང༌། བདེ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བའི་མཆོག་གི་གནས་པའི་བདེ་བ་དང༌། བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་ལས་དགོངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁ་ཅིག་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ལས་ལངས་ནས་བདག་ནི་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུར་མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་གནས་པས་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་ཉམས་སུ་ཚོར་བ་འདི་ནི་དགོངས་ནས་བདེ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་གིས་མཐོང་བ་དང༌། ཐོས་པ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། སྲིད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་ཟག་པ་ཟད་པ་འཐོབ་པ་དེ་ནི་དེའི་བདེ་བའི་མཆོག་ཡིན་པ་ནས། སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའི་གོང་དུ་མཐོང་བ་གཞན་ཚོར་བར་མི་བྱེད་ད། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་རྟག་པར་མཐོང་བ་ལས་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེས་མཐོང་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོ་བཞིས་ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ཐོབ་པའམ། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་པའམ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཡན་ཆད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་མན་ཆད་དམ། ལྷར་གྱུར་པ་དང༌། མིར་གྱུར་པའོ། །དེ་བས་ན་ཐོས་པ་དང༌། བདེ་བ་དེ་དང༌། འདུ་ཤེས་དེ་དང༌། སྲེད་པ་དེ་ནི་ཐོས་པ་རྣམས་དང༌། བདེ་བ་རྣམས་དང༌། འདུ་ཤེས་རྣམས་དང༌། སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གསུངས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡང་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུ
Chinese
并且，因为极其完全清净的缘故没有杂染。以上的那种舍受被安立为最没有杂染。感受的差别应当了知为十种，即：真实的差别，进入所依的差别，自性的差别，有多少的差别，自性的相的差别，进入之门的差别，遍一切烦恼之门的差别，不相符的方面和对治的差别，时间的差别，以及刹那从一到一相续进入的差别。其中一些人因为智慧不圆满的缘故这样想：感受只有两种穷尽，即：乐受和苦受。不是苦受，也不是乐受的那个，仅仅以没有乐和苦来区分，仅仅以乐和苦寂灭的自在来作意，世尊安立的。为了对此进行解释，世尊说乐有二种，即：欲乐和寂静乐。寂静乐也有下等、中等和无上等。下等是无所有处以下。中等是有顶。殊胜是灭尽想受。因为这样，所以说寂灭的乐也是感受，例如：第一禅、第二禅和第三禅等。不是苦受，也不是乐受也是感受，例如：第四禅以上，有顶以下等。也说一切寂灭的感受在一切中都不存在，例如：灭尽定等。真实而言，世尊说了寂灭的乐有三种，即：于此比丘的心从贪欲中变为无贪欲和解脱。如从贪欲中一样，从嗔恨和愚痴中也一样。如果将它们全部合在一起，则会变成三种乐，即：应当完全断除的乐，应当依止的安住的乐，以及更
English
And, because it is extremely and completely pure, it is without contamination. That equanimity beyond that is established as the most uncontaminated. The distinctions of feelings should be understood as tenfold, namely: the distinction of truth, the distinction of the basis of entry, the distinction of self-nature, the distinction of how many there are, the distinction of the aspect of self-nature, the distinction of the gate of entry, the distinction of the gate of all afflictions, the distinction of opposing sides and antidotes, the distinction of time, and the distinction of the moment passing from one to another in succession. Some, because their intelligence is not complete, think thus: feeling is exhausted in only two, namely: pleasure and pain. That which is neither pain nor pleasure is merely distinguished by the absence of pleasure and pain, and only by considering the peace of pleasure and pain, the Blessed One has designated it. In order to explain this, the Blessed One said that there are two kinds of pleasure, namely: sensual pleasure and solitary pleasure. That solitary pleasure is also inferior, intermediate, and unsurpassed. The inferior is anything below the sphere of nothingness. The intermediate is the peak of existence. The supreme is the cessation of perception and feeling. Because it is so, it is said that the pleasure of peace is also a feeling, for example: the first dhyana, the second dhyana, and the third dhyana, etc. That which is neither pain nor pleasure is also a feeling, for example: anything above the fourth dhyana and below the peak of existence. It is also said that all peaceful feelings are completely non-existent in everything, for example: the absorption of cessation, etc. In truth, the Blessed One spoke of three kinds of peaceful pleasure, namely: in this, the mind of a monk becomes free from attachment and liberated from desire. Just as from desire, so also from hatred and delusion. If all of these are put together, they will become three kinds of pleasure, namely: the pleasure that should be completely abandoned, the pleasure of abiding that should be relied upon, and the more
Chinese
无上的和永远究竟的，也就是解脱的安乐。对于它，欲乐应当完全舍弃。从初禅到有顶之间，是应当修习的，是具有更上之上的安乐。灭尽定是应当修习的，是无有更上之上的安乐。如前一样，这三种安乐是永远究竟的解脱之乐。并非是从感受的安乐出发而说灭尽定是安乐，而是指断绝安乐感受的安乐，以及那种安乐是怎样的最胜的住之安乐，以及从体验安乐出发。比如有些人从该定中出定后，体验到自己以如此这般的极度寂静的住处而长久安住，这才是指安乐。比丘依靠所见、所闻、安乐、意识和有，以何种方式而获得随之而来的漏尽，那就是从该安乐的最胜，到诸有之间的最胜。其中，在无我见之前，不感受其他的见，比如，从见无常之后，就能获得随之而来的漏尽，因此是诸见中最胜的。他依靠该见，通过四门而获得无漏，或者依靠从其他处获得殊胜之法，或者依靠今生安乐住的四种方式，或者依靠三种意识的 入定，即从空无边处生处以上到无所有处生处以下，或者成为天，或者成为人。因此，所闻、该安乐、该意识和该贪欲，被说成是所闻、诸安乐、诸意识和诸有之中最殊胜的。应当完全了知的所知，也就是从苦谛中也获得完全的解脱。从集谛中也获得解脱。灭谛也现前证得。道谛也修习。因此，唯有如此才能究竟苦的边际。
English
The unsurpassed and eternally ultimate, which is the bliss of liberation. For that, sensual pleasure should be completely abandoned. From the first dhyana to the peak of existence, it is to be cultivated, it is the bliss of abiding with the higher and higher. Cessation attainment is to be cultivated, it is the bliss of abiding without the higher and higher. As before, these three kinds of bliss are the eternally ultimate bliss of liberation. It is not from the feeling of pleasure that it is said that cessation attainment is bliss, but it refers to the bliss of cutting off the feeling of pleasure, and what kind of supreme abiding bliss that bliss is, and from the experience of bliss. For example, some people, after arising from that samadhi, experience that they have long abided in such and such an extremely peaceful abode, this is what is meant by bliss. The bhikshu relies on what is seen, heard, bliss, consciousness, and existence, in what way to obtain the exhaustion of outflows that follows, that is the most excellent from that bliss, to the most excellent among all existences. Among them, before the view of no-self, one does not feel other views, for example, from seeing impermanence, one can obtain the exhaustion of outflows that follows, therefore it is the most excellent of all views. He relies on that view to obtain freedom from outflows through the four doors, or relies on obtaining the supreme Dharma from other places, or relies on the four ways of abiding in bliss in this life, or relies on the three kinds of consciousness Samadhi, that is, from the sphere of infinite space and above to the sphere of nothingness and below, or becoming a god, or becoming a human being. Therefore, what is heard, that bliss, that consciousness, and that craving are said to be the most excellent among what is heard, all bliss, all consciousness, and all existences. The knowable that should be completely known, that is, also completely liberated from the truth of suffering. Also liberated from the truth of the origin. The truth of cessation is also directly realized. The truth of the path is also cultivated. Therefore, only in this way can the limit of suffering be ultimately reached.