Tibetan
་ལ་མི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་ལས་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་གནག་པ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་བྱེད་ཅིང་སོགས་ཏེ། དེ་དག་ལས་དེར་འཕངས་ནས་ཁར་བའི་དྲུང་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང༌། དབུས་ལྟ་བུའི་དུད་འགྲོ་རྣམས་དང༌། ཐོར་ཐོ་ལྟ་བུའི་ཡི་དགས་རྣམས་སུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་དཀར་ནག་འདྲེས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་དཀར་ནག་འདྲེས་པ་བྱས་ཤིང་བསགས་ནས། ལས་འདྲེས་མ་དེས་འཕངས་ཏེ། ཁར་བ་ལྟ་བུར་མི་གཙང་བ་དང་འདྲ་བའི་ངན་འགྲོའམ། གཙང་བ་དང་འདྲ་བའི་བདེ་འགྲོང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་ལས་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་དཀར་བར་བྱས་ནས། ལས་དེས་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་བའི་ལས་དང་འབྲེལ་པ་དེར་སྐྱེས་ཏེ། ཚེ་ཟད་ཅིང་ལས་ཟད་ནས་ཡང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ། ཕྱིར་ལོག་ནས་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་བར་འཁོར་ལོ་དུམ་བུ་ལྔ་པ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འཁོར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པར་བྱེད་པའི་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་པའི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་ཤེས་པས་མཁས་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་མཁས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བདེན་པ་ཤེས་པས་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་ཤེས་པ་བཞི་ལས་བདེན་པ་ཤེས་པ་དང་པོ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་རྩིག་རྨད་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྩིག་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི་བླ་གབ་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པ་ནི་བླ་གབ་ཕྱུར་པོ་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁང་བཟངས་ཆེན་པོའི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐེམ་སྐས་ཀྱི་ཐེམ་པ་བཞི་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐས་རྣམས་ཀྱི་སྐས་ཀྱི་ཐེམ་པ་ནི་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྲེད་པ་གསུམ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་བཟུང་བའི་རྩོལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བདུད་ཀྱི་རྩོལ་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཆུང་ངུའི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། །འབྲིང་ནི་དེ་མ་ཡིན་པའི་སློབ་པ་རྣམས་སོ། །ཆེན་པོའི་ནི་མི་སློབ་པ་རྣམས་སོ། །རྒྱུན་ལས་བཟློག་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་དང། ཅི་དགའ་མགུར་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་སློབ་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་ནི་ང་རྒྱལ་ལས་གྱུར་པ་དང༌། ང་རྒྱལ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཉུང་ངུ་ནི་ལུས་ཕལ་ཆེར་ནི་སྤངས་སོ། །ང་རྒྱལ་ལས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པས་བསྐྱེད་པ་དང༌། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང༌། འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་གིས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཉུང་ངུ་ནི་ལུས་ཕལ་ཆེར་ནི་སྤངས་ཏེ། དཔེར་ན་རྡོའི་གསེག་མ་དང་གངས་རི་བཞིན་ཏེ། ང་རྒྱལ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་ཙམ་ཞིག་ལུས་པ་དང་སྤངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་རྫིང་གི་ནང་ནས་ཆུའི་ཐིགས་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བོར་བ་དང༌། རྫིང་ཆེན་པོའི་ནང་ན་འདུག་པའི་ཆུ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྲེད་པས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལུས་པ་དང་སྤངས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་ བྱའོ། །དཔེར་ན་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་ལྟེང་ཀའི་དཔེས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལུས་པ་དང་སྤངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་དཔེས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྲེད་པས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལུས་པ་དང་སྤངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གངས་རི་དང༌། གསེར་གྱི་རི་དང༌། རི་རབ་དང༌། ས་ཆེན་པོའི་དཔེ་དང༌། གསེག་མའི་དཔེ་དྲུག་དང༌། འཇི་བའི་གོང་བུའི་དཔེས་ནི་ལུས་དང༌། ངག་དང༌། ཡིད་ཀྱི་ལས་དང༌། འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་གིས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལུས་པ་དང་སྤངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཕལ་ཆེར་དང་བྲལ་ལ་ཉུང་ངུ་ལུས་པའི་ཕྱིར་དོན་ཆེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སློབ་པའི་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་དེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྐྱེ་བ་བདུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལུས་ཏེ། ངན་སོང་གི་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་སོ། །མི་སློབ་པའི་ནི་ཚེ་འདིའི་ཕུང་པོ་ཙམ་ཞིག་ལུས་ཏེ་གཞན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་སོ། །ལུས་གང་ལ་གནས་པས་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་དེ་ཡང་དཀོན་ནོ། །མིག་དང་ལྡན་ཞིང་བདེན་པ་མཐོང་བའི་སློབ་པ་དེ་དག་ཀྱང་དཀོན་ནོ། །ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་དཀོན་ཏེ། དེས་ན་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་ཤེས་ཤིང༌། རྣམ་པར་ཤེས་ལ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཀུན་ཤེས་པས་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་མོས་པར་བྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་ཤེས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ། མར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དགེ་པ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་དག་ཀྱང་དཀོན་ནོ། །དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དཀོན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐུག་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་དཀོན་ནོ། །སློབ་པ་དེ་དག་ཉིད་དང་མི་སློབ་པ་དེ་དག་ ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལ་བྱས་པ་གཟོ་བའི་སྐྱེས་བུའི་གང་ཟག་ནི་ཕ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་རིགས་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཕར་འཛིན་པ་དང༌། མར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཡོན་ཏན་ཅན་གཞན་དག་ལ་ཡོན་གནས་ཡིན་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས་ཅི་རིགས་པར་རི་མོ་བྱེད་པ་འདི་ནི་དགེ་སྦྱོང་དུ་འཛིན་པ་དང༌། བྲམ་ཟེར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །བརྐམ་ཆགས་མེད་པ་དང༌། ལེ་ལོ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང་བྲན་དང་བྲན་མོ་ལ་སོགས་པ་བུ་སྣད་ཀྱི་འཁོར་ལ་འདི་དག་ནི་བདག་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། བདག་དཔུང་གཉེན་ཡིན་པས་ན་བདག་གི་བདེ་བས་ནི་བདེ་ལ་བདག་གིས་སྡུག་པས་ནི་སྡུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས། དུས་དུས་སུ་ལེགས་པར་ཟས་དང་གོས་སྦྱིན་པ་དང༌། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་གྱིས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་དོན་གྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྤྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་མི་ཚོལ་ལོ། །བགོ་བཤའ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །དོན་མེད་པར་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཆུད་གཟོན་པར་མི་བྱེད་དོ། །གནས་མ་ཡིན་པར་ཡང་སྐོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །གནས་མ་ཡིན་པར་ཡང་སྐོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆེས་རྒན་ཞིང་བླ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་རྒན་རབས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའོ། །བདག་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡང་བྱེད་དེ་ཆོས་བ
Chinese
有些不精通的人认为，黑业成熟后也是黑色的，会导致众生堕入地狱、畜生和饿鬼等恶道。从这些恶业中被抛掷，就像卡瓦的尸体一样堕入地狱，像中间部分一样堕入畜生道，像零星散落一样堕入饿鬼道。同样，黑白混杂之业成熟后也是黑白混杂，通过做和积累黑白混杂之业，被这种混合之业抛掷，就像卡瓦一样，会出生于不净的恶趣，或者像干净的东西一样出生于善趣。同样，白业成熟后也是白色的，通过做白业，会出生于与五道轮回之业相关的地方，寿命耗尽，业力耗尽后，又从色界和无色界死亡并转移，返回后像五辐轮一样在五道轮回中流转。有些人通过世间道来显示乃至有顶的殊胜之处，然而应当知道，这种教法并非真正殊胜。为什么呢？因为这种殊胜之处并非唯一确定。因此，应当知道，如来所具有的圣谛是唯一确定的殊胜之处，是真正殊胜的教法。有些人以世间有顶乃至以下的知识自诩为精通，但他们并非真正精通，如同前者一样。那些通过了解真谛而精通的人才是真正精通的人。在了解四种真谛中，了解真谛的第一个就像是逐渐证悟真谛的地基。第二个就像是墙壁。第三个就像是屋顶。第四个就像是完整的屋顶。这四个就像是登上智慧大厦的四个阶梯。应当知道，解脱涅槃之梯的阶梯就是这些知识本身。三种贪欲就像是恶魔在轮回大海中抓住众生的
English
Some who are not proficient believe that black karma, when it ripens, is also black, causing sentient beings to be born in hells, as animals, and as hungry ghosts, etc. Having been thrown from these karmas, they fall into hells like the corpse of a Kharwa, into the animal realm like the middle part, and into the hungry ghost realm like scattered fragments. Similarly, when mixed black and white karma ripens, it is also mixed black and white, having been done and accumulated. Thrown by this mixed karma, one is born in an impure lower realm like Kharwa, or in a pure higher realm like something clean. Similarly, when white karma ripens, it is also white. By doing white karma, one is born in a place connected to the karma of the five realms of samsara. When life is exhausted and karma is exhausted, one dies and transmigrates again from the form and formless realms, and returns to revolve in the five realms of samsara like a five-spoked wheel. Some show other distinctions up to the peak of existence through worldly paths, but it should be understood that this teaching is not truly distinguished. Why? Because that distinction is not uniquely certain. Therefore, it should be understood that the noble truths possessed by the Thus-Gone Ones are uniquely certain distinctions, and are the teachings that make truly distinguished. Some who are knowledgeable with the knowledge of the worldly peak of existence and below are not truly knowledgeable, just like the former. Those who are knowledgeable by knowing the truth are truly knowledgeable. Among the four knowledges of truth, the first knowledge of truth is like a foundation for gradually realizing the truths. The second is like a wall. The third is like a roof. The fourth is like a complete roof. These four are also like four steps of a staircase for going to the top of the great mansion of wisdom. It should be understood that the steps of the ladder of liberation and nirvana are those knowledges themselves. The three cravings are like demons seizing beings born in the great ocean of samsara.
Chinese
就像魔的努力一样，那些魔的努力也不能抓住三种众生，那些也是小的，是常入者。中等的是非学习者。大的就是非学道者。因为进入了逆流之路，没有什么可高兴和喜欢的。见到真理的补特伽罗学道者和阿罗汉，因为舍弃了由我慢所生的，以及由我慢所生的痛苦，所以少许的痛苦，大部分的身体都舍弃了。如同由我慢所生一样，由贪爱所生的，以及身语意的业，以及由贪欲、嗔恨、愚痴所生的痛苦也少许的身体大部分都舍弃了，譬如石头的碎块和雪山一样，要知道由我慢所生的是剩下那么多和舍弃了那么多。譬如从水池中把两三滴水扔到一边，如同在大的水池中存在的水一样，要知道在无色界中行走的由贪爱所生的痛苦的剩下和舍弃也是那样。譬如大海和水泡的比喻，如同前面一样，要知道由色界的存在所生的痛苦的剩下和舍弃。譬如大海的比喻，如同前面一样，要知道在欲界中行走的由贪爱所生的痛苦的剩下和舍弃。雪山和金山和须弥山和大地的比喻，以及碎块的六个比喻，以及土块的比喻，要知道身语意的业，以及由贪欲、嗔恨、愚痴所生的痛苦如同前面一样剩下和舍弃。这样，证悟真理因为远离了大部分的痛苦而剩下少许，要知道是有大义的。其中，学道者在天和人之中那样获得的话，就剩下七世的痛苦，就超越了所有的恶趣。非学道者就只剩下今生的蕴，就超越了其他所有。安住于哪个身体而能够证悟真理的那个身体也是稀少的。具有眼睛的
English
It is like the effort of Mara, those efforts of Mara also cannot grasp the three kinds of sentient beings, those who are small are those who have entered the stream. The middle ones are the non-learners. The great ones are the non-learners. Because they have entered the path of reversing the stream, there is nothing to be happy or pleased about. The person who sees the truth, the learner and the Arhat, because they have abandoned what is born from pride, and the suffering born from pride, so a small amount of suffering, most of the body has been abandoned. Just as what is born from pride, what is born from craving, and the actions of body, speech and mind, and the suffering born from desire, hatred and ignorance, a small amount of the body has also been mostly abandoned, like a piece of stone and a snow mountain, one should know that what is born from pride is that much remaining and that much abandoned. For example, throwing two or three drops of water from a pond to one side, like the water existing in a large pond, one should know that the remaining and abandoning of the suffering born from craving that walks in the formless realm is also like that. For example, the analogy of the great sea and the bubble, as before, one should know the remaining and abandoning of the suffering born from the existence of the form realm. For example, the analogy of the great ocean, as before, one should know the remaining and abandoning of the suffering born from craving that walks in the desire realm. The analogy of the snow mountain and the golden mountain and Mount Meru and the great earth, and the six analogies of fragments, and the analogy of the lump of earth, one should know the actions of body, speech and mind, and the suffering born from desire, hatred and ignorance, as before, remaining and abandoning. Thus, realizing the truth is important because it is separated from most of the suffering and only a little remains. Among them, if the learner obtains it in the realm of gods and humans, then the suffering of seven lifetimes remains, and he transcends all the evil realms. The non-learner only has the aggregates of this life remaining, and he transcends all others. The body in which one abides and is able to realize the truths is also rare. Having eyes
Chinese
而且，见到真谛的学人也稀少。听闻、思维和禅修所生的智慧也稀少。因此，应当按照次第全面了解这部律藏，完全理解并彻底理解。全面了解就能产生信任，完全理解就能产生喜爱，彻底理解就能证悟诸法。像这样，成为证悟真谛之众的善，以及有漏的法，例如执著于我所等，以及十善业道，这些也稀少。获得闲暇圆满也稀少。世间正确的见解等，以及直至解脱智慧的十种法也稀少。那些学人和非学人本身也与此相同。因此，报恩的士夫，对于应如何侍奉父母的道理，如实彻底了解后进行侍奉，这样就是执著于父亲和我所。希望利益自己的士夫，对于其他具有功德的沙门和婆罗门，如实彻底了解他们是应供养之处，并尽力供养，这就是执著于沙门和婆罗门。没有贪婪和没有懒惰的士夫，对于儿子、妻子、奴仆和婢女等受自己支配的眷属，知道这些人依赖于自己，自己是他们的依靠，因此自己的快乐就是他们的快乐，自己的痛苦就是他们的痛苦，从而时时给予他们食物和衣服，并用药物治疗疾病。为了他们的利益，自己也努力实践，不向他人寻求一切。也是具有分配习惯的人。也不会无意义地浪费财物。也不会在不适当的地方进行积累。也不会在不适当的地方进行积累。对于年长且像上师一样的人，也会随顺他们。这就是侍奉家族中的长辈。也会做自他之事，即法