Tibetan
བ་གཉིས་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཕྱིར་མི་འོང་བ་ལ་ནི་རྣམ་པ་དང་པོ་གཉིས་ནི་ཡོད་ལ་གཞན་གཉིས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་མི་གཞག་སྟེ། དགེ་བ་ལ་འདུན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་སྤོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་གསུམ་སྤོང་བ་ཡོད་དོ། །ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ སྤོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྤོང་བ་ཡོད་དོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་སྤོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཅིག་པུ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་བརྟེན་ནས། སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་བརྟན་པ་སྤོང་བ་དང༌། མི་བརྟེན་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་པུ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་བཏང་སྙོམས་སྤོང་བ་ཡོད་དོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ནི་འགོག་པ་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་མི་སྐྱེ་བ་ལས་རྣམ་པར་སྤོང་བར་བྱེད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོའི་ཚུལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་ཟག་དུ་ཞིག་དབང་པོ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སློབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མི་སློབ་པ་ནི་ལྔ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང༌། འཆི་བར་སེམས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་ཆོས་ཅན་དང་གནས་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་དང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་དབང་པོ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་ལ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའང་འཐོབ་པར་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཐོབ་པར་མི་བྱེད་དེ་གཉེན་པོ་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་དབང་པོ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་ལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གཞན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་རྒྱུ་སྔ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཁྱད་པར་ཆུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པས་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང་མང་དུ་ཐོས་ པས་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང༌། འབྲེལ་པའི་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པས་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང༌། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པས་སྟོབས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་དང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་གོ །དེ་ལས་གཞན་པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་དག་ལ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་ནི་དབང་པོ་གསུམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དུ་དག་གིས་སློབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གསུམ་གྱིས་ཏེ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལས་བསམ་གཏན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །མི་སློབ་པ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དམིགས་ཏེ། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མི་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དབང་པོ་རྣམས་མ་དུལ་བ་དང་མ་སྦས་པ་དང་མ་བསྲུངས་པ་དང་མ་བསྡམས་པ་དང་མ་བསྒོམས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པའི་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་གི་དོན་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞིས་དབང་པོ་རྣམས་དུལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་གང་ལ་གཏད་པར་མི་བྱ་བ་དེ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བས་གཏད་པར་མི་བྱ་བ་དང༌། གང་ལ་གཏད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཁོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་བསྲུངས་ཤིང་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །སྤོང་བ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པས་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྒྱུག་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། ། གང་ལ་དབང་པོའི་དུལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་མེད་པ་དེའི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་མ་དུལ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། མ་སྦས་པའི་ཕྱིར་དང་མ་བསྲུངས་པའི་ཕྱིར་དང་མ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་དང་མ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་དབང་པོ་དུལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡོད་པ་དེའི་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་བར་དག་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མ་དུལ་བ་དག་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དྲུག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གནས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང༌། གཞན་ལས་ཉམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། གཞན་ལས་སྨད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། འགྱོད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང༌། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་དག་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དྲུག་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དབང་པོ་བཅུ་བཞི་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་གསུམ་པོ་དག་ཅི་བཅུ་བཞིས་གསུམ་བསྡུས་སམ་འོན་ཏེ་གསུམ་གྱིས་བཅུ་བཞི་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། གསུམ་གྱིས་བཅུ་བཞི་བསྡུས་ཀྱི་བཅུ་བཞིས་ནི་གསུམ་མ་བསྡུས་སོ། །གང་དག་མ་བསྡུས་ཤེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་གསུམ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དག་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དབང་པོ་ལྔ་དང་ཚོར་བ་གསུམ་པོ་དག་ཅི་ལྔས་གསུམ་བསྡུས་སམ་འོན་ཏེ་གསུམ་གྱིས་ལྔ་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དབང་པོ་ལྔ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་དག་ནི་ལྔས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྡུས་སམ་འོན་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱིས་ལྔ་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱིས་ལྔ་བསྡུས་ཀྱི་ལྔས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་མ་བསྡུས་སོ། །གང་དག་མ་བསྡུས་ཤེ་ན། ཡང་དག་པའི་ངག་དང༌། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང༌། འཚོ་བ་དང༌། དགའ་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཏེ། དེ་ལྟར་དྲུག་པོ་དེ་དང་གམ། ཆོས་བཞིས་མ་བསྡུས་སོ། །དབང་པོ་ གཞན་ལྔ་དང་དབང་པོ་གསུམ་པོ་དག་ཅི་ལྔས་གསུམ་བསྡུས་སམ་འོན་ཏེ་གསུམ་གྱིས་ལྔ་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། གསུམ་གྱིས་ལྔ་བསྡུས་ཀྱི་ལྔས་ནི་གསུམ་མ་བསྡུས་སོ། །གང་ད
Chinese
对于二者来说，由于一切相都圆满，所以安立不悦意的根。对于不还者来说，由于具有最初的两种相，而没有其他的两种相，所以不安立不悦意的根，仅仅是对于善法的意乐而已。如果问：依靠悦意的根，是否能断除悦意的根、不悦意的根和舍根呢？回答说：依靠现观所依的悦意的根，能断除执著所依的三者。如果问：依靠不悦意的根，是否能断除不悦意的根呢？回答说：依靠现观所依的本身，能断除执著所依的。如果问：依靠舍根，是否能断除舍根呢？回答说：依靠唯一性的舍，能断除多样性的稳固；依靠不依赖的舍，能断除依赖唯一性的舍。获得入流果的，使不遍知遍知的根，是从灭除中进行断除，从不生中进行别断，但并不进行极断，也不进行遍断。获得阿罗汉本身的，遍知根的道理也应当同样看待。如果问：哪些补特伽罗是使诸根明晰者呢？回答说：一切有学和无学有五种，即：完全退失者、思维死亡者、随顺守护之法者、从住处不退转者和具有极度领悟之分者。不是独觉，也不是菩萨，因为自性诸根敏锐的缘故。为了使入流的根明晰，入流的根也使诸根明晰，并且也获得一来果吗？回答说：能获得。如果问：能获得不还果吗？回答说：不能获得，因为对治力弱小，并且所要获得的意义广大的缘故。为了使不还的根明晰，入流的根
English
For the two, since all aspects are completely perfect, the root of unpleasantness is established. For the non-returner, since they possess the first two aspects but lack the other two, the root of unpleasantness is not established; it is merely a desire for virtue. If asked: Relying on the root of pleasantness, can one abandon the root of pleasantness, the root of unpleasantness, and the root of equanimity? The answer is: Relying on the root of pleasantness based on manifestation, one can abandon the three based on attachment. If asked: Relying on the root of unpleasantness, can one abandon the root of unpleasantness? The answer is: Relying on the very basis of manifestation, one can abandon that which is based on attachment. If asked: Relying on the root of equanimity, can one abandon the root of equanimity? The answer is: Relying on equanimity based on singularity, one can abandon the stability of multiplicity; and relying on non-dependent equanimity, one can abandon equanimity based on singularity. The faculty that makes the unknowable knowable, which obtains the fruit of entering the stream, abandons from cessation and separately abandons from non-arising, but does not completely abandon or universally abandon. The way of the faculty of complete knowledge, which obtains the state of an Arhat, should also be viewed in the same way. If asked: Which individuals are those who clarify the faculties? The answer is: All learners and non-learners are five: those who have completely declined, those who contemplate death, those who follow the Dharma of protection, those who do not deviate from their dwelling, and those who have the potential for extreme realization. They are neither Pratyekabuddhas nor Bodhisattvas, because their faculties are naturally sharp. In order to clarify the faculty of stream-entry, the faculty of stream-entry also clarifies the faculties, and does it also obtain the fruit of once-returning? The answer is: It can obtain it. If asked: Can it obtain the fruit of non-returning? The answer is: It cannot obtain it, because the antidote is weak and the meaning to be obtained is vast. In order to clarify the faculty of non-returning, the faculty of stream-entry
Chinese
也能夠使（智慧）明晰，請問是否也能夠成就其他的離欲呢？回答說：能夠成就。請問是否能夠現證阿羅漢果呢？回答說：那是因為先前的原因。善用諸根也能夠成辦一切。為什麼要善用諸根呢？回答說：因為要藉由不以些微的差別為滿足，以及藉由成就三摩地的差別來增長力量，以及藉由多聞來增長力量，以及藉由辨別相關的言論來增長力量，以及藉由對於甚深之法 निश्चित（梵文天城體） niścita（梵文羅馬擬音） 決定 的忍耐來增長力量。請問菩薩們如何安立能使不了解的一切都能了解的根等三者呢？回答說：在信行地是首先安立的。在其他的增上意樂清淨等諸地上是第二種。在如來地則應當視為安立第三種根。請問應當說以多少的圓滿是學者的圓滿呢？回答說：以三種，也就是以根的圓滿來說，是指敏銳的根。以等至的圓滿來說，是指八解脫中的禪定者。以果的圓滿來說，是指不還者。對於無學者來說，則是指兩種圓滿，也就是根的圓滿是指不退轉的法性。等至的圓滿則如前述。一切的無學者都應當視為是以果的圓滿而圓滿。請問所說的諸根未調伏、未隱藏、未守護、未繫縛、未修習等等的這些名相，它們的意義是什麼呢？回答說：總而言之，是以四種方式來顯示諸根的調伏。也就是依靠各別思擇的力量，對於諸根不應當投向的對境，不應當以現行作意來投向，而對於應當投向的對境，則僅僅以現行作意來守護並投向，以防止煩惱的生起。依靠斷除對治的力量，則如前述
English
also makes (wisdom) clear. Does it also accomplish other freedom from desire? Answer: It does accomplish. Does it manifest the state of an Arhat? Answer: That is because of the previous cause. Well-using the faculties also accomplishes everything. Why should the faculties be well-used? Answer: Because one should not be satisfied with a slight difference, and because one should increase strength by accomplishing the distinction of samādhi, and increase strength by much learning, and increase strength by thoroughly determining related speech, and increase strength by the patience of निश्चित（藏文） निश्चित（梵文天城體） niścita（梵文羅馬擬音） certain contemplation on the profound Dharma. How are the three, such as the faculty that makes everything unknown known, established for Bodhisattvas? Answer: In the stage of practice by faith, the first is established. In other stages, such as the stage of pure superior intention, the second is established. In the stage of the Tathāgata, the third faculty should be regarded as established. How many perfections should be said to be the perfections of a learner? Answer: By three: the perfection of the faculty is the sharp faculty. The perfection of absorption is the meditator among the eight liberations. The perfection of the fruit is the non-returner. For the non-learner, two perfections are aimed at: the perfection of the faculty is by the nature of non-wavering. The perfection of absorption is as before. All non-learners should be regarded as perfected by the perfection of the fruit. What is the meaning of the terms "faculties untamed, unhidden, unguarded, unbound, and uncultivated"? Answer: In short, the taming of the faculties is shown in four ways: relying on the power of individual discrimination, the faculties should not be directed to objects to which they should not be directed by manifest attention, and to objects to which they should be directed, they should be guarded and directed only by manifest attention, preventing the arising of afflictions. Relying on the power of abandoning antidotes, it is as stated above.
Chinese
那個地方自然不會散亂，自然不會產生一切煩惱。 如果沒有那四種調伏根的方法，那麼那些根應該被視為未調伏，因為它們沒有被隱藏、沒有被守護、沒有被約束、沒有被修習。如果擁有那四種調伏根的方法，那麼就應該從與此相反的角度來看待極度調伏和極度修習之間的狀態。 如果未調伏會產生痛苦，那是因為什麼呢？回答說：因為會產生六種痛苦。即：從完全處於煩惱狀態中產生的痛苦；從他人處衰敗的痛苦；被他人貶低的痛苦；從後悔中產生的痛苦；墮入惡道中產生的痛苦；以及出生等等的痛苦。極度調伏則與此相反，因為捨棄了六種痛苦，所以應該被視為產生快樂。 十四根和三類有情，是十四根包含了三類，還是三類包含了十四根呢？回答說：是三類包含了十四根，而不是十四根包含三類。哪些沒有被包含呢？是外境的方面。三類有情應該被視為欲界、色界和無色界中的眾生。 五根和三種感受，是五根包含了三種，還是三種包含了五根呢？回答說：應該被視為互相包含。 五根和三十七道品，是五根包含了三十七道品，還是三十七道品包含了五根呢？回答說：是三十七道品包含了五根，而不是五根包含了三十七道品。哪些沒有被包含呢？是正語、業邊、生活、喜、極度輕安和平等捨，像這樣，這六者，或者說四法沒有被包含。 另外五根和三根，是五根包含了三根，還是三根包含了五根呢？回答說：是三根包含了五根，而不是五根包含了三根。哪些沒