Tibetan
ངོན་ནོ། །ཐ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྲེད་པ་འབའ་ཞིག་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ངག་ལ་ཆགས་ཤིང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་སྲིད་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། ཕྱི་མའི་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་དང༌། སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང་རེག་བྱ་དང༌། ཆོས་འདོད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པའམ། ཐོབ་པ་དག་ལ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་དག་ལ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྲེད་པ་འགོག་པ་རྣམ་པ་བཞིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་རྣམ་པ་བཞིས་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྲེད་པ་འགོག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་འཇིག་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུས། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ལ། །རྣམ་པ་བཅུས་ནི་རྟོག་བྱེད་ན། །དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འཇུག །འགྱུར་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དང། །བྲལ་བ་དང་ནི་ཉེ་བ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ནི་རྣམ་པ་དང༌། །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་དང་འཆིང་བ་དང༌། །མི་སྡུག་པ་དང་གྲུབ་བདེ་མེད། །དམིགས་མེད་རང་དབང་མེད་པ་ཡི། །རྣམ་པ་དེ་དག་རིག་པས་རྟོག །ཅེས་གང་བཤད་པ་དེ་ལ། དམིགས་སུ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་ཙམ་དང༌། ཡུལ་ཙམ་དང། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་མྱོང་བ་ཙམ་དང༌། སེམས་ཙམ་དང༌། བདག་དང་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་ཙམ་དང༌། ལྟ་བ་ཙམ་དང༌། མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཙམ་དང༌། རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རང་དབང་མེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལས་གང་གིས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པས་ བསྡུས་ཏེ། འགྱུར་བའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའི། འགྱུར་བ་ཙམ་ནི་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དམིགས་པ་དང༌། གནོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པས་སོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པས་སོ། །སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ལས་དུ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དང་པོ་ལྔའོ། །དུ་ཞིག་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། བར་མ་གཉིས་སོ། །དུ་ཞིག་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ཐ་མ་གཅིག་གོ ། རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་དང་པོ་བདུན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བསྡུས་སོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་དགེ་བ་རྣམས་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བསྡུས་སོ། །ཐམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བསྡུས་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲལ་ཞིང་གྱུར་པའི་སེམས་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། ནང་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གང་ཞིག་རྣམ་པ་གང་གིས་བསྡུས་ལ། སྡུག་བསྔལ་གང་གིས་ཀྱང་རྣམ་པ་གང་བསྡུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པ་དང་པོ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་པོ་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་སོ། །རྣམ་པ་གསུམ་དང་སྡུག་བསྔལ་འོག་མ་གཉིས་པ་ཡང་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་སོ། །རྣམ་པ་ གཞན་གསུམ་དང་སྡུག་བསྔལ་འོག་མ་གསུམ་པ་ཡང་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་སོ། །རྣམ་པ་ཐ་མ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐ་མ་ཡང་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་སྔར་ནི་སྲེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་འབྲས་བུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བཞི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་དུ་ཞིག་སྟོང་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གཉིས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་
Chinese
如是。依靠于最后，应当仅仅观察与身体相关的贪欲。其中，何为贪欲？即是对身体和语言产生执着和结合的那些。又，何为产生存在的因素？即是希求来世身体的特殊性。何为具有喜悦的贪欲？即是对色、声、香、味、触、法这些所欲之境显现趋向，或者对已获得之物具有喜悦的贪欲。何为对彼和彼显现欢喜？即是对彼之外的其他色等所欲之境产生欲望。为何要以四种方式观察灭谛？答：因为贪欲的止息被分为四种方式。为何要以四种方式观察道谛？答：因为生起贪欲止息的方法有四种。在声闻地，以坏灭之相等等十种相，那是苦谛。如果以十种相来分析，那么它就包含在四种相中。变化和坏灭，分离和临近，以及自性的相，完全结合和束缚，不悦意和无真实安乐，无所缘和无自主的相，这些相要以智慧来理解。如是所说之中，何为无所缘？即仅仅是根、仅仅是境、以及从它们所生的感受、仅仅是心、仅仅是“我”和“我所”之名、仅仅是见解、仅仅是言说，这七种相之外，另外存在一个与意义不同的“我”的体性，即是无所缘。何为无自主性？即是依靠缘起法的无常和痛苦的体性，对于诸行没有“我”的体性。这十种相中，哪一种概括了变化之苦？答：由完全结合的相来概括。由变化的力量所产生的痛苦，应当被视为变化之苦。仅仅是变化本身并不是，因为对于远离痛苦者，它也是目标，并且不会造成伤害。哪一种相概括了痛苦的痛苦？
English
Thus it is. Relying on the last, one should only observe the craving that is associated with attachment to the body. Among these, what is craving? It is that which clings to and unites with body and speech. Furthermore, what causes existence to arise? It is the desire for the particularity of future bodies. What is it to possess desire and attachment with joy? It is to be manifestly inclined towards desirable objects such as forms, sounds, smells, tastes, tangible objects, and dharmas, or to possess joyful desire and attachment for those things that have been obtained. What is manifest delight in this and that? It is the desire for desirable objects such as forms other than those. Why should the truth of cessation be viewed in four aspects? It is said: Because the cessation of craving is thoroughly distinguished in four aspects. Why should the truth of the path be viewed in four aspects? It is said: Because there are four aspects that cause the cessation of craving to arise. In the Hearer's Ground, with ten aspects such as the aspect of destruction, that is the truth of suffering. If one analyzes with ten aspects, then it falls into four aspects. Change and destruction, separation and proximity, and the aspect of nature, complete combination and bondage, unpleasantness and no real happiness, the aspect of no object and no independence, those aspects are understood by knowledge. Among what was said, what is it to have no object? It is merely the senses, merely the objects, merely the experience arising from them, merely the mind, merely the name of "self" and "what belongs to self", merely the view, merely the expression, apart from those seven aspects, the characteristic of a self that has become a different meaning, that is what it is to have no object. What is it to have no independence? It is that which, by the nature of impermanence and suffering of dependent arising, does not have the nature of self in conditioned things. Among those ten aspects, which one summarizes the suffering of change? It is said: It is summarized by the aspect of complete combination. Unpleasantness arising from the power of change should be regarded as the suffering of change. Change alone is not itself, because it is also the object for those who are free from unpleasantness, and it does not harm them. Which aspect summarizes the suffering of suffering?
Chinese
问：如何以不悦意的相来概括呢？答：以不悦意的相。问：以何种相来概括行苦呢？答：以无成和无乐的相。生的痛苦，以及总而言之，直到所说的“五取蕴是苦”之间，那些相中有多少是以苦苦来概括的呢？答：最初的五个。问：有多少是以坏苦来概括的呢？答：中间的两个。问：有多少是以行苦来概括的呢？答：最后一个。另一种说法是，最初的七个以苦苦来概括。它们的对治品善法，以及烦恼，则以坏苦来概括。一切都以行苦来概括，就像世尊所说的“破裂和变异的心”，以及同样地，世尊所说的“被遮蔽所缠绕的，那是从它所生的心所产生的痛苦，以及分别体验不适意”，因此，烦恼显然是以坏苦而痛苦的。四种痛苦，即显现的痛苦，内在依赖的痛苦，外在依赖的痛苦，以及处境恶劣的痛苦，在所说的这些中，哪种痛苦以哪种相来概括，又哪种痛苦以哪种相来概括呢？答：第一种相和第一种痛苦，彼此概括。三种相和接下来的两种痛苦，也彼此概括。另外三种相和接下来的三种痛苦，也彼此概括。最后一种相和最后一种痛苦，也彼此概括。之前是以贪爱的自性来详细区分，从而安立集谛，显示了四种相。现在应该从果的详细区分来看，因为它们产生四种痛苦。在这十六种相中，有多少是空性的相呢？答：有两种，即苦谛的
English
Asked: How is it summarized by the aspect of unpleasantness? Answer: By the aspect of unpleasantness. Asked: By what aspect is the suffering of conditioning summarized? Answer: By the aspect of no accomplishment and no pleasure. Of those aspects mentioned from the suffering of birth up to, in short, 'the five aggregates of grasping are suffering,' how many are summarized by the suffering of suffering itself? Answer: The first five. Asked: How many are summarized by the suffering of change itself? Answer: The middle two. Asked: How many are summarized by the suffering of conditioning itself? Answer: The last one. Alternatively, the first seven are summarized by the suffering of suffering itself. Their antidotes, the virtuous qualities, and the afflictions are summarized by the suffering of change itself. Everything is summarized by the suffering of conditioning itself. For example, the Blessed One said, 'The mind that is broken and changed,' and similarly, the Blessed One said, 'That which is completely entangled by obscurations, that is because of separately experiencing the suffering arising from the mind born from it, and discomfort.' Therefore, it is well established that afflictions are suffering by the suffering of change itself. Of the four kinds of suffering, namely, the suffering of manifestation, the suffering dependent on the internal, the suffering dependent on the external, and the suffering of bad circumstances, which suffering is summarized by which aspect, and which suffering summarizes which aspect? Answer: The first aspect and the first suffering summarize each other. The three aspects and the next two sufferings also summarize each other. The other three aspects and the next three sufferings also summarize each other. The last aspect and the last suffering also summarize each other. Previously, the truth of the origin was established by elaborately distinguishing the nature of craving, thus showing four aspects. Now, it should be viewed from the elaborate distinction of the result, because they produce four kinds of suffering. Of those sixteen aspects, how many are aspects of emptiness? Answer: There are two, namely, the truth of suffering.