Tibetan
་བུ་དག་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྒྲ་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང༌། མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང༌། ཟིན་པ་དང༌། མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ནི་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་དྲི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་རྩ་བ་དང་སྡོང་བུ་དང༌། ཤུན་པ་དང༌། སྙིང་པོ་དང༌། ལོ་མ་དང༌། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུའི་དྲི་དག་གོ །དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ནི་མེད་དོ། །དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ཁ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་གསུམ་པ་ནི་ཤར་དང་ལྷོ་དང་ནུབ་དང་བྱང་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བཞི་པ་ནི་འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྔ་པ་ནི་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་དྲུག་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་དང༌། དངོས་པོ་མཐའ་དག་འཛིན་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་དེ་དང་ཡུལ་སྣང་བ་དང་ཕྲད་པ་དེ་དང༌། དེས་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་ལ་གནས་པའི་ལུས་ལ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གང་དག་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་འོག་མའི་གཟུགས་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཡུལ་གཅིག་གམ་ཡུལ་ཐ་དད་དམ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བྱེ་མ་དང་ཆུ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་གནས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་བསམ་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བསམ་པ་རྫོགས་སོ།། །།བམ་པོ་བདུན་པ། ད་འདི་མན་ཆད་ནི་མིང་གིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་བཞི་པོ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཅི་རིགས་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སའི་དངོས་གཞིར་སེམས་གཅིག་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་ལ་དཔེ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་སྟོན་པའོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་སྟོན་པའོ་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་ཚིག་ཏུ་ཡང་སྨྲ་ན། དེ་ལྟར་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ རྣམས་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ང་སྨྲ་ན། ལུས་དང་ངག་གིས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་འདི་སྙེད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་བ་གཅིག་གིས་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཇུག་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཅིག་གིས་ནི་ཐ་སྙད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་གཅིག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་ལ། ཐ་སྙད་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུན་གཅིག་གིས་ནི་ཚིག་གཅིག་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཅི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་མཚུངས་པའམ། ཡུལ་མི་མཚུངས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཡུལ་མཚུངས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་ལ་རྩོལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། གནས་གཉིས་ཀྱིས་བརྟས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའམ། འོན་ཏེ་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ལས་སམ། འོན་ཏེ་བག་ལ་ཉལ་ལས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ལས་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་ནི་དེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གཏན་རྣམ་པར་མི་འདག་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་གཉིས་ལས་གང་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བག་ལ་ཉལ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་གང་ཡིན་པ་སྟེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཉེས་པར་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དང
Chinese
应当视其为儿子们。其中，声音的特征差别是，从已摄受的大种之因所生者，以及未摄受的大种之因所生者，以及已摄受和未摄受的大种之因所生者。作用的差别是语言的表诠。状态的差别应当如前观察。其中，气味的特征差别是根、茎、树皮、心材、叶、花和果实的气味。气味、味道和触觉没有作用的差别。它们的阶段差别应当如前观察。其中，味道的特征差别是苦味等，应当如前观察。触觉的特征差别也有多种，应当如前观察。其中，第三个行境应当知晓是东方、南方、西方和北方等方向。其中，第四个应当从过去、未来和现在产生的差别来观察。其中，第五个应当从正确和不正确的执取差别来观察。其中，第六个应当从执取一个方向和一切事物的差别来观察，如是与此相符，应当知晓这是有色者之境显现的差别。那么，何者是与此相应的作意呢？即是处所完全未损坏，以及与境显现相遇，以及由此心之行相得以显现成就者，如是与此相符，应当视其为有色者之蕴的行境之思。其中，欲乐时，于受用之身而住之身，若于色而受用，何等大种得以显现成就，彼等与下部之色相连，是一境或异境，或当如何安住而说耶？答曰：当说如沙与水般，非异境而安住，如是与此相符，应当视其为色蕴的相互混合之思。色蕴之思圆满。卷七。
English
They should be regarded as sons. Among them, the differences in the characteristics of sounds are those arising from the cause of the great elements that are apprehended, those arising from the cause of the great elements that are not apprehended, and those arising from the cause of the great elements that are both apprehended and not apprehended. The difference in function is the expression of speech. The difference in state should be observed as before. Among them, the differences in the characteristics of smells are the smells of roots, stems, bark, heartwood, leaves, flowers, and fruits. There is no difference in function for smells, tastes, and tactile objects. The differences in their stages should be observed as before. Among them, the differences in the characteristics of tastes are bitterness, etc., and should be observed as before. The differences in the characteristics of tactile objects are also various, and should be observed as before. Among them, the third field of activity should be known as the directions such as east, south, west, and north. Among them, the fourth should be observed from the differences of past, future, and present occurrences. Among them, the fifth should be observed from the differences of grasping what is correct and what is incorrect. Among them, the sixth should be observed from the difference of grasping one direction and all things. Thus, in accordance with this, it should be known that this is the difference in the appearance of the objects of those with form. What, then, is the corresponding mental activity? It is that which is not completely damaged in its place, and which encounters the appearance of the object, and by which the activity of the mind is manifestly accomplished. Thus, in accordance with this, it should be regarded as the thought of the field of activity of the aggregates of those with form. Among them, when there is desire, in the body that dwells in the body of enjoyment, if one enjoys form, which great elements will manifestly be accomplished? How should it be said that those connected with the lower form dwell in one object or in different objects? It is said: It should be said that they dwell not as different objects, like sand and water. Thus, in accordance with this, it should be regarded as the thought of the mutual mixing of the aggregates of form. The thought of the aggregates of form is complete. Volume 7.
Chinese
总而言之，现在从这里开始，将要对以名称概括的四种非物质蕴——受、想、行、识——的各种形态进行阐述。从《地藏经》中关于“一心”的阐述开始，以此为例，如世尊所说：“善逝是导师。”如果生起“善逝是导师”的念头，并且口中也这样说，我则说，像这样生起念头，也是对善法的珍视。身语的随行，更不用说了。同样，以如此多的心来证悟，同样，以一颗欢喜心，将会前往善趣等等。对于这些，属于进入的心的相续，一个具有名言的心，会完全引发另一个心。一个具有名言的相续，会说出一个词语，并且也会完全引发身体的行为。那么，对于有分别和无分别的心，以现在所生起的对境本身，是应该说对境相同，还是对境不同呢？回答说：应该说对境相同。因为什么原因呢？回答说：因为三个原因而明显，即因为对它努力，以及因为两个处所而得到滋养。心生起烦恼，这应该说是本质上就是烦恼，还是与烦恼相应，还是从习气中产生呢？回答说：是从相应和习气中产生的，而不是本质上就是烦恼。如果本质上就是烦恼，那么它就会像贪欲等一样，成为永远无法消除的过失。因此，因为本质上不是完全的烦恼，所以心是自性光明的。那么，应该说缠缚和完全的烦恼心，这两者中的哪一个是呢？回答说：应该说是相应。那么，什么是习气呢？就是与烦恼方面相应的恶劣处境，也就是行蕴的过患完全存在。
English
In summary, from this point onwards, we will explain the various forms of the four non-material aggregates—feeling, perception, mental formations, and consciousness—which are summarized by name. Starting from the explanation of "one mind" in the Earth Store Sutra, we will use this as an example, as the World Honored One said, "The Sugata is the teacher." If one generates the thought, "The Sugata is the teacher," and also speaks it, then I say that generating such a thought is also cherishing virtuous dharmas. The following of body and speech goes without saying. Similarly, to realize with so many minds, similarly, with one joyful mind, one will go to the good realms, and so on. For these, belonging to the continuum of the entering mind, one mind with terminology will completely arouse another mind. One continuum with terminology will utter a word and will also completely arouse the actions of the body. So, for minds with and without discrimination, should it be said that the object is the same or different, based on the object that has arisen now? Answer: It should be said that the object is the same. For what reason? Answer: Because it is clear for three reasons, namely because of effort towards it, and because it is nourished by two places. The mind arises as afflicted, should it be said that it is afflicted in its essence, or in association with affliction, or from habit? Answer: It arises from association and habit, but not from its essence. If it were afflicted in its essence, then it would become a fault that could never be eliminated, like desire and so on. Therefore, because it is not completely afflicted in its essence, the mind arises as naturally luminous. So, which of the two should be said to be entanglement and completely afflicted mind? Answer: It should be said to be association. So, what is habit? It is the bad situation that is in accordance with the side of affliction, that is, the fault of the formations is completely present.