Tibetan
སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་གནས་དང་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་གཟུགས་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་རང་གི་ཡུལ་སོ་སོར་ རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ནས། རྒྱས་བར་ཡིད་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སམ། བསྒྲིབས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་དགེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམན་པ་ཡང་མ་ཡིན། གྱ་ནོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ཀྱང་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམན་པ་དང༌། གྱ་ནོམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཐམས་ཅད་དང་འབྱུང་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང༌། དགེ་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་དང་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཐམས་ཅད་དང་འབྱུང་བ་ནི་ལྔ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། རེག་པ་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། སེམས་པའོ། །དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡིད་ཀྱི་སར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དགེ་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་དང༌། འབྱུང་བ་ནི་བཅུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང༌། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང༌། མ་ཆགས་པ་དང༌། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང༌། གཏི་མུག་མེད་པ་དང༌། དད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། བག་ཡོད་པ་དང༌། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང༌། བཏང་སྙོམས་སོ། །དེ་དག་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་འབྱུང༌། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་འབྱུང་སྟེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་ལྷག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བག་ཡོད་པ་ནི་བཏགས་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་དེ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལས་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་སེམས་བཅོ་ལྔ་སྟེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་བ་དང༌། འགོག་པ་དང༌། ལམ་མཐོང་བ་དང༌། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལྔ་དང༌། འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ལྔ་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལྔའོ། །གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་སེམས་བཅུ་དྲུག་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་དང༌། སློབ་པ་དང༌། མི་སློབ་པའིའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བ་དང༌། གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བ་དང༌། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བ་དང༌། གང་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། འོག་ཏུ་ཕྱིར་འོང་བའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དགེ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང༌། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ མཇུག་ཐོགས་སུ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་ནི་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་རང་རང་གི་ས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས
Chinese
是关于生的种种差别。其中，关于处所和对境的种种差别，是指眼识等六种识。其中，眼识能够了别色。其余的识也能了别各自的对境。意识能够了别从眼和色，乃至意和法之间的所有事物。其中，与痛苦感受相应的识，称为完全消逝，因为它能够了别痛苦和不悦之处等令人不悦的事物。与快乐感受相应的识，称为未完全消逝，因为它能够了别快乐和喜悦之处等令人愉悦的事物。与非痛苦也非快乐的感受相应的识，称为非完全消逝也非未完全消逝，因为它能够了别舍受之处等事物。如此，这是关于完全消逝和未完全消逝的种种差别。 其中，与不善的事物或者被染污的事物相应的识，称为下劣，因为它能够了别烦恼性的识的行境事物。与善的事物相应的识，称为殊胜，因为它能够了别与善相应的识的行境事物。与无记的事物相应的识，称为非下劣也非殊胜，因为它也能够了别其行境的事物。如此，这是关于识的下劣和殊胜的种种差别。 所有与心相应的以及从心生起的（心所），以及所有善心和从善心生起的（心所），被称为心所法的种种差别。其余的…
English
These are the various distinctions of birth. Among them, the various distinctions of place and object refer to the six consciousnesses, such as eye consciousness. Among them, eye consciousness discerns forms. The other consciousnesses also discern their respective objects. Mental consciousness discerns everything from the eye and forms up to the mind and phenomena. Among them, the consciousness associated with painful feeling is called completely diminished, because it discerns unpleasant things such as places of suffering and displeasure. The consciousness associated with pleasant feeling is called not completely diminished, because it discerns pleasant things such as places of happiness and joy. The consciousness associated with feeling that is neither painful nor pleasant is called neither completely diminished nor not completely diminished, because it discerns things such as places of equanimity. Thus, these are the various distinctions of completely diminished and not completely diminished. Among them, the consciousness associated with unwholesome things or defiled things is called inferior, because it discerns the objects of the afflicted consciousness. The consciousness associated with wholesome things is called superior, because it discerns the objects of the consciousness associated with wholesomeness. The consciousness associated with unspecified things is called neither inferior nor superior, because it also discerns the objects of its realm. Thus, these are the various distinctions of inferior and superior consciousness. All mental factors that arise with the mind, and all wholesome minds and the mental factors that arise from them, are called the various distinctions of mental factors. The rest is…
Chinese
如是观察。 在有漏法的情况下，应当如前所述进行观察。其中，与一切心相应的有五种：作意、触、受、想、思。它们的体性已经在意处说明过了。与一切善心相应的有十种：即知惭、知愧、无贪、无嗔、无痴、信、精进、不放逸、不害、舍。这些也出现在止住的心的所依处，也出现在未止住的心的所依处，对于止住的心的所依处，应当特别了知其极为调顺。其中，不放逸应当被视为是假立的法。与这些相应的识能够了知一切法，因此，它是从心所法转变而来的，是应当了知的法的差别。 其中，属于不顺品的心有十五种：欲界之苦、集、灭、道所见，以及修所断五种；如同欲界一样，色界五种；无色界五种。作为对治的心有十六种：无漏、有学、无学。这些不顺品和作为对治的识，也能了知作为行境的法。生的差别简而言之有五种：欲界生之因、色界生之因、无色界生之因、往何处去、于下返回。其中，在欲界相应的善心、烦恼心、无覆无记心之后，一切欲界相应的心都会产生，因此，这是从欲界生之因中产生的识的生的差别。如同欲界相应一样，色界相应和无色界相应也各自具有其所依处的识。
English
Thus one should observe. In the case of contaminated dharmas, one should observe as previously explained. Among them, there are five that arise with all minds: attention, contact, feeling, perception, and intention. Their characteristics have already been explained in the section on the mind. There are ten that arise with all virtuous minds: namely, knowing shame, knowing embarrassment, non-attachment, non-hatred, non-ignorance, faith, diligence, non-carelessness, non-harming, and equanimity. These also arise in the mind that is in a state of meditative stabilization, and also arise in the mind that is not in a state of meditative stabilization; in the mind that is in a state of meditative stabilization, one should especially recognize that they are extremely disciplined. Among them, non-carelessness should be regarded as a designated dharma. The consciousness that is in accordance with these cognizes all dharmas; thus, it is a differentiation of the dharmas to be cognized that has arisen from the mental dharmas. Among them, there are fifteen minds that belong to the unfavorable side: the suffering of the desire realm, the origin, the cessation, the path seen, and the five to be abandoned by cultivation; just as with the desire realm, the five of the form realm; and the five of the formless realm. There are sixteen minds that are antidotal: the uncontaminated, the learners, and the non-learners. These consciousnesses that belong to the unfavorable side and are antidotal also cognize the dharmas that are their objects. The differentiations of birth are briefly five types: the cause of birth in the desire realm, the cause of birth in the form realm, the cause of birth in the formless realm, where one goes, and returning below. Among them, after the virtuous mind, the afflicted mind, and the obscured and unindicated mind that are associated with desire, all minds associated with desire arise; thus, this is the differentiation of the births of consciousnesses that arise from the cause of birth in the desire realm. Just as with those associated with desire, those associated with form and those associated with formlessness each have the consciousnesses of their respective grounds.
Tibetan
་པ་གསུམ་པོ་དག་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡང་རང་རང་གི་ས་པའི་སེམས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ༌། །སྔོན་བསམ་གཏན་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་དག་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་དགེ་བའི་སེམས་འབྱུང་ཞིང༌། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡང་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ས་པའི་དགེ་བའི་སེམས་འབྱུང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ས་པའི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་བར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མི་སློབ་པའི་སེམས་ཀྱང་འབྱུང་ལ། སློབ་པའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མི་སློབ་པའི་སེམས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་དེས་སྔོན་བསམ་གཏན་དང༌། གཟུགས་མེད་པ་དག་སྐྱེད་ན་ནི་དེ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དེ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ས་གོང་མ་པ་དང༌། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་གཞི་སེམས་གང་དང་གང་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལ། རྣམ་པ་དང་མཚན་མ་དག་ལེགས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་གོང་མ་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ས་གོང་མ་པའི་སེམས་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའི་སེམས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྤྲུལ་པའི་སེམས་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའི་མཇུག་ཐོགས་ལྟ་བུའོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའི་སེམས་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ གཟུགས་བརྙན་གྱི་རིགས་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་དགེ་བ་དང༌། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་གོང་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེ་བ་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་གོང་མའི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
Chinese
而且，这三个的每一个之后，所有各自地的三种心都会生起。为了生起之前未生起的禅定和无色定，在欲界中行善的心之后，初禅地的善心会生起；在初禅地的善心之后，二禅地的善心也会生起。同样，在无所有处的生处地的善心之后，直到有顶的善心之间都会生起。在色界中行善的心之后，无学心也会生起；在有学心之后，无学心也会生起。如果他之前生起了禅定和无色定，那么他也不会从那些中完全退失。在欲界中行善的心之后，对于他想要显现的上地以及有学和无学的根本心，为了很好地把握相和特征，就会生起那个和那个识。同样，对于上地和剩余地的善心之后，也应当看到上地的心也会生起。在欲界中行无记心的之后，也会生起色界中行善的心，例如，欲界中的化生心具有色界中的果的之后。也应当知道，在色界中行善的那个心之后，也会生起欲界中行无记的心。应当知道那是欲界本身，因为那是影像的相似种类，但不是自性本身。从这个具有欲界中的善和无记的心死亡之后，对于从上面生到初禅直到有顶之间，会生起上地的有染污的心，因为就像这样，在一切中都是由有染污的心来连接相续的。
English
Moreover, after each of these three, all three minds of their respective grounds will arise. In order to generate previously unarisen dhyanas and formless realms, after a virtuous mind operating in the desire realm, a virtuous mind of the first dhyana ground will arise; and after a virtuous mind of the first dhyana ground, a virtuous mind of the second dhyana ground will also arise. Similarly, after the virtuous mind of the ground of the sphere of nothingness, it will arise up to the virtuous mind of the peak of existence. After a virtuous mind operating in the form realm, a non-learning mind will also arise; and after a learning mind, a non-learning mind will also arise. If he has previously generated dhyanas and formless realms, then he will not completely degenerate from those. After a virtuous mind operating in the desire realm, for whatever higher ground and fundamental mind of learning and non-learning he wishes to manifest, in order to properly grasp the aspects and characteristics, that and that consciousness will arise. Similarly, after the virtuous minds of the higher and remaining grounds, it should also be seen that the minds of the higher grounds will also arise. After an unspecified mind operating in the desire realm, a virtuous mind operating in the form realm will also arise, such as the mind of emanation operating in the desire realm after having the fruit operating in the form realm. It should also be known that after that virtuous mind operating in the form realm, an unspecified mind operating in the desire realm will also arise. It should be known that it is the desire realm itself, because it is the similar kind of image, but not the nature itself. After dying from this mind possessing virtue and unspecified nature in the desire realm, for those who are born above, from the first dhyana up to the peak of existence, a defiled mind of the higher ground will arise, because in this way, in all cases, the connection is made by a defiled mind.