Tibetan
། གྱ་ནོམ་པ་དང༌། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ན་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ནི་ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་པར། མེད་པ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ། འདིར་ཡོད་པ་ནི་གང་ཡིན་མེད་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོད་པ་ནི་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། སྐྱེས་པ་བྱུང་བ་ད་ལྟར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བ་དང༌། རྫས་དང་དངོས་པོ་དང་དོན་ལས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མདོར་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་གང༌། བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་པ་ དག་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་མི་བརྟེན་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མདོར་ན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ལྟོས་ཤིང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མདོར་ན་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའི། རྫས་སུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ཞིང་ལྟོས་ཏེ། གནས་ནས་བདག་ཅེས་བྱ་བའམ། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་རྒྱ་ཆེར་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་སྐྱེ་བ་པོ་རྫས་སུ་མེད་པ་ནི་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་བདག་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་དང༌། གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་པ་དག་ལ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང༌། བཞོན་པ་དང༌། གོས་དང༌། རྒྱན་དང༌། ཁང་ཁྱིམ་དང༌། དམག་དང༌། ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་དང༌། འདུས་བྱས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་བ་དང༌། གནས་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། ས་བོན་དང༌། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཐོབ་པ་དང༌། འཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང༌། རིས་མཐུན་པ་དང༌། མིང་གི་ཚོགས་དང༌། ཚིག་གི་ཚོགས་དང༌། ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དང༌། ཚོགས་པ་དང་མ་ཚོགས་པ་དང༌། འཇུག་པ་དང་སོ་སོར་ངེས་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དང༌། མགྱོགས་པ་དང༌། གོ་རིམས་དང༌། དུས་དང་ཡུལ་དང་གྲངས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་འདུག་པ་མེད་པ་ཙམ་ལ་གནས་ཏེ་ལྟོས་ཤིང་བརྟེན་ནས་ནམ་མཁའ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་ཏེ་ནམ་མཁའ་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་གདགས་པ་དང༌། དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མིང་གི་འཇུག་པ་ཙམ་ལ་གནས་ཏེ་ལྟོས་ཤིང་བརྟེན་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། འགོག་ པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉེ་བར་འདོགས་ཤིང་གདགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །འཐད་པས་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། གང་གིས་བདག་རྫས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་འདི་ལ་རིགས་པ་བརྗོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མི་དམིགས་ཤིང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་ཤེ་ན། ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ནང་ངམ་ཕྱི་རོལ་ལམ་གཉི་ག་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་མི་སྣང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དག་རང་རང་གི་ལས་ལ་སྣང་བ་དེ་ལྟར་བདག་ནི་རང་གི་ལས་ལ་མི་སྣང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། རང་གི་ལས་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བདག་མི་དམིགས་ཤིང་མི་སྣང་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དག་གིས་དམིགས་ཤིང་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་པར་བྱེད་སྟོན་པར་བྱེད། འདོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། མི་དམིགས་ཤིང་མི་མཐོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང༌། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལ་བརྟེན་ནས་ལོག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང༌། ལོག་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་འདོད་པར་བྱེད་སྟོན་པར་བྱེད་ཟློག་པར་བྱེད་པར་ཟད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དམིགས་ཤིང་མི་སྣང་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། བདག་ཡོད་ན་རིང་དུ་ཕ་རོལ་དུ་སོང་ཡང་རུང་རྣམ་པ་བཞིས་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕུང་པོ་ཙམ་མམ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་གནས་པའམ། ཕུང་པོ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་གནས་པའམ། ཕུང་པོ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་གནས་པ་ཡང་
Chinese
完备和，有罪的和，无罪的和，应断除的和，不应断除的也是这样。世尊所说的“在此圣声闻，知有亦有，知无亦无”，对此，什么是此处的有，什么是无呢？简而言之，应以两种方式了知有是有的，两种是什么呢？即生起者、已生者、现在存在者，应了知这是有的；以及从物质、事物和意义上完全成立者，也应了知这是有的。简而言之，应了知什么是实有，应了知什么是假有呢？无论是何，不依赖于其他，不依仗于其他而施设自己的自性，应了知这是简而言之的实有。无论是何，依赖于其他，依仗于其他而施设自己的自性，应了知这是简而言之的假有，而不是实有。例如，依赖和依仗于色等蕴的名称的事物，从处所广大地施设为我或有情。其中，色等蕴的名称的事物是实有。有情、命和生者，非实有，称为假有。如从色等蕴的名称的事物上施设我等一样，仅仅从色等名称的事物上施设蕴等，以及从色、香、味、触等上施设食物和饮料，乘具和衣服，装饰和房屋，军队和森林等，以及从有为的名称的事物上施设生和老，住和无常，种子和表色，非表色，获得和未获得，命根和同类，名聚和句聚，以及字聚等和各自的
English
Complete and, with faults and, without faults and, to be completely abandoned and, not to be completely abandoned are also the same. Regarding what the Blessed One said, "Here, a noble disciple knows that what exists exists, and that what does not exist does not exist," what is existence here, and what is non-existence? In short, existence should be understood as existence in two ways. What are the two? That which is born, has arisen, and exists now should be understood as existence. And that which is completely established from matter, things, and meaning should also be understood as existence. In short, what should be understood as substantial existence? What should be understood as nominal existence? Whatever it may be, that which does not depend on others and does not rely on others to establish its own nature should be understood as substantial existence in short. Whatever it may be, that which depends on others and relies on others to establish its own nature should be understood as nominal existence in short, but not substantial existence. For example, relying and depending on the objects named aggregates such as form, from the place, it is widely applied as self or sentient being. Among them, the objects named aggregates such as form are substantial existence. Sentient beings, life, and beings are not substantial existence, and are called nominal existence. Just as self and so on are applied from the objects named aggregates such as form, aggregates and so on are applied only from the objects named form and so on, and food and drink are applied from form, smell, taste, and touch, vehicles and clothes, decorations and houses, armies and forests, and so on, and birth and aging are applied from the objects named conditioned phenomena, abiding and impermanence, seeds and manifestation, non-manifestation, attainment and non-attainment, life force and homogeneity, collections of names and collections of sentences, and collections of letters and their respective
Chinese
自性以及，集合与非集合以及，进入与各别决定以及，结合以及，迅速以及，次第以及，时与处与数，近取以及，唯住于无色之住处，观待并依凭而近取虚空，施设为虚空非为造作。于彼之后，唯住于名之施设，观待并依凭，近取并施设无想等至以及，灭尽等至，亦与彼相同。从以理成立之道理出发，以何了知我无实有，此说理为何？如此，以不缘及不显现之故。如何不缘耶？除蕴之外，内或外或二者皆无亦不缘。如何不显现耶？如眼等诸处实有者显现各自之业，如是，我不显现自之业。如是，当了知我以不缘自之相之故，及不显现自之业之故，唯无实有。若如是，我不缘且不显现，何故其他外道遍行者缘且见，故欲示现施设为实有耶？答：虽不缘且不见，然依于坏聚见及我慢而邪分别，亦邪遍计，不如理而欲示现遮止耳。其中，当如何了知以无我之故，及唯非有之故，缘且不显现耶？若有我，则无论久远往至他方，亦将以四相分别，谓唯蕴，或异于诸蕴而住于诸蕴，或非唯蕴异于诸蕴，亦非住于诸蕴，然异于诸蕴，住于异于诸蕴之法，或非唯蕴异于诸蕴，亦非住于诸蕴
English
Self-nature, as well as, aggregation and non-aggregation, as well as, entering and individual determination, as well as, combination, as well as, swiftness, as well as, order, as well as, time and place and number, close attachment, as well as, merely abiding in the formless abode, depending and relying, closely attaching to space, and designating space as uncreated. After that, merely abiding in the designation of name, depending and relying, closely attaching to and designating the samadhi of non-perception, as well as the samadhi of cessation, is also the same as that. Starting from the reason established by logic, how does one understand that the self is not substantial? What is this reasoning? Thus, it is because it is not perceived and does not appear. How is it not perceived? Apart from the aggregates, it is not perceived whether it is internal, external, or both. How does it not appear? Just as the sense bases such as the eye, which are substantial, appear in their respective functions, so the self does not appear in its own function. Thus, one should understand that the self is only non-substantial because it is not perceived from its own characteristics and because it does not appear in its own function. If the self is not perceived and does not appear in this way, why do other non-Buddhist wanderers perceive and see it, and thus desire to show and designate it as substantial? Answer: Although it is not perceived and not seen, it is only because they rely on the view of the perishable collection and the pride of "I" to wrongly discriminate, and also wrongly conceive, and desire to show and prevent it improperly. Among them, how should one understand that it is perceived and does not appear because of the absence of self and because it is only non-existent? If there is a self, then no matter how far away it goes, it will be distinguished by four aspects: either only the aggregates, or other than the aggregates and abiding in the aggregates, or not only the aggregates but other than the aggregates, and also not abiding in the aggregates, but other than the aggregates, abiding in the dharmas that are different from the aggregates, or not only the aggregates but other than the aggregates, and also not abiding in the aggregates.