Tibetan
མ་དུ་ཟད་ཀྱི་རྫས་སུ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདག་ནི་མེད་ལ་ཕུང་པོ་ཙམ་ནི་ཡོད་ན་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་རང་བཞིན་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་ཡོད་ན་ཚེ་འདི་ལ་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང༌། གནོད་པ་བྱེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྲད་པ་དང༌། འབྲལ་བར་སྲེད་པ་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེའི་དོན་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡང་སྣང་ལ་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་གྲུབ་ན་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཕུང་པོ་རྣམས་མི་རྟག་ཅིང་བདག་མེད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་སྒྲའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་མ་རིག་པ་འགག་ཅིང་རིག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས། རྨོངས་པ་མེད་པ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སོ་སོར་རྟོགས་པ་དེའི་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་སྲེད་པ་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། གཞི་དེས་ཀྱང་འབྱུང་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ལས་དགེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ཏེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་ཅིང་ཕུང་པོ་ཙམ་ཡོད་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་རང་བཞིན་རུང་བར་ འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྐང་མེད་དང༌། རྐང་གཉིས་པ་དང༌། རྐང་བཞི་པ་དང༌། རྐང་མངས་རྣམས་དང༌། སེམས་ཅན་གཟུགས་ཅན་རྣམས་དང༌། སེམས་ཅན་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང༌། སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་ཅན་རྣམས་དང༌། སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་རྣམས་དང༌། སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྒྱུ་གསུམ་གྱི་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་དང༌། ལྡོག་པ་དང༌། ལུས་གཡོ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་རྐང་མེད་རྣམས་ནས་རྐང་མངས་ཀྱི་བར་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག
Chinese
应当理解为，并非耗尽一切事物之实体。因为如此，我（补特伽罗）并不存在，即使只有蕴，也可能具有遍一切染污和完全清净的自性。例如，如果内外处产生和存在，那么在此生中，由无明聚集而产生的触所生之感受，会对身体有益和有害。由于这个原因，会贪恋相遇和分离，并且会产生与此相关的烦恼和近烦恼。为了这个目的，善与非善之业的造作也会显现，如果这样烦恼和业成就，那么来世也会产生出生和衰老等痛苦之法。因此，暂时蕴是不恒常且无我的，但仍然会遍一切染污。由于从他者的声音之因产生，以及从自己如理作意之因产生，无明止息，智慧生起。没有愚痴，所有感受都从痛苦中分别了知，对于那些感受的贪恋以及与之相关的烦恼也会被舍弃。由于这个基础，也不会造作增长产生的善与非善之业。因此，由于舍弃了业和烦恼，也不会产生伴随着出生等痛苦的产生。因此，如果无我且只有蕴存在，那么就可能具有遍一切染污和完全清净的自性。 其中，安立为有情是这样的：例如，有情无足的、两足的、四足的、多足的，有情有色的、有情无色的，有情有想的、有情无想的，以及生于非有想亦非无想之处的有情。其中，安立为有情的这九种类别，总而言之，应当理解为三种原因的范畴：行、还、身摇动的差别，是从无足到多足之间的分类。
English
It should be understood that it is not the substance of exhausting all things. Because of this, I (Pudgala) do not exist, and even if there are only aggregates, it is possible to have the nature of being completely defiled and completely purified. For example, if the internal and external sources arise and exist, then in this life, the feeling arising from contact, which is produced by the accumulation of ignorance, will be beneficial and harmful to the body. Because of this reason, there will be craving for meeting and separation, and the afflictions and near afflictions related to this will arise. For this purpose, the creation of virtuous and non-virtuous actions will also appear, and if afflictions and actions are accomplished in this way, then in the next life, the laws of suffering such as birth and aging will also arise. Therefore, for the time being, the aggregates are impermanent and selfless, but they will still be completely defiled. Because it arises from the cause of the sound of others, and because it arises from the cause of one's own proper attention, ignorance ceases and wisdom arises. Without delusion, all feelings are separately understood from suffering, and the craving for those feelings and the afflictions related to them will also be abandoned. Because of this basis, the virtuous and non-virtuous actions that increase arising will also not be created. Therefore, because of abandoning actions and afflictions, arising with suffering such as birth will also not occur. Therefore, if there is selflessness and only aggregates exist, then it is possible to have the nature of being completely defiled and completely purified. Among them, the designation as sentient beings is like this: for example, sentient beings without feet, two-legged, four-legged, many-legged, sentient beings with form, sentient beings without form, sentient beings with perception, sentient beings without perception, and sentient beings born in places that are neither with perception nor without perception. Among them, all of these nine types of designation as sentient beings, in short, should be understood as the category of three causes: the differentiation of going, returning, and body movement is the classification from footless to many-footed.
Tibetan
་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་སེམས་ཅན་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གདགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་ཅན་དང༌། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གདགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཅེར་བུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནང་གི་ཆོས་སྲོག་དང་ལྡན་པར་བགྲང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ནས། འདི་སྐད་ཅེས་ཤིང་ལྗོན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྲོག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཤིང་ལྗོན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྲོག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འདོད། གལ་ཏེ་སྲོག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་དེ་དག་གི་སྲོག་ཉིད་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བས་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་སྲོག་ཉིད་མེད་པར་རང་གི་རྒྱུས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་སྲོག་མེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་བརྗོད་དམ། འོན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པར་བརྗོད་པར་འདོད། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་བརྗོད་དུ་ནི་རྒྱུར་བརྗོད་པ་མི་དམིགས་པས་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་ རྒྱུ་མེད་པར་བརྗོད་ན་ནི། རྒྱུ་མེད་པར་བརྗོད་པས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཤིང་ལྗོན་པ་རྣམས་དང་སྲོག་རྣམས་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད། གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་ཤིང་ལྗོན་པ་རྣམས་ནི་སའི་འོག་ཏུ་ནུབ་པ་དང་སའི་སྟེང་དུ་སྐྱེ་བ་དང༌། རང་གི་ལུས་ཀྱིས་མི་གཡོ་བ་དང༌། བརྗོད་ན་ཡང་མི་བརྗོད་པ་དང༌། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པར་ཡང་མི་སྣང་བ་དང༌། ཡལ་ག་དང་ཡལ་ག་གྱེས་པ་དག་བཅད་ན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བས་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་མཐུན་ན་ནི་སྲོག་ཡོད་ལ་མི་མཐུན་ན་ནི་སྲོག་མེད་པར་འགྱུར་བས་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་དང༌། སྲོག་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་བརྗོད་པ་ཡོད
Chinese
也应当知晓这些方面。以身体的区分，应当知晓有情众生中有色和无色的安立。以心识的区分，应当知晓有情众生中有想、无想和非有想非无想的生处所生者的安立。有一种名为裸体外道，他们如实地随顺观察到，那些被认为是具有内在生命之法的众生的出生，然后这样说：树木也有生命。对此，应当这样说：树木的出生，是源于生命的因，还是你认为源于其他出生的因？如果源于生命的因，那么，由于它们的生命不会改变，因此永远不会不生，这是不合理的。如果源于其他出生的因，那么，没有生命，而是由自己的因出生，这是不合理的。对此，也应当这样说：没有生命的物体的不生，你认为是具有因，还是认为是无因？如果认为是具有因，那么，所说的因无法确定，这是不合理的。如果认为是无因，那么，以无因来说，那样是不合理的。对此，也应当这样说：树木和生命是完全一致的吗？还是你认为不一致？如果完全一致，那么，树木会沉入地下，也会在地上生长，它们自己的身体不会移动，即使说也不会说话，也看不到它们从事善行和恶行，即使砍断树枝和分枝，也会在其他地方生长，这是不合理的。如果不一致，那么，一致就有生命，不一致就没有生命，这是不合理的。因此，出生的因是存在其他的，还是不存在，以及对无生命者不生的因的说法是存在的。
English
These aspects should also be known. By distinguishing the body, one should know the establishment of sentient beings with form and without form. By distinguishing the mind, one should know the establishment of sentient beings with perception, without perception, and those born in the realm of neither perception nor non-perception. There is a so-called naked ascetic who, having truly observed that the births of those beings considered to possess the inner dharma of life are consistent, says, "Trees also have life." To this, it should be said: Is the birth of trees derived from the cause of life, or do you think it is derived from another cause of birth? If it is derived from the cause of life, then, since their life will not change, it will never not be born, which is unreasonable. If it is derived from another cause of birth, then, there is no life, but it is born from its own cause, which is unreasonable. To this, it should also be said: Do you consider the non-birth of inanimate objects to be with cause, or do you think it is without cause? If it is considered to be with cause, then the stated cause cannot be determined, which is unreasonable. If it is considered to be without cause, then to say it is without cause is unreasonable. To this, it should also be said: Are trees and life completely identical? Or do you think they are not identical? If they are completely identical, then trees would sink into the ground and also grow on the ground, their own bodies would not move, even if they spoke they would not speak, and it would not be seen that they engage in good and bad deeds, and even if branches and twigs were cut off, they would grow elsewhere, which is unreasonable. If they are not identical, then if they are identical, there is life, and if they are not identical, there is no life, which is unreasonable. Therefore, the cause of birth is either other than that or not, and the statement of the cause of non-birth for inanimate objects exists.